یشانی  جاهلیّت  همان  چیزی  را  بزنند که  پیغمبر  بزرگوار  برای  اجراء  فرمان  پروردگار  بزرگوارش‌  به  پیشانی  جاهلیّت  زد:

(قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُلْ لا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ).

 ای  پـیغمبر،  بـه  کسانی  کـه  بـر  رسـالت  تـو  گواهی  می‌خواهند)  بگو:  بالاترین  گواهی،  گواهی  کیست  (‌تا  بـر  صدق  نبوّت  من  گواهی  دهد؟‌)  بگو:  خدا  میان  من  و  شما  گواه  است‌!  (‌بهترین  دلیل  آن  این  است  که‌)  این  قرآن  بـه  من  وحی  شده  است  تا  شـما  و  تـمام  کسـانی  را  که  ایـن  قرآن  بدانها  می‌رسد  بدان  بیم  دهم‌.  (‌قرآنی  که  هیـچکس  و  هیچ  گروهی  نمی‌تواند  سوره‌ای ‌همانند  آن  را  بسازد  و  ارائه  دهد)‌.  آیا  براستی  شما  گواهی  می‌دهید  که  خدایـان  دیگری  با  خدایند؟‌!  بگو:  من  گواهی  نمی‌دهم  (‌و  هرگز  کسی  و  چیزی  را  انبار  خدا  نمی‌دانم  و  نمی‌کنم‌)‌.  بگو:  او  خدای  یگانۀ  یکتا  است‌،  و  من  از  بتان  (‌جاندار  و  بـی‌جان  که‌)  انباز  خدا  می‌کنید  بیزارم‌.

لازم  است  که  گروه  مسلمانان  در کرۀ  زمین‌،  در  برابر  جاهلیتّی  بایستد  و  بر زمد که  سراسر  زمین  را  فرا گرفته  است‌،  ایستادن  و  رزمیدن  آگاهانه‌ای‌ که  در  پرتو  رهنمود  این  چنین  آیاتی  انجام  پذیرد‌. گروه  مسلمانان  باید  بر  سر  جاهلیّت  فریاد  زنند  و  این  سخن  را  بلند  و  طنين انداز،  و  قـاطعانه  و  جداسـاز،  و  تکان  دهنده  و  بـیم ‌دهنده‌،  رو در روی  جاهلیّت  بگویند  ...  سپس  رو  به  خدا ‌کنند  و  بدانند که  او  بر  هر چیزی  توانا  است‌،  و  چیره  بر  بـندگان  خویش  است‌.  این  بندگان  -  از  جمله  طاغوتیان  قلدر  و  زورگو  ـ  از  مگس  ضعيف‌تر  و  ناتوان‌ ترند.  اگر  مگس  چیزی  را  از  ایشان  سلب‌ کند  و  گیرد،  آنان  نمی‌توانند  آن  را  از  او  برهانند  و  باز پس  بگیرند!  آنان  نمی‌توانند  به  کسی  زیان  برسانند،  مگر  این‌ که  خـدا  اجازه  دهد،  و  ا‌یشان  نمی‌توانند  به  کسی  سود  برسانند،  مگر  ایـن‌ که  خدا  اجازه  فرماید.  یزدان  در کار  خو‌د  توانا  و  چیره  است‌،  لیکن  اکثر  مردم  ایـن  را  نمی‌دانـند.  گـروه  مسلمانان  همچنین  باید  بدانند  و  اطـمینان  پـیدا کـنند کـه  پـیروز  نمی‌گردند  و  وعدۀ  خدا  بدیشان‌ کـه  اسـتقرار  بخشیدن  آنان  در  زمین  است  پیاده  نمی‌شود  و  فراهـم  نمی‌آید،  پیش  از اين كه  مسلمانان  برای  جانبداری  از  حقّ  در  دو  راهۀ  راه  جدائی  از  جاهلیّت  جدا  نگردند،  و  پیش  از  این  که  سخن  حقّ  را  رو در روی  طـاغوت  نگویند  و  فـریاد  ندارند،  و  پیش  از  این‌ که  بر  ضدّ  جاهلیّت  چنین  شهادتی  را  ندهـد،  و  بدین‌ گونه  جاهليّت  را  بیم  نـدهند  و  تـهدید  نکنند،  و  بدین  نحو  بیم  و  تهدید  را  اعلان  ننمایند،  و  این  جور  با  جاهلیّت  قطع  رابطه  و  اعلام  جدائی  نکنند،  و  بدین  شکل  از  جاهلیّت  بیزاری  نجویند  و گریزان  نشوند.  این  قرآن  نـیامده  است  تـا  با  یک  مـوقعیّت  تـاریخی  رویاروی  شود.  بلکه  آمده  است  تا  بر‌نامه‌ای  باشد  کلّی  و  خارج  از  دائرۀ  زمان  و  مكا‌ن‌.  برنامه‌ای  باشد که ‌گروه  مسلمانان هر کجا  باشند  در  همچو‌ن  موقعیّتی‌ کـه  ایـن  قرآن  در  آن  نازل  می‌گردد  قرآن  را  برگیرند  و  در  پـرتو  رهنمود  آن  حرکت‌ کنند. گروه  مسلمانان  امروزه  درست  در  موقعیّتی  قـرار  دارنـد که  در  زمـان  نـزول  قرآن  مسلمانان  پیشین  در  آ‌ن  قرار  داشـند.  زمـان  چـرخ  زده  است  و  به  همان  شکل  و  هیئتی  درآمـده  است ‌که  این  قر‌آن  در  آن  نازل  می‌گردید  تا  در  زمین  اسلام  را  پدیدار  و  استوار  دارد  ...  پس  باید  یقین  قاطعانه  و  عزم  جازم  به  حقيقت  این  دین  داشت‌.  از  ته  دل  معتقد  به  حقیقت  قدرت  و  توانائی  یزدان  بود.  بطور کامل  از  باطل  و  باطلگرایان  گسیخت  ...  باید که  این  چنین  آیـاتی  توشۀ  راه‌ گروه  مسلمانان  گردد.  خدا  نیز  حافظ  و  نگاهدار  ایشـان‌،  و  مهربان‌ترین  مهربانان  برای  آنان  خواهدبود.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] (‌قضی‌)  و  (‌خلق‌)  دارای  یک  معنی  است‌.(‌مترجم‌) 
[2] مراجعه  شود  به‌ کتاب‌:  (‌التصویر  الفنی  فی‌القرآن‌)  فصل‌:  طريقه  القرآن‌.  سوره‌ي توبه آيه‌ي 41-38

