وز  جدائی  (  کفر  از  ایمـان‌،  یعنی  در  جنگ  بدر،  روز  هفدهـم  ماه  رمضان  سال  دوم  هجری‌)  نــازل  کردیـم  ایمان  داریـد.  روزی  که  دو  گروه  (‌مؤمنان  و  کافران‌)  رویاروی  شدند  (‌و  با  هـم  جنگیدند،  و  گروه  اندک  مؤمنان‌،  بر  جمـع  کـثیر  كافران‌،  در  پرتو  مدد  الهی  پیروز  شدند)  و  خـدا  بـر  هــر  چیزی  توانـا  است‌.  (‌به  یاد  آورید)  زمانی  را  کــه  شـما  در  طرف  نزدیکتر  (‌بـه  مدینۀ  منوّره‌)  بودید  (‌و  باران  فقط  در  آنجا  بـارید  و  زمـین  را  سـفت  گردانــید)  و  آنـان  (‌یـعنی دشــمنان‌)  در  طـــرف  دورتـر  مسـتقرّ  بـودند  (‌و  آب  در  اختیار  نداشتند  و  زمین  آنجا  سست  بود  و  بارانی  هـم  به  خود  ندید،  و  لذا  قـدمها  بــدان  فـرو  مــی‌رفت‌)  و  کاروان  (‌قریشیان  بـه  سرپرستی  ابوسفیان  که  شـما  در  تـعقیب  آن  بودید)  در  مکان  پائین‌تری  از  شما  قرار  داشت‌.  اگر  با  همدیگر  وعدۀ  (‌جـنگ‌)  مـی‌دادیـد  (‌قـریشیان  بـه  خـاطر  هراس  از  شما  مؤمنان‌.  و  شما  مـؤمنـان  بـه  سـبب  کمی  خود  و  فراوانی  دشمنان‌)  به  وعدۀ  خود  وفا  نـمی‌کردید،  و لیکن  (‌بدون  وعدۀ  قبلی  و  میل  قلبی  با  یکدیگر  رویاروی  شدید)  تا  خداوند  کاری  را  تحقّق  بـخشد  کــه  مــی‌بایست  انجام  گیرد،  و  بدین  وسیله  آنان  که  گمراه  مـی‌شوند  بـا  اتمام  حجّت  بـوده  و  آنــان  کـه  راه  حــقّ  را  مــی‌پذیرند  بــا  آگـاهی  و  دلیل  آشکار  باشد.  بیگمان  خدا  بـر  هـر  چـیزی  توانا  است  (‌و  او  بود  که  گروه  اندک  مسلمانان  را  پپروز  و  گروه  فـراوان  کـافران  را  شکست  داد)‌.  در  آن  زمــان  خداوند  در  خواب  دشمنان  را  به  تو  انـدک  نشـان  داد،  و  اگر  آنان  را  زیاد  نشان  می‌داد،  مسلّماً  سست  می‌شدید  و  دربــارۀ  کــار  (‌جنگیدن  و  نـجنگیدن‌)  دچـار  کشــمکش  می‌گشتید،  ولی  خداوند  (‌شما  را  از  این  عجز  و  اختلاف‌)  رهائـی  بخشید،  چرا  که  او  از  آنچه  (‌در  میان  دلهـا  و)  در  اندرون  سینه‌هـا  است  باخبـر  است  (‌و  از  روحیّه  و  باطن  همگان  آگاه  است‌)‌.  و  در  آن  زمـان  حــداونـد  آنـان  را  در  نظر  شما  به  هنگام  رویـاروئی  کم  جلوه  داد،  و  شمـا  را  نیز  در  نظر  آنان  کم  جلوه  داد،  تا  خداوند  مـوضوعی  را  کــه  می‌بایست  تحقّق  یابد  انجام  دهد.  (‌این  ارادۀ  خدا  بـود)  و  همۀ  کارها  و  همۀ  چـیزها  (‌در  ایـن  جــهان‌)  بــه  فـرمان  و  خواست  یزدان  برمی‌گردد  (‌و  آنچه  او  بخواهد  می‌شود  و  بس‌!.  (انفال/41-43)
*
پیکار  و  کارزار  -  هر  پیکار  و  کارزاری  که  مؤمنان  بدان  دست  می‌یازند  -  ساختار  خدا  است  و  با  اراده  و  تدبیر،  با  رهبری  و  رهنمود،  در  پرتو  مدد  و  یاری‌،  و  با کردار  و  کنش  و  قضا  و  قدر  خدا  صورت  می‌پذیرد  و  برای  او  و  در  راه  او  انجام  می‌گیرد.  