ن  فرموده‌ها  تعبیر  کاملی   از   حقیقت  رابطه‌ای  است‌  که  اسلام  آن  را  برای  این  پـیوند  انسانی  و  مهربانانۀ  استوار  می‌انگارد  و  پیش  چشم  می‌دارد.  همراه  با  این  امر  و  همزمان  با  آن‌،  همۀ  اهداف  چنان  پیوند  انسانی  و  مهربانانۀ  استواری  را  ملحوظ  می‌دارد.  از  جمله‌:  ادامۀ  زند‌گی  با  به  دنـیا  آوردن  فرزندان‌.  به  همۀ  این  اهداف  هم  قالب  پاکی  و  بیگناهی  می‌دهد،  و  به  پاک  و  جدّی  بودن  آنها  اعتراف  می‌کند،  و  میان  جهات  و  مقتضیات  آنها  هماهنگی  برقرار  می‌سازد،  بدان  هنگام‌  که  می‌گوید:

(نساؤكم حرث لكم).

زنان  شما  محل  بذرافشانی  شما  هستند. (بقره/23 )

بدین  وسیله  معنی  تولید  و  تکثیر  مورد  نظر  است‌.

اسلام  این  ‌کندو  و  کاشانه‌،  یا  این  ‌کودکستان‌،  و  یا  این  مکان  و  مأوا  را کاملاً  می‌پاید  و  با  رعایت  و  عنایت  کامل  و  با  همۀ  تضمینها  و  ضمانتهای  خود  از  آن ‌کندو  یا  کودکستان  و  یا  مکان  و  مأوا  مواظبت  می‌نماید.  اسلام  همان ‌گونه‌ که  سرشت‌ کلّی  آن  است  به  تجلّیات  روحی  بسنده  نـمی‌کند.  بلکه  با  تجلّیات  روحی‌،  مقرّرات  قانونی  و  ضمانتهای  اجتماعی  را  همراه  می‌سازد.[1]

کسی ‌که  به  قوانین  و  مقرّرات  خانواده  در  قرآن  و  سنّت  نبوی  در بارۀ  هر  وضعی  از  اوضاع  خانواده  و  برای  هر  حالتی  از  حالات  آن  بنگرد،  و  رهنمودها  و  رهنمونهای  ضمیمۀ  این  قو‌انین  و  مقرّرات  را  پیش  چشم  بدارد،  و  این  هـمه  انگیزه‌ها  و  پیروها  را  مشاهده  ‌کند که  پیرامون  آن  قوانین  و  مـقرّرات ‌گرد  آمده‌اند،  و  ببیند کار  خانواده  در  هر  جائی  مستقیماً  به  خدا  واگذار  و  حواله ‌گردیده  است‌،  همان‌ گونه ‌که  در  این  سوره  و  در  سوره‌های  دیگری  دیده  می‌شود،‌  کاملاً  درک  و  فهم  می‌کند که  شأن  و  مقام  خانواده  در  سیستم  و  نظام  اسلامی  تا  به‌  کجا  است‌،  و  این  ‌کار  در  پیشگاه  خدا  چه  ارزشی  دارد،  در  آن  حال  ‌که  در  اوّل  سورۀ  نساء  میان  تقو‌ا  و  ترس  از  خداوند  سبحان،  و  میان  تقوا  و  ترس  از  صلۀ  رحم  انسان  را  گرد  می‌آورد،  و  می‌فرماید:

 (يا أيها الناس اتقوا ربكم الذي خلقكم من نفس واحدة , وخلق منها زوجها وبث منهما رجالا كثيرا ونساء , واتقوا الله الذي تساءلون به والأرحام . إن الله كان عليكم رقيبا).

ای  مردمان‌!  از  (‌خشم‌)  پروردگارتان  بپرهیزید،  پروردگاری  که  شما  را  از  یک  انسان  بیافرید  و  (‌سپس‌)  همسرش  را  از  نوع  او  آفرید،  و  از  آن  دو  نفر  مردان  و  زنان  فراوانی  (‌بر  روی  زمین‌)  منتشر  ساخت‌.  و  از  (‌خشم‌)  خدائی  بـپرهیزید  که  همدیگر  را  بدو  سوگند  می‌دهید؛  و  بپرهیزید  از  این  که  پیوند  خویشاوندی  را  گسیخته  دارید  (‌و  صلۀ  رحم  را  نادیده  گیرید)‌،  زیرا  که  

بی‏گمان  خداوند  مراقب  شما  است  (‌و  کردار  و  رفتار  شما  از  دیدۀ  او  پنهان  نمی‌ماند)‌.  (‌نساء‌/1)  

همـچنین  میان  پرستش  خدا  و  نیکی‌ کردن  به  پدر  و  مادر  را  در  سورۀ  اسراء  و  سوره‌های  دیگری  ‌گرد  می‌آورد:  

(وقضى ربك ألا تعبدوا إلا إياه وبالوالدين إحسانا).

)‌ای  انسان‌!)  پروردگارت  فرمان  داده  است  که  جز  او  را  نپرستید،  و  به  پدر  و  مادر  نیکی  کنید  (‌و  با  آنان  نیکو  رفتار  نمائید)‌. (اسراء/23)

همچنین  میان  شکر  و  سپاس  از  خدا  و  شکر  و  سپاس  از  پدر  و  مادر  را  در  سورۀ  لقمان  ‌گرد  آورده  است‌:

(أن اشكر لي ولوالديك).

