 می‌رساند.  دانش  پروردگارم  همه  چیز  را  در  بـر  گرفته  است  (‌و  خدای  من  از  هر  چیز  آگاه  است‌،  ولی  خدایـان  شما  از  چیزی  آگاهی  ندارند)‌.  آیا  یادآور  نمی‌شوید  (‌و  از  خواب  غفلت  بیدار  نـمی‌گردید  و  متوجّه  نیستید  که  چـــیزهای  عـــاجز  و  درمــانده  مسـتحقّ  پـرستش  نمی‌باشند؟‌)‌.  چگونه  من  از  چیزی  که  (‌بـی‌جان  است  و  بت  نــام  دارد  و  از  روی  نــادانـی‌)  آن  را  انــباز  (‌خــدا)  مـــی‌سازید  مـی‌ترسم‌؟  و  حـال  آن  کـه  شـما  از  ایــن  نمی‌ترسید  كه  برای  خداوند  (‌جهان  که  همۀ  کائنات  گواه  بر  یگانگی  او  است‌)  چیزی  را  انباز  می‌سازید  که  خداوند  دلیلی  بر  (‌حقّانیّت  پـرستش‌)  آن  بـرای  شما  نفرستاده  است‌؟  پس  کـــدامـــیک  از  دو  گروه  (‌بت  پـرست  و  خداپرست‌)  شایسته‌تر  به  امـن  و  امــان  (‌و  نـترسیدن  از  مجازات  یزدان‌)  است‌،  اگر  می‌دانید  (‌کـه  درست  کدام  و  نادرست  کدام  است‌؟‌)‌.  کسانی  که  ایمان  آورده  باشند  و  ایمان  خود  را  با  شرک  (‌پرستش  چیزی  با  خدا)  نیامیخته  بــاشند،  امـن  و  امـان  ایشـان  را  سـزا  است‌،  و  آنـان  راه  یافتگان  (‌راه  حقّ  و  حقیقت‌)  هستند.
*  در  صحنۀ  زندگی  جنبان  و  پویان  در  دسته‌ها  و گروهها  و  اصناف  و  انواع‌،  و  در  صحنۀ  بامدادان  و  شامگاهان‌،  و  در  صحنۀ  ستارگان  و  تاریکیهای  خشکی  و  دریا،  و  در  صحنۀ  آب  شور  شورکنان  و  ریزان‌،  و کشتزار  بالارونده  و  میوۀ  رسیده‌،  آنجاهائی  که  یگان  آفریدگار  بی‌انباز  و  نوآفرین  و  زیبانگار  و  بی‌مثل  و  مانند  جهان‌،  جلوه‌گر  می‌آید،  و  آنجائی ‌که  ادّعای  انباز  تراشـیدن  و  تهمت  فرزند  داشـتن  یـزدان‌،  پوچ  و  دیـوانگی  از  آب  بدر  می‌آید،  و  ادّعاء  و  تهمتی ‌که  خردها  و  دلها  آنها  را  زشت  و  ناپسند  می‌شمارند،  ما  می‌خوانیم‌:
(إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَلِكُمُ اللَّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ.فَالِقُ الإصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ .وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ .وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ .وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ .وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ .بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَلَمْ تَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ .ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلَهَ إِلا هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ .لا تُدْرِكُهُ الأبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ). (95-103)
