نیکی‌)  ارشاد  نمودیم‌.  و  از  نژاد  نوح  (‌هم  کسانی  همچون‌)  داود،  سلیمان‌،  ایـوب‌،  یوسف‌،  و  هـارون  را  (‌قبلا  هدایت  و  ارشــاد  کـردیم‌)  و  همان  گونه  (‌که  ابراهیم  و  همۀ  این  پیغمبران  را  پاداش  دادیم‌)  محسنان  را  (‌نیز  بدانچـه  مستحق  باشند)  پـاداش  می‌دهیم  و  زکریّا،  یحیی‌،  عیسی‌،  و  الیاس  را  (‌نیز  هدایت  دادیم  و)  همۀ  آنان  از  زمرۀ  صالحان  (‌و  بندگان  شایستۀ  ما)  بـودند.  و  اسـماعیل‌،  الیسع‌،  یـونس‌،  و  لوط  را  (‌نـیز  رهنمود  کـردیم‌)  و  هـرکدام  (‌از  ایـنان‌)  را  بـر  جهانیان  (‌زمان  خود)  برتری  دادیم‌.  و  از  میان  پدران  و  فرزندان  و  برادرانشان  (‌گروه  زیادی  را  رهنمود  نمودیم‌)  و  آنان  را  برگزیدیم  و  بـه  راه  راست  ارشـاد  کردیم‌.  این  (‌تـوقیق  بزرگی  که  چنین  شایستگان  و  بـرگزیدگانی  بـدان  نـائل آمـدند)  تـوفیق  خـدائی  است  و  خداوند  هر کس  از  بندگانش  را  بخواهد  بدان  نائل  می‌سازد.  اگر  (‌این  چنین  شــایستگانی  -  چـه  رسـد  بـه  دیگران  -‌)  شـرک  می‌ورزیدند،  هر  آنچه  می‌کردند  هدر  می‌رفت  (‌و  اعمال  خیرشان  ضائع  مـی‌شد  و  خرمن  طاعتشان  بـه  آتش  شرک  می‌سوخت‌)‌.  آنان  کسانیند  كه  کتاب  (‌آسمانی‌)  و  حکمت  (‌ربّانی‌)  و  ثبوت  (‌یزدانی‌)  بدیشان  دادیم‌.  اگر  (‌این  مشرکان  مکّه  و  کافران  معاصر  تـو)  نسـبت  بدان  (‌سـه  چیز)  کـفر  ورزنـد  (‌مـهم  نـیست‌.  زیـرا)  مـا کسـانی  را  عهده‌دار  حفظ  و  سود  بردن  از)  آن  (‌سه  چیز)  می‌سازیم  که  نسبت  بـدان  کفر  نمی‌ورزند  (‌و  بـلکه  همچون  اهـل  مدینه  به  جان  در  راه  آن  می‌کوشند)‌.  آنان  کسـانیند  که  خداوند  ایشان  را  هدایت  داده  است  (‌و  توفیق  رسیدن  به  راه  حقّ  و  نیکی  عطاء  نموده  است‌)  پس  از  هدایت  ایشان  پيروی  کن  (‌و  به  راه  ایشان  برو.  ای  پيغمبر!  همانگونه  که  این  پیغمبران  به  پیروان  خـود  گفته‌اند،  تـو  نیز  بـه  پیروان  خود)  بگو:  من  در  برابر  (‌تبلیغ  رسالت  آسمانی  و  ابلاغ  فرمان  یزدانی‌)  پاداش  و  مزدی  از  شما  نـمی‌طلبم‌.  این  قرآن  (‌که  تبلیغ  آن  وظیفۀ  مـن  است‌)  چیزی  جز  یادآوری  و  اندرز  برای  جهانیان  نیست‌.

در  این  آیات  از  هفده  پیغمبر  -  بجز  نوح  -  نام  برده  شده  است‌.  اشاره‌ای  هم  به  ديگران  شده  است‌:
(مِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ). 
از  میان  پدران  و  فرزندان  و  برادرانشان  (‌گـروه  زیـادی  را  رهنمود  کردیم‌).
پیروهائی  که  بر  این  کاروان  است‌:
(وَكُلّاً فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ). 
و  هر  کدام  (‌از  اینان‌)  را  بر  جهانیان  (‌زمان  خود)  برتری  دادیم‌.
(وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى‏ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ). 
و  آنان  را  برگزیدیم  و  به  راه  راست  ارشاد  کردیم‌.  همۀ  این  پیروها  بیانگر  خوبی  و  نیكي  این ‌گروه  بزرگوار  و  برگزیدن  آنان  از  جانب  آفریدگار،  و  رهنمودشان  به  راه  راست  است‌.
ذکر  این‌گروه  بدین  شیوه‌،  و  عرضه  داشتن  این‌ کاروان  بدین  شکل‌،  همه  و  همه  مقدّمه‌ای  برای  بیاناتی  است‌ که  پس  از  آن  می‌آید:
(ذلِكَ هُدَى اللّهِ يَهْدِي بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَاكانُوا يَعْمَلُونَ). 
 این  (‌توفیق  بزرگی  که  چنین  شایستگان  و  بـرگزیدگانی  بدان  نائل  آمدند)  توفیق  خدائی  است  و  خداوند  هـر  کس  از  بندگانش  را  بخواهد  بـدان  نائل  مـی‌سازد.  اگر  (‌ایـن  چنین  شایستگانی  -‌ چه  رسد  بـه  دیگران  -)‌شرک  می‌ورزیدند،  هر  آنـچه  می‌کردند  هدر  می‌رفت  (‌و  اعمال  خیرشان  ضـائع  مـی‌شد  و  خرمن  طاعتشان  به  آتش  شرک  می‌سوخت‌).

این‌،  سرچشمه‌های  هدایت  و  رهنمـود  در کرۀ  زمین  است‌.  هدایت  و  رهنمود  یزدان  برای  مردمان‌،  در  چیزی  مجسّم  و  نمودار  است‌ که  پیغمبران  آن  را  با  خود  به  ارمغان  آورده‌اند.  یقین  و  اطمینان  منحصر  بدان  است  و  بس.  تنها  باید  از  آن  پيروي‌ کرد،  آن  چیزی ‌که  در  این  منبع  یگانه  آمده  است  و  یزدان  سبحان  آن  را  فقط  هدایت  و  رهنمود  خدا  می‌شمارد،  و  همان  چیزی  است‌ که  یـزدان  بندگان گزیدۀ  خود  را  بدان  رهنمود  می‌فرماید  ...  اگر  این  بندگان  راهیابِ  گزیده،  از  یكتاپرستـی ‌کناره‌گیری‌ کنند،  و  از  منبع  یگانه‌ای  دوری‌ گزینند  که  هـدایت  و  رهنمود  یزدان  را  از  آن  دریافت  می‌دا‌رنـد،  و در اعـتقاد  یـا  در  عبادت  و  یا  در  دریافت  قوانین‌، ‌کسی  یا  چیزی  را  شریک  خدا  گردانند،  پایانۀ  کردار  و  سرنوشت  رفتار  ایشان  این  خواهد  بود که  اعمال  و  افعال  آنـان  بیهوده  گردد  و  هدر  رود.  یعنی  ضائع  شود  و  نابود گردد،  همان گونه ‌که  چهارپائی ‌گیاه  زهرآگینی  را  بخورد  و  آ‌ماسیده  گردد  و  بمیرد...  اصل  معنی  واژگانیِ‌ کلمۀ  حُبُوط  ایـن  است‌!

(أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ فَإِن يَكْفُرْ بِهَا هؤُلاَءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْماً لَيْسُوا بِهَا بِكَافِرِينَ). 

 آنان  کسانیند  که  کتاب  (‌آسـمانی‌)  و  حکمت  (‌ربـّانی‌)  و  نبوّت  (‌یزدانی‌)  بدیشان  دادیم‌.  اگر  (‌این  مشرکان  مکه  و  کافران  معاصر  تو) ‌نسبت  بدان  (‌سه  چیز)  کفر  ورزنـد  (مهم  نیست‌.  زیرا)  ما  کسانی  را  عهده‌دار  (‌حفظ  و  سود  بردن  از)  آن  (‌سه  چیز)  می‌سازیم  که  نسـبت  بـدان  کفر  نمی‌ورزند  (‌و بلکه  همچون ‌اهل  مدینه  به  جان  درراه  آن  می‌کوشند).

این  هم  دومین  سخن  است  ...  یزدان  در  نخستین  سخن‌،  سرچشمۀ  هدایت  و رهنـود  را  بیان  فرمود،  و  آن  را  بر  هدایت  و  رهنمو‌دی  محدود  نمود که  پیغمـبران  آن  را  به  ارمغان  آورده‌اند‌.  در  دومین  سخن  مقـرّر  مـی‌دارد  پیغمبرانی  که  بدیشان  اشـاره  کـرده  است‌،  کسـانیند  که  بدانان‌ کتاب  و  حکمت  و  سلطه  و  نبوّت  عطاء  فر‌موده  است  ...  واژۀ  «‌حکم‌»  به  معنی  حکمت  و  فـرزانگی‌،  و  همچون  به  معنی  سلطه  و  قدرت  می‌آید.  در  این  آیـه‌،  محتمل  هردو  معنی  است‌.  چه  این  پیغمبران ‌کسانيند که  یزدان  برای  بعضی  از  آنان‌، ‌کتاب  نازل‌ کرده  است‌،  مثل  تورات  برای  موسی‌،  زبور  برای  داود،  و  انجیل  برای  عیسی  ...  و  به  بعضی  حکم  عطاء‌ کـرده  است‌،  همچو‌ن  داود  و  سلیمان  ...  رویهمرفته  به  همۀ  ایشان  حکم  اعطاء  فرموده  است‌،  بدین  معنی  آئینی ‌که  با  خود  به  ارمغان  آورده‌اند  حکم  و  فرمان  یـزدان  است‌،  و  دینی ‌که  با  خویشتن  آورده‌اند  مشتمل  بر  سلطه  و  قدرت  یزدان  بر  مردمان  و  بر  همۀ  امور  است‌.  یـزدان  پیغمبران  را  جـز  برای  این  نفرستاده  است  که  از  ایشان  اطاعت‌گردد،  و  کتاب  را  نازل  نفرموده  است  مگر  برای  این ‌که  دادگرانه  در  میان  مردمان  حکو‌مت‌ کند  و  فرمان  براند،  آن‌گونه  که  در  آیه‌های  دیگری  مذکور  ا‌ست  ...  یزدان  به  همۀ  پیغمبران  ح