در  سور  دعوت  به  استواری  و  پـایداری  در  کـارزار،  حـرکت  و  پـیشروی  در  پیکار،  آمادگی  پیدا  کردن  و  تدارکات  تهیّه  دیدن  بـرای  رزم  و  نبرد،  اطمینان  پیدا  کردن  به  پشتیبانی  یزدان  در  جـنگ‌،  پرهیز  از  چیزهائی  که  انسان  را  از  جنگ  بـاز  مـی‌دارد،  همچون  دل  انگیزی  اموال  و  دلربائی  اولاد،  چنگ  زدن  به  راه  و  رسـم  و  شیوه  و  آداب  جـنگ‌،  و  مـغرورانـه  و  ریاکارانه  برای  جنـگ  بیرون  نـرفتن‌،  در  سـوره  تکــرار  می‌گردد،  و  به  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  دسـتور  داده  مـی‌شود  کـه  مؤمنان  را  به  چنین  کارزاری  فرا  خواند  ...  آیاتی  در  این  زمینه  ذکر  می‌گردد،  همچون‌:
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلا تُوَلُّوهُمُ الأدْبَارَ (١٥)وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ) (١٦)
 ای  مؤمنان‌!  هنگامی  که  با  انبوه  کافران  (‌در  میدان  نبرد)  روبرو  شدید،  بدانان  پشت  نکنید  (‌و  فـرار  ننمائید)‌.  هر  کس  در  آن  هنگام  بدانان  پشت  کند  و  فرار  نـماید  -  مگر  برای  تاکتیک  جنگی  یا  پــیوستن  بـه  دسـته‌ای  -  گرفتار  خشم  خدا  خواهد  شد  و  جایگاه  او  دوزخ  خواهد  بود،  و  دوزخ  بدترین  جایگاه  است‌. (‌انفال/  15-16)  
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ) (٢٤)
ای  مؤمنان‌!  فرمان  خدا  را  بپذیرید،  و  دستور  پـیغمبر  او  را  قبول  کنید  هنگامی  كه  شما  را  به  چیزی  دعوت  کند  که  به  شما  زندگی  (‌مـادی  و  مـعنوی  و  دنـیوی  و  اخـروی‌)  بخشد،  و  بدانید  که  خداوند  میان  انسان  و  دل  او  جدائـی  می‌اندازد  (‌و  می‌تواند  انسان  را  از  رسیدن  به  خواستها  و  آرزوهای  دل  بـاز  دارد  و  او  را  بـمیرانـد  و  نگذارد  عمر  طولانی  داشته  باشد  که  مهـمّ‌ترین  آرزوی  دل  هر  انسانی  است‌)  و  بدانید  کـه  همگان  در  پیشگاه  خدای  سبحان  گردآورده  می‌شوید  (‌و  به  حساب  و  کتابتان  رسیدگی  میگردد)‌. (انفال  /  24) 
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٢٧)وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ) (٢٨)
ای  مؤمنان‌!  به  خدا  و  پیغمبر  (‌با  دوست  داشت  دشمنان  حق‌ّ،  پخش  اسرار  جنگی،  پشت  سر  افکندن  بـرنامه‌های  الهـی‌،  و  غیره‌)  خیانت  مکنید،  و  در  امــانات  خود  نیز  آگاهانه  خیانت  روا  مدارید.  (‌ای  مؤمنان  راستین‌!)  بدانید  که  اموال  و  اولاد  شما  وسیلۀ  آزمایش  هستند  (‌و  ترجیح  محبّت  دارائی  و  فرزندان  بر  محبّت  یزدان  سبحان  مـایۀ  بـلا  و  هـلاک  شـما  است‌)  و  بـدانید  کـه  پـاداش  بزرگ  (‌مؤمنانی  که  از  عهدۀ  امتحان  برمی‌آیند  و  رضایت  خدا  را بالاتر  از  مال  و  منال  دنیا  مـی‌دانند)  در  پیشگاه  خدا  (‌مهیّا  و  مصون‌)  است‌.(انفال  /  ٢٧ و 28) 
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (٤٥)وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ (٤٦)وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَاللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ) (٤٧)
ای  مؤمنان‌!  هنگامی  که  با  گروهی  (‌از  دشمنان  در  میدان  کارزار)  روبرو  شدید،  پایداری  نمائید  (‌و  فرار  نکنید)  و  بسیار  خدا  را  یاد  کنید  (‌و  قدرت  و  عظمت  و  وفای  به  عهد  او  را  پیش  چشم  دارید  و  به  تضرّع