(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَا لَكُمْ إِذَا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأرْضِ أَرَضِيتُمْ بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا مِنَ الآخِرَةِ فَمَا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فِي الآخِرَةِ إِلا قَلِيلٌ (٣٨)إِلا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا وَيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلا تَضُرُّوهُ شَيْئًا وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٣٩)إِلا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٤٠)انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ) (٤١)

اين  بخش  از  روند  سوره‌،  ارجح  ايـن  است ‌كـه  پس  از  فرمان  به  لشكركشي  همگاني  براي  جنگ  تبوك‌،  نـازل  گرديده  است‌.  بدين  معني‌،  وقتي‌ كه  پيغمبر  صلّر الله عليه وآله وسلّم  شنيد  روميان  در  اطراف  جزيرة العرب  در  شام  گرد آمده‌اند،  و  هرقل  توشه  و  اندوختۀ  يكساله  را  به  يـاران  خـود  داده  است‌،  و  قبيله‌هاي  عرب  لخم  و  جذام  و  عامله  و  غسّان  بديشان  پيوسته‌اند،  و  پيشقراولان  و  پيشاهنگان  سپاهيان  خود  را  به  بـقاء  شام  روانه  كرده‌اند  و  گسيل  داشته‌اند‌،  پـيغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  مـردمان  را  بـراي  جـنگ  با  روميان  فراخواند.  پيغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم ‌ كمتر  به  سـوي  جنگي  بيرون  مي‌آمد  مگر  اين ‌كه  به  عـنوان  خـدعۀ  جـنگي  وانـمود  مي‌فرمود كه  به  جاي  ديگري  حركت  مي‌كند.  امّا  در  اين  جنگ  آشكارا  مقصد  و  جايگاه  جنگ  را  بيان  كرد.  زيرا  فاصلۀ  زيادي  در  پيش  بود،  و  زمان  سخت  و  دشـوا‌ري  بود.  چرا كه  ايـن  جـنگ  در  شدّت ‌گرما  رخ  مي‌داد.

 هنگامی كه  سايه‌ها  خوشايند  شده  بود،  و  ميوه‌ها  رسيده  بود،  و  ماندن  در  خانه  و كاشانه  براي  مردمان  دوست  داشتني  بود...  بدين  هنگام  در  جامعۀ  اسلامي  اهداف  و  مقا