این  خدا  است  که  دانـه  و  هسته  را  مـی‌شکافد  (‌و  گیاه  و  درخت  از  آنـها  مــی‌رویاند.  همو  است  که‌)  زنـده  را  از  مـرده‌،  و  مـرده  را  از  زنده  بـیرون  مـی‌آورد  (‌از  قبیل  آفریدن  انسان  از  خاک،  و  تـوليد  شـیر  از  حیوان‌)‌.  ایـن  (‌چنین  قادر  توانائی‌)  خدای  شمـا  است‌.  پس  چگونه  (‌پس  از  ایــن  بیان،  از  عـبادت  یـزدان  بــه  عـبادت  دیگران  می‌گرائـید،  و  از  حـقّ‌)  منحرف  مـی‌شوید؟  او  است  که  صبح  (‌سیمین  را  از  شب  قیرین‌)  پدیدار  ساخته  است  (‌تا  زندگان  برای  کسب  معاش  به  تلاش  ایسـتند)  و  شب  را  مایۀ  آرامش  (‌و  آسایش  جسم  و  جان‌،‌)  و  خورشید  و  ماه  را  وسیلۀ  حساب  (‌مردمان  در  امور  روزمـرۀ  عبادی  و  تجاری  خود)  کرده  است‌.  این  (‌نظم  بدیع  و  نظام  استوار)  سنجش  دقیق  و  تدبیر  مـحكم  (‌دادار  مـتعالی  است  کــه‌)  چیره  (‌بر  جهان  و)  آگاه  (‌از  همه  چیز  آن‌)  است‌.  و  او  آن  کسی  است  که  ستارگان  را  بـرای  شـما  آفـریده  است  تـا  (‌در  شبهای  سفر)  در  تاریکیهای  خشکی  و  دریا  رهنمود  شوید.  ما  آیات  (‌قرآنی  و  نشـانه‌های  جـهانی  خود)  را  برای  کسانی  بیان  داشته‌ایم  که  (‌معانی  آیـات  قـرآنی  و  نشانه‌های  جهانی  را)  می‌دانند.  و  او  کسی  است  که  شما  را  از  یک  شخص  آفریده  است  که  (‌آدم  است  و  او  هـم  از  خـاک  زمین  است  و  زمـین  هـم  در  مـدّت  حیات‌)  مـحلّ  استقرار  و  (‌پس  از  مرگ‌)  محلّ  تسلیم  (‌بـه  خـاک  شـما)  است‌.  ما  آیات  قرآنی  و  نشانه‌های  جهانی  خود)  را  برای  کسانی  بیان  داشته‌ایم  کـه  (‌آیـات  قـرآنـی  و  نشـانه‌های  جهانی  را  چنانکه  باید)  می‌فهمند.  و  او  کسی  است  کـه  از  (‌ابــر)  آسـمان‌،  آب  (‌بـاران‌)  فرو  مـی‌فرستد،  و  مـا  (‌که  خدائیم‌،  با  قدرت  سترگ  خود)  بـه  وسـیلۀ  آن  آب‌،  هـمۀ  رستنیها  را  مـی‌رویانیم  و  از  رسـتنیها  سبزینه  بـیرون  می‌آوریم‌،  و  از  آن  سبزینه‌،  دانه‌های  تنگاتنگ  یکدیگر،  و  از  شکوفه‌های  درخت  خرما  خوشه‌های  آویزان  نزدیک  به  هم  و  در  دسترس‌،  و  باغهای  انگور  و  زیـتون  و  انـار  پدید  می‌سازیم  كه  (‌در  شکل  و  مزه  و  بو  و  سود)  همگون  و  غیرهمگون  هستند.  بنگرید  به  میوۀ  نـارس  و  رسـیدۀ  یکـایک  آنـها،  آنگاه  کـه  مـیوه  دادنـد.  بیگمان  در  ایـن  (‌گوناگونی  درونی  و  بیرونی  و  تـغییر  آغـاز  و  انـجام  میوه‌ها)  نشـانه‌ها  و  دلائل  (‌خدا  شناسی‌)  است  بـرای  کسانی  که  (‌حقّ  را  می‌پذیرند  و  بدان‌)  ایمان  مـی‌آورند.  (‌کافران  با  این  همه  دلائل  روشن‌)  فرشتگان  و  اهریمنان  را  شرکاء  خدا  می‌سازند؛  در  حالی  که  خداوند  خود  آنان  و  همۀ  ملائکه  و  شیاطین  را  آفریده  است‌.  (‌لذا  با  اطّلاع  از  این  موضوع‌،  سزاوار  نیست  جز  آفریدگار  را  بپرستند  و  آفریدگانی  هـمچون  خود  را  عبادت  کـنند)‌.  کـافران  از  روی  نـادانـی‌،  پسـران  و  دخترانی  بـرای  خدا  بـه  هـم  می‌بافند  (‌و  مسیحیان  گمان  می‌برند  که  مسیح  پسر  خدا  است‌،  و  یهودیان  عُزیر  را  پسر  خدا  می‌دانند،  و  برخی  از  مشـــرکان  عــرب  نـیز  فرشتگان  را  دخـتران  خـدا  می‌دانستند!)‌.  خداوند  منزّه  (‌از  همۀ  این 