َامُ حَتَّى إِذَا أَخَذَتِ الأرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالأمْسِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ) (٢٤)

حال  دنیا  (‌از  حیث  زوال  و  فنا  و  از  میان  رفتن  نعمت  آن‌)  همانند  آبی  است  که  از  آسمان  می‌بارانـیم  و  بـر  اثـر  آن  گیاهان  زمین  که  انسانها  و  حیوانها  از  آنها  می‌خورند  (‌و  استفاده  می‏‎کنند،  می‌رویند  و)  به  هم  می‌آمیزند  تا  بدانجا  که  زمین  (‌در  پرتو  آن‌)  کاملاً  آرایش  و  زیبائی  می‏‎گیرد  و  آراسـته  و  پـیراسـته  می‏‎گردد  و  اهـل  زمـین  یـقین  پـیدا  می‌کنند  که  بر  زمین  تسلّط  دارند  (‌و  حتماً  مـی‌توانند  از  ثمرات  و  غـلّات  و  مـحصولات  آن  بـهره‌مند  شـوند.  در  بحبوحۀ  این  شادی  و  در  گـیراگيـر  ایـن  سـرسبزی  و  آراستگی‌)  فرمان  ما  (‌مبنی  بر  در  هـم  کوبیدن  و  ویـران  کـردن  آن‌)  در  شب  یـا  روز  درمـی‌رسد  (‌و  بـا  بـلاهای  گوناگون،  از  قبیل‌:  سرمای  سخت‌،  تگرگ  شدید،  سیل‌،  و  غیره‌،  آن  را  نابود  مـی‌سازیم‌)  و  گیاهانش  را  از  ریشه  برآورده  و  دروده  و  نابودش  می‌کنیم‌.  انگار  دیـروز  در  ایـنجا  نـبوده  است  (‌و  هرگز  وجود  نـداشته  است‌،  و  انسانهائی  در  آن  سـرزمین  نـزیسته‌انـد)‌.  مـا  (‌بـدین  وضوح‌)  آیه‌های  خویش  را  برای  قومی  تشریح  و  تبیین  می‌کنیم  که  می‌اندیشند  (‌و  می‌فهمند)‌.(يونس/24)          

(قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُهُ بَيَاتًا أَوْ نَهَارًا مَاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ (٥٠) أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ آلآنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ) (٥١)

بگو:  به  من  بگوئید  اگر  عذاب  خدا  شب  هنگام  یا  روزی  به  شما  رسد،  (‌چه  فائده‌ای  برای  شما  گناهکاران  دارد؟‌)  به  خاطر  چه  حیز  گناهکاران  برای  فرا  رسـیدن  آن  شـتاب  دارند؟  (‌مگر  نـه  ایـن  است  که  هـر  وقت  در  رسد،  مـایۀ  بدبختی  آنان  است‌،  پس  شتاب  چرا؟‌!)‌.  آیا  بعدها،  پس  از  آن  که  واقع  شد  بدان  ایمان  می‌آورند؟  (‌آن  وقت  کـه  بـه  شما  می‌گویند:‌)  اکنون‌؟‌!  (‌تازه  چه  فـائده‌!  ایـمان  کنونی  سودی  ندارد)  در  حالی  که  (‌قبلاً  در  دنیا  آن  را  به  بازی  مــی‌گرفتید  و  دائـماً‌)  بــرای  فـرا  رسـیدن  آن  شـتاب  می‌ورزیدید.(‌یونس  /50و51)  

 6- این  سوره  با  اطمینان  پیداکردنشان  به  زندگی  دنیا  و  پسند  کردن  آن  بجای  آخرت‌،  و  ملاقات  خـدا  را  دروغ  نامیدنشان‌،  رویاروئی  و  مبارزه  می‌کند.  ا‌یشان  را  ا‌ز  این  اطمینان  یافتن  گول  زننده  می‌ترساند،  و  از  زیان  معاملۀ  پستی‌ که  می‌پسندند  و  از  آن  خشـنودند  برحذر  می‌دارد.  آنان  را  اطّلاع  می‌دهد که  زندگی  ایـن  دنـیا  امـتحان  و  آزمون  است‌،  و  پاداش  و  پادافره  در  آن  جهان  است‌...  آن  گاه  ایشان  را  رویاروی  می‌کند  با  عـرضۀ  صـحنه‌های  گوناگونی  از  صحنه‌های  قیامت‌،  بویژه  صحنه‌هائی  کـه  مربوط  به  بیزاری  جستن  انبازها  از  پـرستش‌کـنندگان  خـود،  و  اظــهار  بیخبری  و  نـاآشنائی  انـبازها  از  پرستشگران  خویش  در  پـیشگاه  یـزدان‌،  و  نـاممکن  و  ناشدنی  بودن  بازخريد  خویش  با  پـرد‌اخت  فدیه‌،  هر  اندازه  هم  فدیه  فراوان  و  بیشمار  باشد:

(إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ (٧) أُولَئِكَ مَأْوَاهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ (٨) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الأنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ (٩) دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) (١٠)

مسلّما  کسانی  كه  (‌بـه  روز  رستـاخیز  و  زندگی  دوبــاره  ایمـان  نـدارند  و)  دیـدار  مـا  را  انتظار  نمی‌کشند،  و  به  زندگی  دنیوی  بسنده  می‏‎کنند  (‌و  گمان  می‌برند  که  جهان  دیگری  پس  از  این  جهان  وجود  ندارد)  و  به  ایـن  جهان  دل  می‌بندند  (‌و  برای  جهان  دیگر،  تلاش  نمی‌نمایند)‌،  و  از  آیات  (‌قرآنی  و  نشانه‌های  جهانی‌)  ما  غـافل  و  بـی‌توجّه  می‌مانـد،  چنین  کسانی  جایگاهشان  دوزخ  است  به  سبب  کارهائی  كه  می‌کنند.  بیگمان  کسانی  که  ایمان  می‌آورند و  کارهای  شایسته  می‌کنند،  پروردگارشان  آنـان  را  بـه  سبب  ایمان  (‌راستین  و  کارهای  خداپسند)  رهنمودشان  می‌نماید  (‌و  در  دنیا  بر  ایمان‌،  استوار  و  ثـابت‌  قـدمشان  می‌دارد،  و  در  آخرت  به  بهشت  نائلشان  می فرماید  که‌)  جویبارها  در  زیر  (‌کاخهای‌)  ایشان  در  بهشت  خوش  و  پر  ناز  و  نعمت  روان  است‌.  در  بـهشت  دعـای  مؤمنان‌:  پروردگارا!  تو  منزّهی  (‌از  آنچه  کافران  در  دنيا  می‌گفتند)  و  سلام  آنان  در  آن  (‌خطاب  به  هـمدیگر)  درودتـان  باد  (‌ای  فـرمانبرداران  یـزدان  سـبحان‌!)  و  ختم  دعـا  و  گفتارشان‌:  شکر  و  سپاس  پروردگار  جهانيان  را  سزا  است‌،  (‌که  ایمان  را  نصیب  ما  کرد  و  از  ما  خشنود  گردید)  می‌باشد.(‌يونس/  7-10)

(وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ وَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا كَذَلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ(١٣)ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلائِفَ فِي الأرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ) (١٤)

ما  گروهها  (‌و  نسلهای  زیادی‌)  را  هلاک  کرده‌ایم  که  پیش  از  شما  بوده‌اند،  بدان  گاه  که  ستم  کرده‌اند  (‌و  راه  گناه  سپرده‌اند)  و  پیعمبرانشان  برای  آنـان  دلائل‌  روشـن  و  معجزات  آشکاری  آورده‌اند  و  ارائه  نموده‌اند.  ولی  آنان  جزو  کسانی  نـبوده‌انـد  کــه  ایـمان  بیاورند  (‌و  سـخنان  پیغمبران  را  بشنوند  و  به  دنبال  ایشـان  روند.  آری  در  گذشته  و  حال  و  آینده‌)  این  چنین  گروه  بزهكاران  را  سزا مـــی‌دهیم‌.  (‌پس خـــویشتن  را  بـــپائید  و.  نــافرمانی  ننمائید)‌.. (‌یونس/  13و14) 

(وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلامِ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (٢٥) لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ وَلا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلا ذِلَّةٌ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢٦) وَالَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئَاتِ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ مَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا أُ