این  دو  نمونه  از  انسانها  و  پریها،  و  ذکر  سرانجام  و  سرنوشت  آنان  در  نهایت ‌کوچ کاروانیان  روی  زمین‌،  و  نشان  دادن  صحنه‌ي  موثری‌که  تکذیب‌کنندگان  آخرت‌،  و  بیرون ‌روندگان  از  برنامه  خدا  و  راه  او،  و  خود  را  بزرگتر  شمرندگان  از  این‌که  از  خدا  اطاعت‌کنند،  به  پایان  می‌رسد.  این  هم  پسوده‌ای  است  که  دلهای  انسانها  را  می‌پساید  و  لمس  می‌نماید،  و  فطرت  سالم راسترو راستگرا  را  در  راهی  رهسپار  می‌سازد که  به  خدا  می‌رسد  و  پر  از  امن  و  امان  است‌. 
---------------------------------------------
[1] - حافظ  ابوبکر  بزار-‌با  اسناد  خود  -‌از  بریده‌،  و  او  از  پدرش  آن  را  روایت  کرده  است‌.در  آخر،  واپسین  بند  این  سوره  در مـی‌رسد،  و  چکیده‌وار  خط سیر  رسالت  را  و  تاریخ  این  عقيـده  از  زمان  نوح  و  ابراهیم  تا  زمان  حال  را  بیان  می‌دارد.  حقیقت  و  هدف  رسالت  را  در  دنیای  مردمان  ذکر  می‌کند،  و  به‌کونه  ویژه‌ای  به  حال  و وضع  اهل‌کتاب  وییروان  عیسی  (ع)  می‌پردازد:.  .

)لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌوَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِيمَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ) 

ما  پیغمبران  خود  را  همراه‌با  دلائـل  ممتقن  ومعجزات  روشن  (‌به  میان  مردم‌)  روانه  کـرده‌ایم‌،  و  با  آنان  کتابهای‌(‌آسمانی  و  قوانین‌)  و  موازین  (‌شناسائی  حق  و  عدالت‌)  نازل  نموده‌ایم  تا  مردمان  (‌برابرآن  در  میان  خود)  دادگرانه  رفتار  کنند.  و آهن  را  پدیدار  کرده‌ایم  که  دارای  نیروی  زیاد  وسودهای  فراوانی  برای  مردمان  است‌.  هدف‌(‌ازارسال  انبیاء  ونزول  کتب‌آسمانی  و  همچـنین‌آفرینش  وسائلی  چون‌آهن‌)  این  است  که  خداوند  بداند  چه  کسانی  او  را  و  فرستادگانش  را  به  گونه  نهان  و  پنهان  (‌از  دیدگان  مردمان‌)  یاری  مـی‌کنند.  خداوند  نیرومند  و  چیره  است‌.  ما  نوح  وابراهیم  را  (‌پیغمبر،  و  به‌سوی  مردم‌)  روانه  کرده‌ایم‌،  و در دودمان  آنان  نبوت  و  کتابها(‌ی  آسمانی‌،  از  جمله  تورات  و  انجیل  و  زبور  و  قرآن‌)  را  قرار  دادیم‌.  برخی  از  آنان  راهیاب  شدند،  و  بسیاری  از  ایشان  (‌از  راه  راست  خداشناسـی‌،  منحرف  و)  خارج  شدند.  سپس  به  دنبال  نوح  و  ابراهیم  (‌و  انبیاء  پیشین  و  همعصر  با  ایشان‌)  پیغمبرانی  را  روانه  کردیم  و  به  دنبال  همه  آنان‌،  عیسی  پسر  مریم  را  فرستادیم  و  بدو  انجیل  عطاء  نمودیم‌،  و  در  دل  پیروان  عیسی  مهر  و  عطوفت  (‌مسلمانان‌)  را  قرار  دادیم‌.  پیروان  او  رهبانیت  سختی  را  پدید  آوردند  که  ما  آن  را  بر  آنان  واجب  نکرده  بودیم‌،  ولیکن  خودشان  آن  را  بـرای  به  دست  آوردن  خشنودی  خدا  پدید  آورده  بـودند  (‌و  بر  خویشتن  نذر  و  واجب  نموده  بودند)‌.  امّا  آنان  چنان  که  باید  آن  را  مراعات  نکردند.  ما  به  کسانی  که  از  ایشان  (‌به  محمّد)  ایمان  آوردند  پاداش  درخورشان  را  دادیم‌،  ولی  بیشترشان  (‌از  راه  راست  منحرف  و)  خـارج  شدند  (‌و  سزای  اعمال  بد  خود  را  دیدند).

