کند)‌.  خدا  است  که  از  آغاز،  موجودات  را  می‌آفریند  (‌و  جامۀ  هستی  به  تن  کائنات‌،  از  جملۀ  انسانها  می‌کند)  و  هم  او  است  که  آنها  را  دیگر  بار  پس  از  تخریب  جهان‌،  هستی  می‌بخشد  و  به  سوی  خدا)  برمی‌گرداند.  و  امّا  کسانی  که  ر‌اه  کـفر  پوئیده‌اند،  (‌بی‌سزا  نمی‌مانند،  و  بلکه‌)  نـوشیدنی  از  آب  داغ  و  سـوزانــی  دارنـد  و  دارای  عذاب  بس  دردنـاکـی  هستند،  به  سبب  کـفری  کـه  ورزيده‌انـد.  خدا  است  کـه  خورشید  را  درخشان  و  ماه  را  تابان  گردانده  است‌،  و  برای  ماه  منازلی  معیّن  کرده  است  تـا  شـمارۀ  سالها  و  حساب  (‌کارها)  را  بدانید.  خداونـد  (‌آن  هـمه  عجائب  و  غـرائب  آفـرینش  و  چـرخش  و  گـردش  مـهر  و  مـاه  را  سرسری  و  از  بهر  بازیگری  پدید  نیاورده  است  و  بلکه‌)  آن  را  جز  به  حکمت  نیافریده  است‌.  خداوند  آیات‌  (‌قرآن  و  نشانه‌های  جهان‌)  را  برای  آنان  که  مـی‌فهمند  و  درک  می‏‎کنند  شرح  و  بسط  می‌دهد.  بیگمان  در  آمد  و  شد  شب  و  روز  (‌و  تفاوت  کیفی  و  کمی  آنها)  و  در  چیزها‌ئی  که  خداوند  در  آسمانها  و  زمین  آفریده  است‌،  نشانه‌هائی  (‌بر  وجود  آفریدگار  و  دلائلی  بر  عظمت  پروردگار)  برای  کسانی  است  که  پرهیزگارند  (‌و  هراس  از  عقاب  و  عذاب  خدا  را  در  مدّ  نظر  دارند)‌.(‌یونس  /  ٣-6) 

(وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلا فِي الأرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ) (١٨)

اینان  غیر  از  خدا،  چیزهائی  را  می‌پرستند  که  نه  بدیشان  زیان  می‌رسانند  و  نـه  سـودی  عائدشان  مـی‌سازند،  و  می‌گویند:  ایـنها  مـیانجیهای  مـا  در  نـزد  خدایـند  (‌و  در  آخرت  رستگارمان  می‌نمایند)  بگو:  آیا  خدا  را  از  وجود  چـیزهائی  (‌بـه  نــام  بـتان  و  انـبازهای  یـزدان‌)  بـاخبر  می‌سازید  که  خداوند  در  آسمانها  و  زمین  سـراغـی  از  آنها  ندارد؟  (‌مگر  شما  بتها  را  نمایندۀ  خدا  نمی‌دانید؟  آیا  ممکن  است  خدا  اگر  نـماینده‌ای  مـی‌داشت  از  بـودن  آن  بی‌خبر  می‌گشت‌،  ولی  شما  بـاخبر  از  آن  مـی‌شدید؟‌!)‌.  خـداونــد  مـنزّه  (‌از  هرگونه  انبازی‌)  و  فراتـر  از  آن  چیزهائی  است  که  مشرکان  انبازشان  می‌دانند.(يونس/18)(هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنْجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ (٢٢) فَلَمَّا أَنْجَاهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِي الأرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَى أَنْفُسِكُمْ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ) (٢٣)