(‌توصیۀ  ما  به  انسان  این  است‌:‌)  که  هم  سپاسگزار  من  و  هم  سپاسگزار  پدر  و  مادرت  باش‌. (‌لقـمان‌/١٤)  

عنایت  فراوان  یزدان  به  ‌کار  و  بار  خانواده‌،  همـاهنگ  است  با  مسیر  قضا  و  قدر  الهی  در  پایدار کردن  زندگی  بشری  پیش  از  هر  چیز  بر  اساس  خانواده‌،  بدان  هنگام  ‌که  قضا  و  قدر  خدا  بر آن  تعلّق  ‌گرفت  نخستین  ‌کندو  و  کاشانۀ  وجود  انسان  خانوادۀ  آدم  و  همسرش  باشد،  و  بعد  از  آن  این  نخستین  ‌کندو  و  کاشانه  مردمان  تکثیر  پیدا  کنند  و  افزایش  یابند.  یزدان  سبحان  می‌توانست  میلیونها  افراد  بشری  را  یکباره  بیافریند  و  روانۀ   ‌گسترۀ  زندگی  سازد.  امّا  قضا  و  قدر  او  بر  این  جاری  و  ساری  شد،  و  به  خاطر  فلسفۀ  نهان  در  وظیفۀ  بزرگ  خانواده  در  زندگی  این  آفریده‌،  همین  شد که  گذشت.  زندگی  خانواده  پاسخگوی  فطرت  انسان  و  هماهنگ  با  استعدادهای  او  است‌.  زندگی  خانواده  شخصیّت  و  فضائل  انسان  را  رشد  می‌دهد،  و  در  آن  ژرف‌ترین  انگیزه‌های  موجود  در  زندگی  انسان  به  هم  می‌رسند  و  همآوا  و  همنوا  می‌گردند.  گذشته  از  این‌،  عنایت  یزدان  در  سیستم  و  نظام  اسلامی  -‌برنامۀ  واپسین  خدا  در  زمین  -  پیش  از  هر  چیز  با  قضا  و  قدر  الهی  در  آفرینش  انسان  همراه  گردیده  است‌.  البتّه‌ کار  و  بار  خدا  در  هماهنگ  ‌کردن  هر  چیزی  ‌که  در  جهان  می‌آفریند  همین  است‌،  و  در  لطف  و  عنایتی‌ که  در  راستای  آفرینش  شامل  آفریدگان  می‌فرماید  شکّ  و  تردیدی  نیست‌،  و  همگان  بدون  استثناء  مشمـول  رعایت  و  عنایت  او  هستند.

دلیل  دوم  در  روند  این  سوره‌،  و  در  امر  توجّه  دادن  و  اهمّیّت  بخشیدن  به‌ کار   و  بار  روابط  زناشوئی  و  عائله‌مندی  در  تمام  قرآن‌،  بدین‌گو‌نه  و  بدین  سان‌،  این  است  ‌که  نظام  و  سیستم  اسلامی  این  ارتباط‌ ها  و  پیوندهای  انسانیّت  را  تا  سطح  پرستش  خدا  بالا  می‏‎برد  و  بدان  ارزش  می‌دهد،  و  این  ارتباط‌ ها  و  پیوندهای  انسانیّت  را  وسیلۀ  پاکیزگی  روحی  و  پاکیزگی  شعوری  می‌گرداند!  نه  این ‌که  بدین  ارتباط ‌ها  و  پیوندها  به  گونه‌ای  بنگرد که  در  عقائد  بت‌پرستی  بدانها  نگریسته‌اند،  و  پیروان  آئینهای  تحریف شده   بدان  می‌نگرند،  آئینهائی‌  که  بر  اثر  تحریف  از  فطرتی  که  خدا  مردمان  را  بر  آن  سرشته  است  دور  از  حقیقت ‌گشته‌اند  و  به  کژ راهه  افتاده‌اند.

« ‌اسلام  با  انگیزه‌های  فطرت  نمی‌جنگد  و  آنها  را  زشت  و  پلشت  نمی‌شمرد.  بلکه  اسلام  انگیزه‌های  فطرت  را  نظم  و  نظام  می‌دهد  و  پاک  و  تمییز  می‏‎گرداند،  و  آنها  را  از  سطح  حیوانی  بالاتر  می‏‎برد  و  اوج  می‌دهد  تا  بدانجا  که  محوری  می‌گردند که  بسیاری  از  آداب  روحی  و  رسوم  اجتـماعی  پیرامون  آن  می‌گردند.  اسلام  علائق  و  روابط  جنسی  را  بر  اساس  احساسات  والای  بشری،  پدیدار  و  پایدار  می‌سازد.  احساسات  والائی  که  از  به  همدیگر  رسیدن  دو  بدن،  به  همدیگر  رسیدن  دو  شخص  و  دو  جان  و  دو  دل  را  تشکیل  می‌دهد.  به  تعبیر  فراگیرتری‌،  به  همدیگر  رسیدن  دو  انسان  را  تشکیل  می‌دهد که  زندگی  مشترکی‌،  آرزوهای  مشترکی‌،  دردها  و  رنجهای  مشترکی‌،  و  آیندۀ  مشترکی  آنان  را  به  یکدیگر  می‌پیوندد،  آیندۀ  مشترکی  که  در  فرزندان  برومندی  منعکس  می‌گردد،  و  در  نسل  جدیدی  دیده  می‌شود.  نسل  جدیدی‌  که  در  لانه  و  کاشانۀ  مــشـترکی  رشد  و  