 می‌دهد  که  خدا  برایشان  آماده ‌کرده  است‌.  انواع  و  اقسام  نعمتهائی  را  برمی‌شمرد که  عقل  و  شعو‌ر مخاطبان  آن  را  درک  و  فهم  می‌کند،  و آکاهیها  و  آزموده‌های  آنان  بدان  قد  می‌کشد  و  قدرت  شناخت  آن  را  دارد:

(أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ .فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ .ثُلَّةٌ مِنَ الأوَّلِينَ .وَقَلِيلٌ مِنَ الآخِرِينَ .عَلَى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ .مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ .يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ .بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ .لا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلا يُنْزِفُونَ .وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ .وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ .وَحُورٌ عِينٌ .كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ .جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ .لا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلا تَأْثِيمًا .إِلا قِيلا سَلامًا سَلامًا)‌.      

  آنان‌،  مقربان  (‌درگاه  یزدان‌)  هستند.  در  میان  باغهای  پرنعمت  بهشت  جای  دارند.  گروه  زیادی  از  پیشینیان  (‌هر  دینی‌،  از  زمره  دسته  سوم‌)  هستند.  و  گروه  اندکی  از  پسینیان  (‌هر  دینی‌،  در  میان  دسته  سوم‌)  می‌باشند.  اینان  بر  تختهای  مرصع  و  مطرّز  می‌نشینند.  روبروی  هم  بر  آن  تختها  تکیه  می‌زنند.  نوجوانانی‌،  همیشه  نوجوان  (‌برای  خدمت  بدیشان‌،  پیرامونشان  در  آمد  و  رفت  هستند  و  باده  را)  برای  آنـان  می‏‎گرداند.  (‌برای  آنان  بـه  گردش  درمی‌آورند)  قدحها  و  کوزه‌ها  و  جامهائی  از  رودبار  روان  شراب  را.  از  نوشیدن  آن‌،  نـه  سردرد  می‏‎گیرند،  و  نه  عقل  و  شعور  خود  را  از  دست  می‌دهند.  (‌نوجوانان  بهشتی  برای  آنان  می‌گردانند)  هر  نوع  میوه‌ای  را  که  برگزینند،  و  گوشت  پرنده‌ای  که  بخواهند  وآرزو  کنند.  و  حوریان  چشم  درشت  بهشتی  دارند.  همسان  مروارید  میان  صدفند.  (‌اینها  بدیشان  داده  می‌شود)  به  پاداش  کارهائی  که  می‌کرده‌اند.  در  میان  باغهای  بهشت‌،  نه  سخن  یاوه  می‌شنوند،  و  نه  سخن  گناه‌آلود.  مگر  سخن  سلام‌! سلام‌! را  ...  .

بیان  این  نعمتها  با  بزرگ‌ترین  نعمت  و  با گرانبهاترین  نعمت  می‌آغازد،  و  آن  نعمت  قرب  و نزدیکی  به  پروردگارشان ‌است‌:

(أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ .فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ).

آنان‌،  مقربان  (‌درگاه  یزدان‌)  هسـتند.  در  میان  باغهای  پرنعمت  بهشت  جای  دارند.

همه  باغهـای  پرنعمت  بهشت،  با  این  قرب  و  نزدیکی  برابری  نمی‌کند،  و  با  این  بهره  و  نصیب  هم‏سنگ‏  و  همطراز  نمی‌شود.

بدین  جهت  روند  سخن  درکنار این  پله  و درجه  می‌ایستد  تا  بگو‌ید  پیشتازان  پیشگامی ‌که  باغهای  پرنعمت  بهشت  را  به  دست  می‌آورند،  چه‌کسانی  هستند  ... آنان ‌عبارتند از:

(ثُلَّةٌ مِنَ الأوَّلِينَ .وَقَلِيلٌ مِنَ الآخِرِينَ).

گروه  زیادی  از  پیشینیان  (‌هر  دینی‌،  از زمره  دسته  سوم‌)  می‌باشند،  و  گروه  اندکی  از  پسینیان  (‌هر  دینی‌،  در  میان  دسته  سوم‌)  می‌باشند.