او  است  کــه  شـما  را  در  خشکـی  و  دریـا  راه  مـی‌برد  (‌و  امکان  سیر  و  حرکت  در  قـاره‌ها  و  آبها  را  بـرای  شـما  میسّر  می‌کند)‌.  چـه  بسـا  هنگامی  کـه  در  کشـتیها  قـرار  می‏گیرید  و  کشتیها  با  بـاد  مـوافق  سـرنشینان  را  (‌آرام  آرام  به  سوی  مقصد)  حـرکت  مـی‌دهند،  و  سـرنشینان  بدان  شادمان  می‌گردند،  به  ناگاه  بـاد  سختی  وزیـدن  می‏‎گیرد  و  از  هـر  سـو  مـوج  بـه  سـویشان  می‌دود  و  می‌پندارند  که  (‌توسّط  مرگ  از  هر  سو)  احاطه  شده‌اند  (‌و  راه  گریزی  نـیست‌.  در  ایــن  وقت‌)  خـدا  را  بـه  فریاد  می‌خوانند  و  طاعت  و  عبادت  و  فرمانبرداری  و  دیـن  را  تنها  از  آن  او  می‌دانند  (‌چرا  که  هـمه  کس  و  هـمه  چیز  را بسی  ضعیف‌تر  و  ناتوانتر  از  آن  مـی‌بـینند  که  کاری  از  دست  آنان  برآید  و  از  ایـن  ورطـه  رستگارشان  نماید.  بدین  هنگام  عـهد  مـی‌کنند  که‌)  اگر  مـا  را  از  ایـن  حـال  برهانی‌،  از  زمرۀ  سپاسگزاران  خواهیم  بود  (‌و  دیگر  بـه  کسی  و  چیزی  جز  تو  روی  نمی‌آوریـم  و  هرگز  این  و  آن  را  به  فریاد  نمی‌خوانیم  و  نمی‌پرستیم‌)‌.  امّا  هنگامی  کـه  خدا  آنان  را  نجات  می‌دهد،  ناگهان  بـه  نـاحقّ  در  زمـین  شـروع  به  ظلم  و  فسـاد  مـی‌کنند  (‌و  عـهد  و  پیمان  را  فراموش  می‌نمایند)‌.  ای  مردم‌!  ظلم  و  ستمی  که  مـرتکب  می‌شوید،  وبال  و  زیان  آن  متوجّه  خود  شـما  مـی‌شود.  چند  روزی  از  متاع  و  لذّت  دنیا  بهره‌مند  می‌شوید،  پس  از  آن  بازگشت  شما  به  سوی  خدا  است  و  آن  گاه  ما  شما  را  از  آنچه  انجام  مـی‌داده‌ایـد  آگاه  مـی‌سازیم  (‌و  سـزای  اعمالتان  را  می‌دهیم‌)‌.(يونس/22و23)                     

(قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالأرْضِ أَمْ مَنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالأبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الأمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَفَلا تَتَّقُونَ (٣١) فَذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلا الضَّلالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ) (٣٢)

 بگو:  چه  کسی  از  آسمان  (‌به  وسیلۀ  اشعه  و  باران‌)  و  از  زمین  (‌به  وسیلۀ  فعل  و  انفعالات  خاک  و  رویش  گیاهان  و  درختان  و  میوۀ  آنها)  به  شما  روزی  می‌رساند؟  یا  چه  کسی  بر  گوش  و  چشمها  توانا  است  (‌و  آنها  را  می‌آفریند  و  بدانها  نیروی  شنوا‌ئی  و  بینائی  می‌دهد؟‌)  یا  چه  کسی  زنده  را  از  مرده‌،  و  مرده  را  از  زنده  بـیرون  مـی‌آورد  (‌و  حیات  و  ممات  در  دست  او  است‌؟‌)  یـا  چـه  کسـی  امـور  (‌جهان  و  جهانیان‌)  را  می‏‎گرداند  (‌و  کـارساز  و  کاردان  است‌؟  پاسخ  خواهند  داد  و)  خواهند  گفت‌:  آن  خدا  است‌!  (‌چرا  که  آفریدگار  جهان  و  روزی  رسان  مردمان  و  مدبّر  کار  و  بار  هستی‌،  به  اقرار  وجدان  بیدار،  خداونـد  دادار  است‌)‌.  پس  بگو:  آیا  نمی‌ترسید  و  پرهیزگار  نمی‌شوید؟  آن‌،  خدا  است  که  پروردگار  بر  حقّ  شما  است  (‌و  او  چنین  کارهائی  را  می‌کند  و  ربوبیّت  و  وحدانیّت  او  با  براهین  و  دلائل  قاطعانه  ثابت  می‌باشد.  به  همین  سبب  پرستش  او  حقّ  است  و  پرستش  جز  او  باطل‌)‌.  آیا  سـوای  حقّ  جز  گمراهی  است‌؟  پس  چگونه  باید  از  راه  بدر  برده  شوید؟‌.  (‌یونس  /  ٣١ و 32) 

(قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ (٣٤) قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