ای  مختلف  خبررسانی  و  راهنمائی‌،  عامۀ  مردمان  را  از  قرآن  آسمانی  به  دور می‌دارند.  این  قرآن  همان  قرآنی  است‌ که  خداونـدگار  دانـا  و  آگاه  دربارۀ  آن  می‌فرماید:

(هَذَا بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ) (٢٠٣)

این  قرآن  بینش  و  هدایت  و  رحمت  پـروردگارتان  است  برای  کسانی  که  مـؤمن  بـاشند  (‌چرا  که  ایشـان  بـرابـر  قوانین  آن  عمل  می‌کنند)‌.

بینشهائی  است ‌که  پرده  از  روی  حقائق  به ‌کنار  می‌زند،  و  راه‌های  رسیدن  به  حقائق  را  روشن  می‌گردانـد،  و هـدایت  و  رهـنمودی  ا‌ست ‌که  ارشاد  و  راهنمائی  می‌نماید،  و  لطف  و  مرحمتی  است ‌که  بر می‌جوشد  و  فرا می‌گیرد، ‌کسانی  را که  ایمان  دارند  و  ایمان  می‌آورند:

 (لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ). برای  کسانی  که  مؤمن  باشند.

  چه  چنین ‌کسانی  هستند که  همۀ  این  چیزها  را  در  ایـن  قرآن  بزرگوار  می‏یابند.

*
چون  قرآن  این  چنین  است‌،  در  روند  قرآنی  مستقیماً  این  رهنمود  مؤمنان  به  میان  می‌آید:

(وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ) (٢٠٤)

هنگامی  که  قرآن  خوانـده  مـی‌شود،  گوش  فرا  دهـید  و  خاموش  باشید  تا  مشمول  رحمت  خدا  شوید.

سوره‌ای  که  با  اشارۀ  بدین  قرآن  آغاز  شده  است‌،  آنجا  که  می‌فرماید
(كِتَابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ) (٢)

 (‌این  قرآن‌)  کتابی  است  که  از  (‌سوی  یزدان  جهان‌)  بر  تو  نازل  شده  است  و  نباید  از  ناحیۀ  آن  هیچ گونه  نگرانـی  و  ناراحتی  به  خود  راه  دهی‌.  (‌نـه  نگرانی  از  نـاحیۀ  بـار  سنگین  رســالتی  کــه  بـر  دوش  داری  و  نـه  از  جـانب  عکس‌ العملهائی  کــه  دشـمنان  سـرسخت در  بـرابـر  آن  نشان  می‌دهند،  و  نه  از  سوی  نتیجه  و  برداشـتی  که  از  تبلیغ  این  رسالت  انتظار  می‌رود.  چرا  که  هدف  از  نزول  این  قرآن  این  است‌)  که  بدان  (‌کافران  را  از  عواقب  شـوم  افکار  و  اعمالشان‌)  بترسانی‌،  و  مؤمنان  را  پـند  و  انـدرز  دهی‌. (‌اعراف/  ٢)  

همین  سوره  با  آیاتی  پـایان  می‌پذیرد که  مردمان  را  رهنمود  می‌گردانند  به  نیکو  شدن  و گوش  دادن  بدین  قرآن  تا  این ‌که  به  آمرزش  و  بخشایش  الهی  برسند.  روایتهای  منقوله  دربارۀ  دستور به‌ گوش  دادن  و  خاموش  ماندن  در  وقتی  که  قرآن  خوانـده  مـی‌شود،  گـوناگـون  ا‌ست‌...  برخی  را  عقیده  بـر  ا‌یــن  است ‌کـه  ایـن  فـرمان  مربوط  به  نمازهای  واجب  است‌.  بدان  هنگام ‌که  امام  در  نمازهای  جهریه  با صدای  بلند  قرآن  می‌خوانـد،  مـأموم  باید  به  امام‌ گوش  فرا  دهد  و  خاموش  بماند،  و  همراه  با  امام  به  خواندن  قرآن  نپردازد،  و  با  قرآنی ‌که  امـام  می‌خواند  کشاکش  نکند  و  درگیر  نشود...  این  روایـتی  است که  امام  احمد  و  صاحبان  سنن  نـقل  کرده‌انـد،  و  ترمذی  چنین  روایتی  را  جزو  احادیث  حسـن  شمرده  است‌،  و  ابوحاتم  رازی  آن  را  از  زمرۀ  احادیث  صحیح  دانسته  است‌،  و  از  زهری  روایت  نموده  است  و  او  هم  از  ابواکتمۀ  لیثی  نقل‌ کرده  است ‌که  ابوهریره ‌گفته  است‌:  رسول  خدا    هنگامی‌ که  از  یک  نـماز  جـهری  بپرداخت  فرمود:

(‌هلْ قرأ أحَدٌ مِنْكُمْ مَعی آنِفاً ‌بِهِ‌؟‌)‌.

آیا  کسی  از  شما  لحظاتی  پـیش  همراه  بـا  مـن‌،  قرآن  را  می‌خواند؟‌.

مردی  گفت‌:  بلی  ای  فرستادۀ  یزدان‌....  فرمود:

(‌انّی أقُولُ‌: ما لی أُنازَعُ الْقُرآن‌َ؟‌!)‌.

من  می‌گویم‌:  چرا  باید  در  خواندن  قرآن‌،  با  من  کشاکش  و  درگیری  شود؟‌!.

از  آن  پس  مردمان  از  خواندن  قرآن  با  رسول  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم  دست‌ کشیدند  و  از  زمانی ‌که  از  رسول  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم چنین  فرموده‌ای  را  شـنیدند،  هنگامی ‌که  پـیغمبر صلّی الله عليه وآله وسلّم  با  صـدای  بلند  قرآن  تـلاوت  می‌فرمود  با  او  قرآن  نمی‌خواندند.  این  چنین  سخنی  را  ابن  حریر  نـیز  در  تفسیر  روایت  کرده است  و گفته  است‌:  ابوکریب‌،  و  محاربی  از  داود  پسر  ابوهند  و  او  از  بشیر  پسر  جابر  روایت  نموده  است‌ که ‌گفته  است‌:  ابن  مسعود  نـماز  خواند.  شنید  افرادی  با  امام  قرآن  می‌خوانند.  هنگامی ‌که  از  نماز  بپرداخت  گفت‌:  (‌آیا  وقت  آن  فرا  نرسیده  است  که  متوجّه  باشید؟  آیـا  وقت  آن  فرا  نرسیده  است ‌که  بدانید؟

(وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا ).

هنگامی  که  قرآن  خوانـده  مـی‌شود،  گوش  فرا  دهـید  و  خاموش  باشید.

همانگونه  كه  خداوند  به  شما  دستور  داده  است[6]... برخی  معتقدند که  ایـن  فرموده  مسـلمانان  را  رهنمود  می‌کند  بدین‌ که  همانند  مشرکانی  نباشند که  در  مکّه  به  خدمت  رسول  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم  می‌آمدند  و  هنگامی که  آن  جناب  به  نماز  می‌پرداخت  به  همدیگر  می‌گفتند:

(لا تسمعوا لهذا القرآن والغوا فيه لعلكم تغلبون). 

گوش  به  این  قرآن  فرا  ندارید،  و  در  (‌هنگام  تـلاوت‌)  آن  یاوه‌سرائی  و  جار  و  جنجال  کنید  (‌تا  مردمان  هم  قرآن  را  نشوند  و  مـجال  انـدیشه  دربـارۀ  مـفاهیم  آن  از  ایشـان  گرفته  شود  و)  شما  پیروز  گردید.              (‌فصّلت‌/  26) 

 این  بود  خدا  برای  پاسخ  بدیشان  این  آیه  را  نازل  فرمود:  

(وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا ).

هنگامی  که  قرآن  خوانـده  مـی‌شود،  گوش  فرا  دهـید  و  خاموش  باشید.  

قرطبی  این  سخن  را  بیان‌ کرده  است  و گفته  است‌ که  در  بارۀ  نماز  نازل  شده  است‌.  این  سخن  از  ابن  مسعود،  ابوهریره،  جابر،  زهری‌،  عبیدالله  پسر  عمیر،  عطاء  پسـر  ابورباح‌،  و  سعید  پسر  مسیّب‌،  روایت  شده  است‌.

ابن  جریر  سببی  را  برای  نزول  این  آیه  ذکر کرده  است  و  گفته  است‌:  ابوکریب‌،  و  ابوبکر  پسر  عـیاش‌،  از  عاصم  روایت  کرده‌اند،  و  او  هم  از  مسیّب  پسر  رافـع  روایت  نموده  است  که  ابن  مسعود گفته  است‌:  هنگام  ادای  نماز  به  یکدیگر  سلام  می‌گفتیم‌:  این  آیه  نازل‌ گردید:

(وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ) (٢٠٤)

هنگامی  که  قرآن  خوانـده  مـی‌شود،  گوش  فرا  دهـید  و  خاموش  باشید  تا  مشمول  رحمت  خدا  شوید.

قرطبی  در  تفسیر گفته  است‌:  محمّد  پسرکعب  قرظی  گفته  است‌:  رسول  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم  ‌هنگامی‌ که  در  حین  نماز  قرآن  می‌خواند،  کسانی  که  در  پشت  سر  او  قرار  داشتند  پاسخ  او  را  می‌دادند  و  با  او  همآوا  می‌گردیدند.  وقتی ‌که  می‌فرمود: بِسْم‌ اللهِ الرّحْمنِ الرّحْيمِ‌،  همچون  او  بسْم ‌الله الرّحْمن ‌الرّحْيم ‌را  می‌گفتند،  و  به ‌همین  مـنوال  سورۀ  فاتحه  و  سوره‌ای  پس  از  آن  را  می‌خواندند.  اين  وضع  ادامه  داشت  تا  بدان  گاه