آنان  تعداد  محدودی  هستند.گروه  برگزیده‌ای  می‏‎باشند.  بسیاری  از  ایشان  از پیشینیانند،  و  اندکی  از  آنان  از  پسینیانند.  روایتها  در  باره  این‌که  پیشینیان‌ کدامها  هستند  و  پسینیان‌ کدامها  مـی‌باشند،  مختلف  است‌.  سخن  نخستین  در  این  زمینه  این  است‌:  پیشینیان‌کسانی  هستند  که  قبل  از  دیگران  ایمان  آورده‌اند  و  درجه  عالی  داشته‌اند  در  میان  ملتهائی‌که  پیش  از  اسلام  بوده‌اند.  و  پسینیان‌کسانیندکه  در  پذیرش  اسلام  بر  دیگران  سبقت  گرفته‌اند  و  در  راه  آن  بلاها  و مصیبتها  دیده‌اند  ...   سخن  دوم  این  است‌که  پیشینیان  و  پسینیان  از  زمره  امّت  محمّد  (ص)‌هستند.  پیشینیان  امّت  محمّد  (ص)‌افراد  صدر  اسلام  هستند،  و  پسینیان  از  میان  متاخران  امّت  محمـد  (ص)هستند.  ابن‌کثیر  سخن  دوم  را  ترجیح  داده  است‌.  درترجیح  سخن  دوم  از  حسن  و  ابن  سیرین  روایت  شده  است‌که  ابن  ابی  حاتم‌گفته  است‌:  حسن  پسر  محمّد  پسرصباح  ازعثمان‌،  عثمان  ازعبدالله  پسر  ابوبکر  مزنی  برایمان  روایت‌کرده  است‌که‌گفته  است‌:  از  حسن  شنیدم  وقـتی‌که  این ‌آیه  را  شنید:

« وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ .أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ »  ٠  

و  پیشتازان  پیشگام! آنان‌،  مقربان  (‌درگاه  یزدان‌)  هستند.

گفت‌:  «پیشتازان  رفتند  و  سر  خودگرفتند.  ولیکن  خداوندا  ما  را  از یاران  دست  راستی ‌گردان‌»  ...   سپس  گفت‌:  پدرم  از ابوولید،  و  ابو  ولید  از  سری  پسر  یحيي  برایتان  روایت‌کرد‌ه  است‌که‌گفته  است‌:  حسن  این  آیه‌هارا  خواند:      

(وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ .أُولَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ.فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ).

  و  پیشتازان  پیشگام! آنان‌،  مقربان  (‌درگاه  یزدان‌)  هستند.  در  میان  باغهای  پرنعمت  بهشت  جای  دارند.  گروه  زیادی  از  پیشینیان  (‌هر  دینی‌،  از  زمره  دسته  سوم‌)  هستند.

گفت‌:  «‌گروهی  ازکسانی‌که  رفتند  و  از  میان  این  امّت  بودند»  ...   پدرم  از  عبدالعزیز  پسر  مـغيره  منقری‌،  و  او  از  ابو  هلال‌،  و  ابو هلال  از  محمّد  پسر  سیرین  برایمان  روایت ‌کرده  است‌که  درباره  این  آیه‌گفته  است‌:

(ثُلَّةٌ مِنَ الأوَّلِينَ .وَقَلِيلٌ مِنَ الآخِرِينَ)‌.

گروه  زیادی  از  پیشینیان‌،  و  گروه  اندکی  از  پسینیان  می‌باشند.

او گفته  است‌:  می‏‎گفتند،  یا  امیدوار  بودندکه  همه  پیشتازان  پیشگام  از  این  امّت  باشند.

روند  قرآنی  بعد  از  بیان‌کسانی‌که  پیشتاز  پیشگامند،  به  شرح  و  بسط  نعــمتهای  بهشتی  ميپردازد  که  برایشان  آماده  گردیده  است‌.  معلوم  است  نعمتهائی  ذکر  می‌گردد  که  انسانها  می‌توانند  آنها  را  درک  و  فهم‌کنند  و  آنها  را  به  تصور  درآورند.  در  فراسوی  این  نعمتهای  قابل  درک و  فهم  نعمـتهای  دیگری  است‌که  در  آنجا  با  آنها  آشنا  خواهند  شد  وآنها  را  خـواهندشناخت‌،  درآن  روزی‌که  برای  آشنائی  و  شناخت  نعمتها  آمادگی  پیدا  مـی‌کنند،  نعمتهائی‌که  هیچ  چشمی  آنها  را  ندیده  است  وهیچ  گوشی  آنها  را  نشنیده  است  و  بر  دل  هیچ  انسانی  نگذشته  است‌!

)  عَلَى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ).

اینان  بر  تختهای  مرصع  و  مطرّز  می‌نشینند.  برتخـتهائی  مـی‌نشينند  و  می‌لمندکه  با  جواهرات  قیـمتی  آراسته  و  پیراسته  شده‌اند.    .

(مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ)‌.

روبروی  هم  بر  آن  تختها  تکیه  می‌زنند.

برتختها  خوش  و  آسوده  تکیه  مـی‌زنند  و  می‌لمند،  بدون  این‌که  غم  و  اندوهی  داشته  و  در  اندیشه گرفتاریها  و  مشغلـتهای  فکری  باشند.  آسوده  خاطر  در  نـعمتها  غوطه‌ورند،  و  ترس  و  خوفی  از  تمام  شدن  آنها  و  از  دست  دادن  آنها  ندارند،  و  بـعضیها  به  برخیها  رو  می‌کنند  و  ازگذشته‌ها  ميگویند  و  خوش  می‌گذرانند.

(يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُون