بِّكَ هَادِياً وَنَصِيراً» (فرقان: 31) يعني: «و همین بس که خدای تو، راهنما و یاور باشد».
«وَاللّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَائِكُمْ وَكَفَى بِاللّهِ وَلِيّاً وَكَفَى بِاللّهِ نَصِيراً» (نساء: 45) يعني: «خداوند، دشمنانتان را بهتر می شناسد و کافی است که خدا، یار و سرپرست باشد و کافی است که خدا، یاور (و مددکارتان) باشد».
«وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ» (حج: 78) يعني: «و به خدا چنگ بزنید که سرپرست و یاور شما، اوست و چه سرور نیک و چه مددکار و کمک کننده خوبی است».
«فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَوْلاَكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ» (انفال: 40) يعني: «بدانید که خداوند، یاور و سرپرست شماست و او، بهترین سرپرست و بهترین یاور و مددکار است».
خداوند عزّوجلّ، یاور است و بندگان مؤمن خود را یاری و کمک می کند؛ چنانکه می فرماید: «إِن يَنصُرْكُمُ اللّهُ فَلاَ غَالِبَ لَكُمْ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا الَّذِي يَنصُرُكُم مِّن بَعْدِهِ وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكِّلِ الْمُؤْمِنُونَ» (آل عمران: 160) يعني: «اگر خداوند، شما را یاری کند، هیچ کسی، بر شما چیره نخواهد شد و اگر خوارتان گرداند، کیست که پس از او شما را یاری دهد؟ و مؤمنان باید تنها بر خدا توکل کنند و بس».
و می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ» (محمد: 7) يعني: «ای مؤمنان! اگر (دین) خدا را یاری کنید، خدا، شما را یاری می کند و گامهایتان را استوار می دارد».
«إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ» (غافر: 51) يعني: «ما، قطعاً پیغمبران خود را و مؤمنان را در زندگی دنیا و در آن روزی که گواهان بپا می خیزند، یاری می دهیم».
«وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ(4) بِنَصْرِ اللَّهِ يَنصُرُ مَن يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ(5)» (روم: 4و 5) يعني: «در آن روز مؤمنان، شادمان می شوند از یاری خدا؛ خدا، هرکسی را که بخواهد، یاری می دهد و او، بس چیره و بسیار مهربان است».
«وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ» (حج: 40) يعني: و بطور قطع خدا، یاری می دهد کسانی را که او را یاری دهند؛ خداوند نیرومند و چیره است و همواره یاری مؤمنان بر ما واجب بوده است».
«مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّمَاء ثُمَّ لِيَقْطَعْ فَلْيَنظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ مَا يَغِيظُ» (حج: 15) يعني: «کسی که گمان می برد، خدا، پیغمبرش را در دنیا و آخرت یاری نمی دهد و پیروز نمی گرداند، او، ریسمانی به سقف خانه بیاویزد و سپس (خود را حلق آویز کند و راه نفسش را) قطع نماید و ببیند که آیا (خودکشی و انجام) این کار، (مانع از یاری و پیروزی پیغمبر می شود و آیا) خشم او را فرو می نشاند؟»
از این آیات و آیات دیگر روشن می شود که خداوند، بنده اش را یاری می کند؛ لذا خدای متعال، هر کس را که بخواهد، یاری می نماید.
اما منظور از اینکه بنده، خدا را یاری نماید، این است که بنده، بندگان مؤمن خدا را یاری نماید، حقوق خداوند عزّوجلّ را انجام دهد، پیمانهای الهی را رعایت کند، به فرامین او گردن نهد و از آنچه خدا بر او حرام نموده، دوری جوید.
بدین ترتیب روشن شد که منظور از اینکه بنده، خدایش را یاری کند، چه می باشد. خدای متعال می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ» (محمد: 7) يعني: «اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می کند».
و می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُونوا أَنصَارَ اللَّهِ» (صف: 14) یعنی: «ای مؤمنان! یاران خدا باشید».
و می فرماید: «وَأَنزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ» (حدید: 25) يعني: «و آهن را پدیدار کرده ایم که دارای نیروی زیاد و سودهای فراوانی برای مردمان است؛ هدف، این است که خداوند، نشان دهد چه کسانی، خدا و فرستادگانش را در نهان یاری می کنند؛ خداوند، نیرومند و چیره است».
هر کس، با اطاعت از خداوند و دوری جستن از نافرمانی خدا، او را یاری نماید، خداوند متعال نیز او را یاری می کند[3].
الله جلّ جلاله، بندگان مؤمن خود را در برابر دشمنانشان یاری می کند و برای آنها مسایلي را كه بايد در مورد آن احتیاط كنند، روشن می سازد و بدین ترتیب به آنان در برابر دشمنانشان یاری می رساند. پس ولایت و سرپرستی خداوند باعث دستیابی به خیر و خوبی است و نصرت و یاری او، سبب دور شدن شر و بدی می باشد[4].
رسول خدا ص هنگام جنگ و جهاد می گفت: (اللَّهُمَّ أَنْتَ عَضُدِي وَنَصِيرِي بِكَ أَحُولُ وَبِكَ أَصُولُ وَبِكَ أُقَاتِلُ)[5] یعنی: «بارخدایا! تو یاریگر و یاورِ من هستی؛ به کمک تو دسیسه دشمن را دفع می کنم و به توفیق تو، هجوم می برم و به یاری تو می جنگم».
خداوند جلّ جلاله، بندگان مؤمن خود را همواره در گذشته و در زمان حاضر یاری نموده و می نماید و با دور کردن آنچه موجب رنج و اذیت آنهاست، چشمان آنان را خنک می گرداند و شادشان می فرماید. در صحیح بخاری روایت شده که خداوند متعال، می گوید: (مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ) یعنی: «هرکس با یکی از دوستانم دشمنی ورزد، با او اعلام جنگ می کنم».
بنابراین خداوند، قوم نوح، عاد، ثمود، اصحاب الرس و قوم لوط و اهل مدین و امثال آنها را هلاک کرد. زیرا آنها، پیامبران را تکذیب نمودند و با حق مخالفت کردند؛ البته از میان آنها، مؤمنان را نجات داد و هیچ یک از مؤمنان هلاک نشد و خداوند، کافران را عذاب داد و هیچ یک از آنها نجات نیافت.
همچنین خداوند، پیامبرش محمد مصطفی ص و یارانش را در برابر کسانی که آن حضرت ص را تکذیب کردند و با او مخالفت و دشمنی ورزیدند، یاری نمود و کلمه خدا و دینش را برتر نمود و بر تمام ادیان چیره ساخت. از اینرو مردم، گروه گروه وارد دین خدا شدند و دین اسلام در شرق و غرب جهان منتشر گردید[6].
خداوند، به هرکسی که خدا را یاری کند، وعده داده که او را یاری خواهد کرد. پس هرکس با انجام دین خدا و دعوت دادن به سوی او و جهاد کردن با دشمنان، خدا را یاری نماید و هدفش، رضای خدا باشد، خداوند، او را یاری می کند و او را قوی می گرداند. این، وعده خداست و او، بزرگوار می باشد و سخنش، از همه راست تر است.
آری! پروردگار متعال، وعده داده که هر کس، خدا را با اقوال و افعالش یاری کند، به زودی از سوی مولایش یاری خواهد شد و خدای متعال، اسباب پیروزی از قبیل پایداری و غیره را برای او فراهم خواهد نمود[7].
خداوند، علامت و نشانه یاران خود و یاوران دینش را بیان کرده است؛ هرکس، دارای این نشان و صفت نباشد، در ادعایش مبنی بر یاری دین خد