و، بر بندگانش رحم می نماید و قدیر (توانا) است و بر هر چیزی توانایی دارد. غفور (آمرزنده) است و بندگانش را می آمرزد[1].

--------------------------------------

1.مختصر الاجوبة الاصولیة شرح العقیدة الواسطیة از عبدالعزیز سلمان ص 27.یعنی صاحب عظمت و کبریا و دارای رحمت و بخشش و احسان عمومی و خصوصی؛ ذاتی که دوستانش را اکرام می نماید؛ یعنی همان کسانی که او را بزرگ می دارند و دوستش دارند[1].
خداوند می فرماید: «تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (رحمن: 78) يعني: «نام پروردگار بزرگوار و گرامی تو، چه مبارک نامی است».

--------------------------------------
1.تفسیر الکریم الرحمن 5/626.خداوند متعال می فرماید: «رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لاَّ رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللّهَ لاَ يُخْلِفُ الْمِيعَادَ» (آل عمران: 9) يعني: «پروردگارا! بی گمان تو، مردمان را در روزی که تردیدی در آن نیست، جمع خواهی کرد؛ همانا خدا، خلاف وعده نمی کند».
پس خداوند عزّوجلّ است که مردم و اعمال و روزیهایشان را گرد می آورد و هیچ عمل کوچک و بزرگی را رها نمی کند مگر اینکه آن را به حساب و شمارش در می آورد.
او، اعضای پراکنده و از هم پاشیده مردگان را با کمال قدرت و گستردگی دانش خود گرد می آورد[1].

--------------------------------------
1.مرجع گذشته 5/627.خداوند متعال می فرماید: «بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْراً فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ» (بقره: 117) يعني: «هستی بخش آسمانها و زمین، اوست و هنگامی که فرمان وجود چیزی را صادر کند، تنها بدو می گوید: باش! پس می شود».
یعنی ذاتی که آنها را در نهایت زیبایی و آفرینش شگفت انگیز و نظام عجیب و استوار، آفریده و پدید آورده است. خداوند متعال می فرماید: «وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ» (روم: 27) يعني: «اوست که آفرینش را آغاز کرده است و سپس آن را باز می گرداند».
خداوند عزّوجلّ، آفرینش آنها را آغاز نمود تا آنها را بیازماید که کدام یک عمل بهتری انجام می دهد؛ سپس آنها را دوباره به وجود می آورد تا کسانی را که کار نیک کرده اند، پاداش نیک بدهد و بدکاران را به سزای کارهای بدشان برساند. همچنین اوست که ایجاد مخلوقات را به صورت تدریجی آغاز می کند و سپس در هر زمان آن را تکرار می نماید.
خداوند متعال، می فرماید: «إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ» (هود: 107) يعني: «بی گمان پروردگار تو، هر کاری را که بخواهد، انجام می دهد».
«ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ(15) فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ(16)» (بروج: 15و 16) يعني: «او، صاحب تخت و دارای مجد و عظمت است؛ آنچه بخواهد، به انجام می رساند».
این از کمال قوت خدا و نفوذ مشیت و قدرت اوست که هر کاری که بخواهد، بدون اینکه مخالف و بازدارنده ای داشته باشد، انجام می دهد. او در کاری که انجام می دهد، هیچ پشتیبان و یاوری ندارد؛ بلکه هرگاه چیزی بخواهد، به آن می گوید: پدید آی، پس پدید می آید. با اینکه او، هر آنچه اراده نماید، به انجام می رساند، اما اراده و خواست او، تابع حکمت و ستایش اوست. پس او به کمال قدرت و نفوذ مشیت، موصوف است. و حکمت او، هر آنچه را که کرده و می کند، فرا می گیرد[1].

--------------------------------------
1.تفسیر الکریم الرحمن 5/628-629.خداوند متعال می فرماید: «أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ» (زمر: 36) يعني: «آیا خداوند، برای بنده اش کافی نیست؟»
پس خدای متعال، بندگانش را در تمام آنچه بدان نیاز دارند، کافی و بسنده است و بطور ویژه مؤمنان و کسانی را کفایت می کند که بر او توکل نموده، نیازهای دینی و دنیوی خود را از او می خواهند.خداوند متعال می فرماید: «وَاللّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ» (بقره: 268) يعني: «ولی خداوند به شما وعده آمرزش خویش و فزونی (نعمت) می دهد و خداوند (فضل و مرحمتش و تمام صفاتش) وسیع است (و از همه چیز) آگاه مي باشد».
پس صفات خداوند، وسیع و گسترده می باشد و متعلقات آن نیز چنین است؛ طوری که هیچکس، نمی تواند ستایش او را باید و شاید بگوید؛ بلکه او، همانگونه است که خود را ستوده و عظمت و پادشاهی و فرمانروایی او، گسترده و فضل و احسان او، وسیع است و جود و کرم او، فراوان و بزرگ می باشد.الله جلّ جلاله، در ذات و صفاتش حق است. او، واجب الوجود و دارای صفات کامل است و وجودش، از لوازم ذاتش می باشد. همه چیز، بوسیله او به وجود آمده؛ پس او، ذاتی است که بوده و همواره خواهد بود و همیشه به جلال و شکوه و کمال، موصوف می باشد و همواره و همیشه به احسان، معروف و شناخته شده است. پس گفته او، حق و کارش، حق است؛ لقای او، حق و پیامبران و کتابها و دینش، حقند؛ عبادت و پرستش او که شریکی ندارد، حق است و هر چیزی که به او نسبت داده می شود، حق است[1].
خداوند متعال می فرماید: «ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِن دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ» (حج: 62) يعني: «(مسأله)، به همین منوال است و خداوند، حق است و آنچه را که جز او به فریاد می خوانند و پرستش می نمایند، باطل است و خداوند، والامقام و بزرگوار است».
«وَقُلِ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَن شَاء فَلْيُؤْمِن وَمَن شَاء فَلْيَكْفُرْ» (کهف: 29) يعني: «و بگو: حق از سوی پروردگارتان (آمده) است؛ پس هر کس می خواهد ایمان بیاورد و هر کس می خواهد، کافر شود».
«فَذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلاَلُ» (یونس: 32) يعني: «آن، الله است که پروردگار برحق شماست. آیا سوای حق، جز گمراهی است؟»
«وَقُلْ جَاء الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقاً» (اسراء: 81) يعني: «و بگو: حق فرا رسیده است و باطل از میان رفته و نابود گشته است؛ اصولاً باطل، همیشه از میان رفتنی و نابودشدنی است».
و می فرماید: «يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ» (نور: 25) يعني: «در آن زمان خداوند، جزای واقعی آنان را بی کم و کاست بدیشان می دهد و آگاه می گرداند که خداوند، حق آشکار است».
پس صفات بزرگ خدا و کارها و وعده اش و نیز پرستش و عبادت او، حق می باشد و وعید و حسابرسی او، عدالت است و در آن هیچ ستمی نیست[2].

--------------------------------------
1.تفسیر الکریم الرحمن 5/631- 632 با اندکی تصرف.
2.تفسیر سعدی 5/405 و ابن کثیر 3/277.پیامبر ص فرموده است: (إن الله جمیل یحب الجمال)[1] یعنی: «خداوند، زیباست و زیبایی را دوست دارد».
پس خداي متعال در ذات و نامها و صفات و کارهایش زیباست و هیچ مخلوقی، نمی تواند بخشی از زیبایی ذات او را تعبیر نماید؛ اهل بهشت، با وجود برخورداری از نعمتهای پایدار و لذتها و شادیهای بهشت، هنگامی که پروردگارشان را می بینند و از زیبایی او بهره مند می شوند، آن همه نعمت بی پایان و آن همه لذت را فراموش می کنند و دوست دارند که این حالت ادامه یابد و آنها از جمال و نور الهی همچنا