رسالت  در  اصل  خود  یکی  است‌.  پیغمــبران  آن  را  با  خـود  آورده‌اند،  و  دلائل  و  براهینی  بر  صحت  آن  ارائه  داده‌اند.  اغلب  پیغمبران  معجزات  و  خوارق  عادات  را  ارائه  نموده‌اند،  و  بعضی  از  آنان‌کتاب  بر  ایشان  نازل‌گردیده  است‌.  نص  قرآنی  می‌فرماید:

(  وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ)  .

و  با  آنان  کتاب  نازل  کرده‌ایم‌.

پیغمبران  یک  دسته  و گروه  توصیف  شده‌اند،  وکتاب  هم  مفرد  است  و  بیانگر  وحدت  است‌.  یک  دسته  وگروه  بودن  انبیاء  و  ذکر کتاب  به  شکل  مفرد،  اشاره  به  وحدت  رسالت  و  یگانگی  آن  در  اصل  خود  است‌.

(الْمِيزَانَ )  ٠

ترازو  ...   معیار  و  مقیاس  ارزیابیها  و  ارزشها  ...   مراد  قواعد  و  ضوابطی  است  که  در  کتاب‌های  آسمانی  گنجانده  شده  است  و  جداکننده  حق  از  باطل  است‌.

نازل  کردن  کتاب  و  قرار  دادن  ترازو،  با  یکدیگر  بیان  گردیده  است‌.  چون  همه  رسالتها  آمده‌اند  تا  در  زمین  و  در  زندگی  مردمان  ترازوی  ثابتی  را  بگذارند  و  انسانها  بدان  مراجعه‌کنند،  و  اعمال  و  حوادث  و  اشیاء  و  اشخاص  را  با  آن  بسنجند  و  برکشند  و  راست  و  درست‌گردانند،  و  زندگی  خود  را  برآن  استوار  دارند  و  ایمن  از  دستخوش  هواها  و  هوسهای  نابسامان  و  پریشان‌،  و  از  مزاجها  و  سرشتهای‌گو‌ناگون‌،  و  از  برخوردهای  مصالح  و  منافع  جوراجور گردانند.  ترازوی  ثابتی‌که  ازکسی  جانبداری  نمی‌کند،  زیرا  با  حق  الهی  برای  همگان  برمی‌کشد  و  می‌سنجد،  و  حقی  را  ازکسی  ضائع  نمی‌کند  و  حیف  و  میل  نمی‌نماید،  چون  خدا  پروردگار  جملگي  مردمان  است‌.

این  ترازوئی‌ که  خدا  آن  را  در  رسالت‌گنجانده  است  و  نازل‌کرده  است‌،  ضمانت  یگانه‌ای  است‌که  انسانها  را  از  طوفانها  وگردبادها  و  زلزله‌ها  و  نابسامانیها  و  پریشانیها  و  تزلزلهائی  می‌رهاند  که  در کارزار  هو‌اهـا،  اضطراب  عاطفه‌ها،  جنجالهای  رقابت‌ها،  وگیراگیر  سودجوئیها  و  خودپرستیها،  انسانها  را  احاطه  می‌کنند  و  در  خود  فرو می‌برند.  قطعاً  لازم  است  ترازوی  ثابتی  باشد  و  انسانها  بدان  مراجعه‌ کنند  و  با  آن  برکشند  و  بسنجند،  و  در  آن  حق  و  عدل  و  انصاف  را  بیابند که  ازکسی  و  از  چیزی  جانبداری  نکند  و  باکسی  و  با  چیزی  ساخت  و  پاخت  ننماید.

(لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ)  .

تا  مردمان  (‌برابر  آن  در  میان  خود)  دادگرانه  رفتار  کنند.

  بدون  این  ترازوی  ثابت  الهی  موجود  در  برنامه  خدا  و  شریعت  او،  مردمان  به  عدل  و  عدالت  راهیاب  نمی‌گردند  و  دسترسی  پیدا  نمـی‌کنند،  و  اگر  به  عدل  و  عدالت  هم  راهیاب‌گردند  و  دسترسی  پیدا کنند،  شاهین  ترازوی  چنین  عدل  و  عدالتی  در  دستهایشان  بالا  و  پائین  می‌افتد  و  این  سو  و  آن  سو  می‌رود.  چرا که  دستهایشان  در  محل  وزش  بادهای  جهالتها  و  نادانیها  و  هو‌اها  و  هوسها  است  و  لرزشها  وگرایشها  پیدا  می‌کند!

) وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَيْبِ)  .

و  آهـن  را  پدیدار  کرده‌ایم  که  دارای  نیروی  زیاد  و  سودهای  فراوانی  برای  مردمان  است‌.  هدف  (‌از  ارسال  انبیاء  و  نزول  کتب  آسمانی  و  همچنین  آفرینش  وسائلی  چون  آهن‌)  این  است  که  خداوند  بداند  چه  کسانی  او  را  و  فرستادگانش  را  به  گونه  نهان  و  پنها