ه  عبادت  یـزدان  بپردازند،  و  اصلاً کوتاهی  و  قـصوری  در  فرمانبرداری  نمی‌ورزند.  قطعاً  انسانها  از  فرشتگان  نیاز  بیشتری  به  ذکر  و  یاد  و  عبادت  و  پرستش  و  تقدیس  و  تسبیح  خدا  دارند.  راه  آنان  سخت  است‌.  سرشت  ایشان  هم  پـذیرای  وسوسۀ  اهریمن  است‌،  و  آمـادۀ  غفلت  هلاک‌کننده  است‌.  تاب  و  توان  آنان  هم  محدود  است‌.  اگر  این  زاد  و  توشۀ  راه  سخت  و  دشوار  نباشد،  خدا  داند  که  چه  می‌شود:

(إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ) (٢٠٦)

بیگمان  کسانی  که  مقرّبان  (‌درگاه‌)  پروردگار  تو  هستند،  خویشتن  را  بزرگتر  از  آن  نمی‌دانند  که  به  پرستش  خدا  بپردازند،  و  بلکه  به  تسبیح  و  تقدیس  او  مشـغولند  و  در  برابر  او  کرنش  و  سجده  می‌برند.

پرستش  و  یاد  خدا،  عنصر  اساسی  در  برنامۀ  این  آئـین  است‌.  این  آئین  نه  یک  برنامۀ  شناخت  تئوری  و  معرفت  نظری  است‌،  و  نه  یک  جدال  فلسفی  و  نه  یک  جدل  لاهو‌تی  است‌.  این  آئین  یک  برنامۀ  حرکت  واقعی  و  نهضت  حـقّی  برای  تغییر  واقعیّت  محیط  و  زندگانی  موجود  انسانها  است‌،  تغییر  ریشه‌ها  و  پایه‌ها  و  بنیادهای  واقعیّت  موجود،  هم  در  ژرفاهای  درون  مردم  و  هم  در  اوضاع  و  احوال  ایشان  است‌.  تبدیل  این  واقعیّت  موجود  جاهلی  به  واقعیّت  ربّانی‌ای ‌که  خدا  آن  را  در برابر  برنامۀ  خود  برای  مردمان  می‌خواهد،  مسألۀ  سخت  و  دشواری  است  و  نیازمند  تلاش  فراوان  و  شکیبائی  فراخ  و  ژرفی  است‌.  تاب  و  تـوان  صـاحب  دعوت  محدود  است‌،  و  توانائی  رویاروئی  با  این  سختی  و  دشواری  را  نـدارد  مگر  با  توشه  و  زادی‌ که  از  پـروردگار  خود  دریـافت  می‌دارد.  این  آئین  تنها  دانستن  و  آگاهی  پیدا کردن  و  شناخت  حاصل  نمودن  و  پی  بردن  نیست  و  بس.  بلکه  این  آئین  پرستش  یزدان  جهان  و  عبادت  ایزد  سبحان  و  استمداد  جستن  از  او  است‌.  پرستش  و  عبادت  تـوشه  و  زاد  است‌؛  پرستش  و  عبادت  تکیه‌گاه  است‌؛  پرستش  و  عبادت  مدد  و  یاری  است؛  در  این  راه  سخت  و  دشوار  دراز.

بدین  خاطر  است  که  این  رهنمود  واپسین  در  سوره‌ای  می‌آید که  در  آغاز  آن  یزدان  سبحان  به  پیغمبر  بزرگوار  خود  می‌فرمابد:

(كِتَابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ) (٢)

 (‌این  قرآن‌)  کتابی  است  که  از  (‌سوی  یزدان  جهان‌)  بر  تو  نازل  شده  است  و  نباید  از  ناحیۀ  آن  هیچ‌گونه  نگرانی  و  ناراحتی  به  خود  راه  دهی‌.  (‌نـه  نگرانی  از  نـاحیۀ  بـار  سنگین  رســالتی  کـه  بـر  دوش  داری  و  نـه  از  جـانب  عکس‌العملهائی  کـه  دشـمنان  سـرسخت  در  بـرابـر  آن  نشان  می‌دهند،  و  نه  از  سوی  نتیجه  و  برداشـتی  که  از  تبلیغ  این  رسالت  انتظار  می‌رود.  چرا  که  هدف  از  نزول  این  قرآن  این  است‌)  که  بدان  (‌کافران  را  از  عواقب  شـوم  افکار  و  اعمالشان‌)  بترسانی‌،  و  مؤمنان  را  پـند  و  اندرز  د‌هی‌.

چیزی‌ که  روند  سوره  در بر گرفته  است  نمودن  و  نشـان  دادن  کاروان  ایمان  است‌.  کاروانی  که  قافله‌سالاران  آن  افرادی  از  پیغمبران  بزرگوار  خدایند.  همچنین  نشان  دادن  چیزهائی  است ‌که  از  مکر  و کید  اهریمن  بی‌بهره  از  الطاف  و  محروم  و  مطرود  از  مراحم  یزدان  سبحان  است  که  در  مسیر  راه  این‌ کاروان  خودنمائی  می‌کند  و  در  صدد  تاخت  بر  آن  و  به‌ کژراهه  کشاندن  کسـانی  از  کاروانیان  است‌.  همچنین  این  سوره  نیرنگ  و  دسیسۀ  اهریمنان  انس  و  جنّ  را  می‌نمایاند،  و  دشمنانگی  و  پیکار  قلدران  و  زورگو‌یان  جهان  را  نشان  می‌دهد،  و  جنگ  طاغوتیان  چیره  بر گردۀ  بندگان  را  پـیش  چشـم  می‌دارد.

قرآن  توشۀ  راه  است‌،  و  همچنین  ساز  و  برگ  و  ابزار  و  اسلحۀ  این‌ کاروان  بزرگو‌ار،  در  این  راه  است‌.

پایان  سورۀ  اعراف
--------------------------------------------------------------------------------
[1] سید  قطب  - ‌رحمه‌الله  -‌ (‌مترجم‌) 
[2] مراجعه شود به کتابهای‌: (‌خصائص  التصور  الاسلامی و مقوماته‌) ‌و (هذا الدین‌) و  (‌الاسلام و مشکـلات الحضارة‌) و (‌معالم  فی‌الطریق‌) تألیف‌: سید قطب‌. همچنین کتابهای‌:  (‌الانسان  بین المادیة و الاسلام‌) و (‌دراسات فی النّفس الانسانیّة‌) و (‌التطوّر والثبات فی حیاة البشریه‌) و (‌منهج  التربیة  الاسلامیة) و (‌منهج  الفنّ  الاسلامی‌) تألیف‌: محمّد  قطب‌.
 [3] مراجعه  شود  به‌ کتاب‌:  (‌نحو  مجتمع  اسلامی)  تألیف‌:  سیدقطب‌.  
 [4] ‌مراجعه  شود به ‌کتاب‌: (‌معالم  فی  الطریق‌) فصلهای‌: (‌جیل  متفرّد) و (‌التصوّر  الاسلامی  و  الثّقافه‌).
 [5] ‌مراجعه شود به‌ کتاب‌: (معالم فی الطریق‌) فصلهای‌: ‌(‌لا اله الاالله منهج حیاه‌) ‌و (‌طبیعه  المجتمع‌الاسلامی‌)‌.
 [6] مذاهب دربارۀ قرائت مأموم‌، دارای  اختلاف  هستند:  برخی  معتقدند  مأموم در  نماز جهریّه  و  سرّیّه‌، قرآنی نمی‌خواند. قرائت  امام  بجای  قرائت  او نیز  محـسوب است‌... برخی  هم  معتقدند مأموم  در نماز جهریّه  همراه  امام  قرآن نمی‌خواند، بلکه پس از اتمام فاتحه توسّط  امام ‌و سکوتی ‌که پیش  از خواندن سوره  یا آیاتی از قرآن  می‌نماید، مأموم  در این‌ فاصله  فاتحه را می‌خواند...  بعضی هم  معتقدند  مأموم در نماز  جهریّه اصلاً قرآنی نمی‌خواند،  ولی در  نماز سریّه  قرآن می‌خواند.
 [7]  یمین‌:  عهد  و پیمان‌. سوگند...  <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:172.xml">رهمنودهاي سوره‌ي انفال</a><a class="folder" href="w:html:186.xml">سوره‌ي انفال آيه‌ي 29-1</a><a class="folder" href="w:html:197.xml">سوره‌ي انفال آيه‌ي 40-30</a><a class="text" href="w:text:201.txt">رهنمودهاي  جزء دهم</a><a class="folder" href="w:html:202.xml">سوره‌ي انفال آيه‌ي 54-41</a><a class="folder" href="w:html:209.xml">سوره‌ي انفال آيه‌ي 75-55</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:173.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:174.txt">قسمت دوم</a><a class="text" href="w:text:175.txt">قسمت سوم</a><a class="text" href="w:text:176.txt">قسمت چهارم</a><a class="text" href="w:text:177.txt">قسمت پنجم</a><a class="text" href="w:text:178.txt">قسمت ششم</a><a class="text" href="w:text:179.txt">قسمت هفتم</a><a class="text" href="w:text:180.txt">قست هشتم</a><a class="text" href="w:text:181.txt">قسمت نهم</a><a class="text" href="w:text:182.txt">قسمت دهم</a><a class="text" href="w:text:183.txt">قسمت يازدهم</a><a class="text" href="w:text:184.txt">قسمت دوازدهم</a><a class="text" href="w:text:185.txt">قسمت سيزدهم</a></body></html>سورۀ  انفال  
مدنی و  ٧٥ آیه ‌است  
رهمنودهاي سوره‌ي انفال

هم ‌اینک  به  سوی  قرآن  مدنی  برمی‌گردیم‌،  پس  از  آن‌ که  سوره‌های  انـعام  و اعراف  مکّی  را  بررسی  کـردیم‌.  در همین  فی  ظلال  القرآن ‌که  در  آن  -‌ برابر  ترتیب  قرآن  موجود  به  پیش  می‌رویم  و  ترتیب  نـزول  را  مـراعات  نمی‌داریم  -  سوره‌های  بقره،  آل  عمران‌،  نساء‌،  و  مائدۀ  مدنی  را  بررسی  کردیم‌...  چرا  که  دربارۀ  ترتیب  زمانی  