ی  و  رسالت .

2-پرستش  سزاوار  یزدان  یگانۀ  بی‌انباز  جهان  است‌. 

 ٣-  پاداش  یزدان  در  دنیا  و  آخرت  به ‌کسانی‌ که  در  پرتو  هدایت  او  راهیاب  و  رهنمون  می‌شوند،  و  از  برنامه  او  در  زندگی  پیروی  می‌کنند.

٤-‌کیفری  کـه  یـزدان  در  آخـرت  بــه  تکذیب‌کنندگان  مــی‌دهد،  و  برگشت  هـمگان  اعـم  از  سرکشان  و  فرمانبرداران  به  سوی  ایزد  سبحان‌.

5- ‌قدرت  مطلقۀ  یزدان  و  سلطۀ  نامحدود  او .

«‌الف‌.لام‌.را»  مبتدا  است‌،  و  خبر  آن  (كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ) است  ...  این  كتاب  را  که  از  همین  حـروف  تألیـف  گـردیده  است‌،  تکذیب  می‌کنند،  و  حال  این  که  خودشان  از  تألیف  کتابی  چـون  قرآن  عاجز  و درمانده‌اند!

(كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ) .

الف‌.لام‌.را.  (‌ایـن  قـرآن‌)  کـتاب  بزرگواری  است  کـه  آیه‌های  آن  (‌توسّط  خدا)  منظّم  و  محکم  گردیده  است  (‌و  لذا  تناقض  و  خلل  و  نسخی  بدان  راه  ندارد)  و نيز  آیـات  آن  از  سوی  خداوند  (‌جهان‌)  شرح  و  بیان  شده  است  که  هم  حكـیم  است  و  هم  آگاه  (‌و  کارهایش  از  روی  کاردانی  و  فر‌زانگی  انجام  می‌پذیرد)‌.  

(أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ). 

آیه‌های  آن  مـحکم  و  اسـتوار  و  مـتقن  و  مـنظّم  گردیده  است‌.  

لذا  آیه‌ها  دارای  ساختار  محکم  و  معنی  دقیق  هستند.  هر  واژه‌ای  در  آیه‌ها،  و  هر  عبارتی  در  آنها،  و  هر  معنی  و  هر  رهنمودی  در  آنها  مـطلوب  و  مقصـود  است‌،  و  هـر  پیامی  و  هر  اشاره‌ای  در  آنها  دارای  هدف  مـعلومی  است‌.  آیه‌ها  هماهنگ  بوده  و  اختلافی  و  تضادّی  مـیان  آنها  نیست‌.  آنها  همنوا  و  همآوایند  و  دارای  نظم  و  نظام  یگانه‌ای  هستند.

(ثُمَّ فُصِّلَتْ). 

علاوه  از  آن‌،  شرح  و  بیان  شده  است‌.

لذا  آیه‌ها  طبق  اهداف  لازم  تقسیم  گردیده‌اند،  و  برابر  موضوعات  مورد  نظر  باب  باب  و  فصل  فصل  شده‌اند،  و  هر یک  از  آنها  بدان  اندازه  جای  گرفته‌اند  کـه  مـقتضی  بوده  است‌.

امّا  چه  کسی  آیه‌ها  را  محکم  و  استوار  و  متقن  و  منظّم  کرده  است‌،  و  چه ‌کسی  آنها  را  بدین‌گونۀ دقیق  شرح  و  بیان  نموده  است‌؟  او  خداوند  سبحان  است‌،  نـه  پـیغمبر  یزدان‌:

(مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ) .

از  سوی  خداوند  (‌جهان‌)  شرح  و  بیان  شده  است  که  هم  حکیم  است  و  هم  آگاه  (‌و  كارهایش  از  روی  کاردانـی  و  فرزانگی  انجام  می‌پذیرد)‌.

خدا کتاب  را  با  فرزانگـی  اسـتوار  مـی‌دارد،  و  از  روی  آگاهی  شرح  و  بیان  می‌دهد  ...  آیه‌ها  ایـن‌گونه‌ که  بر  پیغمبر صلّی الله عليه و آله وسلّم   نازل  گـردیده‌انـد  از  جانب  خـدا  فـرود  آمده‌اند  و  هـیچ‌گونه  تغییری  و  تـبدیلی  بـدانــها  روی  نمی آورد.

آیه‌ها  چه  چیزهائی  را  دربر  دارند؟

خدا  ارکان  و  اصول  عقیده  را  ذکر  می‌فراید:

(أَنْ لاتَعْبُدُوا إِلا اللَّهَ). 

(‌ای  پیغمبر!  بدیشان  بگو:‌)  این  که  جز  خدا  را  نپرستید.  این  بخش‌،  بیانگر  یگانه‌پرستی  و  پیروی  و  اطاعت  است‌. 

(إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ) (٢)

بیگمان  من  از  سوی  خدا  بـیم‌دهندۀ  (‌کـافران  بـه  عذاب  دوزخ‌)  و  مژده‌دهندۀ  (‌مؤمنان  به  نعمت  بهشت‌)  هستم‌.  این  بخش،  بیانگر  رسالت‌،  و  بیم  دادن  و  مژده‌دادنی  است  که  رسالت  در بر  دارد.

(وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ). 

و  این که از پروردگارتان  طلب  آمرزش  کنید  و  به  سوی  او  برگردید.

این  بخش،  بیانگر  برگشت  به  سوی  یزدان‌،  و  دست  کشیدن  از  شرک  و گناه‌،  و گرائیدن  به  جانب  یکتاپرستی  و  فرمانبرداری از  ایزد  سبحان  است‌.

(يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ).

خداوند  (‌به  سبب  استغفار  صادقانه  و  توبۀ  مـخلصانه‌)  شما  را  تا  دم  مرگ  به  طرز  نیکوئی  (‌از  مواهب  زندگی  این  جهان‌)  بهره‌مند  می‌سازد،  (‌در  آخرت  برابـر  عدل  و  داد  خود)  به  هر  صاحب  فضیلت  و  احسانی  (‌پاداش‌)  فضیلت و  احسانش  را  می‌دهد.

این  هم  پاداش  توبه‌کنندگان  آمرزش‌خواه  است‌.  

(وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ) (٣) 

  اگر  هـم  پشت  بکنید  (‌و  از  ایـمان  بـه  یـزدان  و  طـاعت  و  عبـادت  خداوند  رحمان  روی  بگردانید، بر  رسولان  پیام  باشد  و  بس‌)  من  بر  شما  از  عذاب  روز  بزرگی  (‌که  روز  قیامت  است‌)  بیمناکم‌.

این  بند  هم  بیانگر  تـهدید کردن ‌کسانی است‌ کـه  رویگردانند.

(إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ). 

برگشت  شما  به  سوی  خدا  است‌.

این  بند  نیز  بیانگر  برگشت  به  سوی  خدا  در  دنیا  و آخرت  است‌.

(وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ) (٤)

و  خدا  بر  هر  چیزی  تـوانـا  است‌.  (‌او  است  کـه  بـه  شما  زندگی  می‌بخشد،  و  شما  را  می‌میراند،  و  دوباره  جان  به  پپکرتان  می‌دواند،  و  بـرای  حساب  و  کـتاب  در  قیامت  جمعتان  می‏‎گرداند،  و  به  دوزخ  یا  بهشتتان  می‌رساند)‌. 

 این  بخش  بیانگر  قدرت  مطلقه  و  سلطۀ  فراگیر  است‌.  این  است  کتاب‌.  یا  این  است  آیـات‌ کـتاب‌.  چـه  ایـنها  مسائل  مهمّی  است که‌ کتاب  نازل‌ گردیده  است  تا  آنها  را  مقرّر  دارد،  و  پس  از  بیان  آنها  ساختار  خود  را  به‌طور  کلّی  بر  آنها  استوار  سازد.

هیچ  آئینی  را  نسزد که  در  زمین  پابرجا  شود،  و سیستم  و  نظامی  برای  مردمان  بنا  نماید،  پیش  از  این‌ که  همچون  قواعد  و  اصولی  را  مقرّر  دارد.

یکتا کردن ‌کرنش  بردن  در  برابـر  خـدای  یکـتا،  و  تـنها  پرستیدن  خدای  یگانه‌،  دو  راهۀ جدائی  میان  هرج  و  مرج  و  نظم  و  نظام  در  جـهان  عقیده‌،  و  مـیان  آزاد  سـاختن  انسانها  از  زانو بند وهـم  و گمان  و  خرافه‌گوئی  و  سـلطۀ  نادرست  و  ناحقّ‌،  یا  بنده  کردن  مـردمان  برای  اربابان  پراکنده  و  خواستهای  سرکشانه  و  قلدرانۀ  ایشان‌،  و  یـا  بنده  ساختن  انسانها  برای  واسطه‌ها  در  پیشگاه  خـدا،  و  آیا  آنان  را  بندۀ  شاهان  و  سـردستگان  و  فـرمانروایـان  کردن  است‌!  شاهان  و  سردستگان  و  فرمانروایـانی  کـه  ویژه‌ترین  ویـژگیهای  الوهـیّت  را  غـصب  مـی‌کنند کـه  ربوبیّت  و  قیمومت  و  سلطه  و  قـدرت  و  فــرمانروائـی  است‌،  و  مردمان  را  بندۀ ربوبیّت  نابجا  و  ناروا  و  غصبی خود  می‌سازند!

هـیچ  سـیستم  و  نظم  اجـتماعی‌،  سـیاسی‌،  اقـتصادی‌،  اخلاقی‌،  و  یا  بین‌المللی‌ای  نیست ‌که  بر  بنیادهای  روشن  و  فیصله‌بخش  و  استواری  پابرجا  باشد،  و  بر  هواها  و  هوسها  و  تأویلها  و  تفسیرهای ‌کینه‌توزانه  تکیه  نداشـته  باشند،  مگر  زمانی‌ که  عقیدۀ توحید  و  یگانه‌پرستی  بدین  شکل  ساده  و  دقیق  استقرار  پذیرد.

همچنین  ممکن  نیست‌ که  انسانها  از  خو‌اری  و  هراس  و  پـریشان  حـالی  رهـا  شوند،  و  از  بـ