<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:2.xml">تفسير في ظلال القرآن (الانعام - الحجر)</a></body></html>این  همان  مناسبتی  است ‌که  در  زندگی  مـلّت  مسـلمان  موجود  است‌.  ملّت  مسلمانی‌ که  جاهلیّت  پیرامون  آن  را  گــرفته  است  و  ایـن  مسألۀ  بزرگ،  یـعنی  مسألۀ  قانونگذاری  در  آن  جلوه‌گر  می‌آید.  به  دنبال  این  مسألۀ  بزرگ،  مسألۀ  بزرگتری‌ که  مسألۀ  الوهیّت  و  عبودیّت  است  قرار گرفته  است‌.  مسأله‌ای‌ که  سراسر  این  سوره،  و  جملگی  قرآن  مکّی  بدان  می‌پردازد.  حتّی  قرآن  مـدنی  نیز  بدان  می‌پردازد،  هر  زمان‌ که  در  آن  سخن  از  نظام  و  قانونگذاری  می‌رود سخنها  و  فرموده‌ها  و  اسباب  و  علل  فراوانی‌ که  رونـد  سو‌ره  از  آنها  موج  می‌زند،  بدان  هنگام‌ که  با  جاهلیّت  و  پیروان  جاهلیّت  درباره  چنین  چهارپایانی  و  ذبیحه‌هائی  و  نذرهائی  روبرو  می‌گردد.  این  هم  مناسبتی  است ‌که  در  آن  مسألۀ  حق  قانونگذاری  جلوه‌گر  می‌آید،  و  به  مسألۀ  عقیده  بطور کلّی  مربوط  می‌شود.  مسألۀ  الوهیّت  و  عبودیّت‌ که  مسأله  ایمان  یـا کفر،  و  مسألۀ  اسلام  یـا  جاهلیّت‌،  بشمار  است  ...  ایـن  سخنها  و  فرموده‌ها  و  اسباب  و  علل  فراوان‌،  بدین  نـحوی  که  می‌کوشیم  نمونه‌هائی  از  آنها  را  در  شناخت  مختصر  این  سوره  بیان  داریم‌،  و  حقیقت  آن  نیز  به  هنگام  رویـاروئی  تـفصیلی  آیات  قرآنی  بعد  ا‌ز  آ‌ن  در  روند  سخن  جلوه‌گر  می‌آید،  به  درون  انسان  حقیقت  اصـیلی  را  راه  مـی‌دهد که  در  سرشت  این  دین  است‌.  این  حقیقت  اصیل‌ که  هر  جزئی  از  زندگی  بشری  هر  اندازه  هم ‌کوچک  باشد  باید که  مطیع  مطلق  فرمانروائی  و  حاکمیّت  مستقیم  و  بدون  واسطۀ  خدا  باشد که  جلوه‌گر  در  شریعت  خدا  است‌.  اگر  چنین  نباشد،  خروج  از  این  دین  بطور کلّی  است‌!  زیرا  سرکشی  از  حاکمیّت  مطلقۀ  خدا  در  چنین  جزء‌ کوچكی‌،  سبب  خروج  از  دین  خدا  بطور کلّی  است‌!
این  دسته  از  آیات  بیانگر  اهمّیّت  فراوانی  است‌ که  ایـن  دین  برای  نجات  زندگی  بطور  کلّی  از  تـاریکیهای  حاکمیّت  انسانها  در  هر  نوع  کاری  از کارهای  مـردمان  قائل  است‌.  خواه  این‌ کار  مهمّ  باشد  یا  ناچیز،  و  بزرگ  باشد  یا  کوچک‌...  هر کاری  از کارها  پیوند  می‌خورد  به  اصل  بزرگی‌ که  این  دین  در  آن  جلوه‌گر  می‌آید،  و  آن  حاکمیّت  مطلـقۀ  خدا  است‌!  حاکمیّت  مطلقه‌ای که  الوهیّت  یزدان  در کرۀ  زمین  در  آن  مجسّم  و  جلوه‌گر  می‌گردد،  همانگونه  که  الوهیّت  یزدان  در  کلّ  جهان  در  گردانـدن  همۀ  امور  هسـتی‌،  بدون‌ کمترین  شریک  و  انبازی،  مجـسّم  و  جلوه‌گر  می‌آید.
روند  سوره  به  دنبال  این  شعائر  و  مراسم  جاهلی  راجع  به  کار  چهارپایان  و  میوه‌ها،  و  نذر  و  نذوری که  از  آنـها  صورت  می‌گیرد،  و کارهائی‌ که  نسبت  به  اولاد  انجام می‌پذیرد،  پیروهای ‌گوناگونی  می‌آورد.  برخی  از  ایـن  پیروها  مستقیماً  اندازۀ  حقارت  و  تناقـض  ایـن  شعائر  و  مراسم  را  به  تصویر  می‌کشد،  و  برخی  از آنـها  مربوط  می‌گردد  به  دست  یازیدن  مردمان  به  حقّ  حرام ‌کردن  و  حلال ‌کردن  و  مسألۀ  بزرگ  عقیده‌،  و  ذکر  این ‌که  پیروی  از  فرمان  یزدان  در  چنین  اموری  راه  راست  خدا  بشمار  است‌،  راه  راستی ‌که  اگر کسی  بر  آن  نباشد  و  در  آن‌ گام  برندارد،  از  این  دیـن  خارج  می‌گردد  و  به‌ کژراهه  می افتد،  بدانگونه‌ که  پس  از  ذکر  این  شعائر  و  مراسم  در  آیات‌ گذشته  خواهد  آمد:
(وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ (١٤١)وَمِنَ الأنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ (١٤٢)ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (١٤٣)وَمِنَ الإبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الأنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الأنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (١٤٤)قُلْ لا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٤٥)وَعَلَى الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُمَا إِلا مَا حَمَلَتْ ظُهُورُهُمَا أَوِ الْحَوَايَا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذَلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ (١٤٦)فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ (١٤٧)سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلا آبَاؤُنَا وَلا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّى ذَاقُوا بَأْسَنَا قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنَا إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلا الظَّنَّ وَإِنْ أَنْتُمْ إِلا تَخْرُصُونَ (١٤٨)قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ (١٤٩)قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءَكُمُ الَّذِينَ يَشْهَدُونَ أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ هَذَا فَإِنْ شَهِدُوا فَلا تَشْهَدْ مَعَهُمْ وَلا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَالَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ (١٥٠)قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلا بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