ِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ ).

قطعاً  پرهیزگاران  در  باغها  و  کنار  جویبارهای  بهشتی  جای  خواهند  داشت‌.  در  مجلس  راستینی  که)  ‌یاوه سرائی  و  بزهکاری  در  آن  جائی  ندارد  ...  در)  پیشگاه  پادشاه  بزرگ  و  توانائی  (‌که  آفریدگار  و  خداوندگار  همه  کائنات‌)  است‌.

اینان  بدین‌گونه  بسر  می‏‎برند،  در  صورتی‌که  بزهکاران  در  حیرانی  و  ویلانی  و  شعلـه  و آتش  می‌افتند.  در  میان  آتش  دوزخ  با  خواری  و  رسوائی  بر  رخسارهایشان  کشیده  می‌شوند.  با  سرزنش  و  توسری  نیش  زده  می‌شوند،  همان‌گونه‌که  با  آتش  نیش  زده  می‌شوند: 

 « ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ»

بچشید لمس ‌و پسوده  دوزخ  را.

این‌،‌دوسوی  نعمت  است‌:

(فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ).

در  میان  باغها  و  کنار  جویبارها.

(فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ (.

در  مجلس  راستینی  که  (‌یاوه‌سرائی  و  بزهکاری  در  آن  جائی‌ندارد  ...   در)  پیشگاه  پادشاه  بزرگ  و  توانائی  (‌که  آفریدگار  و  خداوندگار  همه  کائنات‌)  است‌.

چنین  نعمتهائی‌،  نعمـتهای  حس  و  شعور  باطنی  و  اندامهای  ظاهری  است‌که  در  تعبیر  جامع  و  شاملی  بیان  گردیده  است‌:

(فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ).

در  میان  باغها  و  کنار  جویبارها.

این  تعبیر  حتی  سایه  روشنهای  نعمت  و  آسایش  را  در  واژگان  لطیف  و  ظریف  و  سلیس  و  روان  خود  نمایان  و  جلوه‌گر  می‌سازد  ...   واژه  «‌نهر»‌که  با  فتح  هاء  ذکر  شده  است  تنها  برای  حفظ  قافیه  نیست  و  بس.  بلکه  ذکر  آن  با  فتح  هاء  برای  سایه‌روشن  انداختن  آسایش  و  آرامش  توسط  نغمه  طنین  واژه  و  آهنگ  تعبیر  است‌!

نعمت  دل  و  جان،  نعـمـت  قربت  و  بزرگداشت  است‌:  

(فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ (.

در  مجلس  راستینی  كه  (‌یاوه‌سرائی  و  بزهکاری  در  آن  جائی  ندارد  ...   در)  پیشگاه  پادشاه  بزرگ  و  توانائی  (‌که  آفریدگار  و  خداوندگار  همه  کائنات‌)  است‌.

مجلس  ثابت  و  مطمئن‌،  و  جایگاه  نزدیک  و  ارزشمندی  است‌.  جای  انس  است  به  سبب  نزدیکی  به  خدا.  جای  اطمینان  است  به  سبب  منزلت  و  مکانتی‌که  دارد  و  جایگاه  ماندگاری  است‌.  این  بدان  خاطر  است‌که  آنان  پرهیزگارانند.  از  خدا  ترسندگانند.  خدا  را  می‌پایند  و  او  را  حاضر  و  ناظر  می‌دانند.  خدا  دو  تا  ترس  و  هراس  را  برای  کسی‌گرد  نمی‌آورد:  ترس  انسان  از  یزدان  در  این  جهان‌،  و  ترس  انسان  از  یزدان  در  روز  قیامت‌.  کسی‌که  در  دنیا  از  خدا  بترسد  خدا  او  را  در  آخرت  در  امن  و  امان  می‌دارد.  گذشته  از  امن  و  امان  در  هراسناک‌ترین  جایگاه‌،  خدا  او  را  غرق  انس  و  الفت  و  تـعظیم  و  تکریم  می‏‎گرداند.

*
در  جوار  این  آهنگ  آرام  و  دلنواز،  و  درکنار  این  سایه‌روشن  بر  امن  و  امان‌،  این  سوره  به  پایان  می‌آید،  

سوره‌ای‌که  حلقه‌های  آن  پر  از  جزع  و  فزع  و  غم  و  اندوه  و  بگیر  و  ببند  و  ویران‌کردن  و  نابود  ساختن  است‌.  ناگهان  بعد  از  همچون  حلقه‌هائی‌،  سایه  پر  امن  و  امان  و  آهنگ  آرام  و  دلنواز  سر  می‌رسد  و  مزه  و  طعم  ویژه‌ای  ییدا  می‌کند  و  مایه  آسایش  بیشتر  و  ژرف‌تری  می‌گردد  و  روح‌پرورتر  و  دلچسب‌تر  می‌شود  ...   این  تربیت،  تربیت‌کامل  است‌.  تربیت  خداوندگار  بس  دانا  وکاربجا  است‌،  خداوندگاری‌که  آگاه‌تر  از  هرکسی  از  راه‌های  نفوذ  به  درونهای  مردمان  و  سلطه  بر  دلهای  ایشان  است‌.  این  تقدیر  و  تدبیر  دقیق  و  ظریف  خدائی  است‌که  هر  چیزی  را  به  اندازه  لازم  آفریده  است‌،  و  او  بس  ریزبین  و  بس  آگاه  است‌.

*
--------------------------------------------------------
[1]  « انْشَقَّ الْقَمَرُ »  ماه  به  دو  نیم  می‏‎گردد ... ماه  به  دو  نیم‌ گشته  است  ...معنی  اخیر مبنی  بر  روایات  متعددی  است‌که‌ می‌گویند  پنج  سال  قبل‌از  هجرت  نبوی‌،‌اهل  مکه  از  پیغمبر  (ص) درخواست ‌کردندکه  ماه  را  به  عنوان  معجزه  برای‌ایشان‌ دو  نیم  بسازد،‌و  پیغمبر  نیز با  اشاره  انگشت  چنین  کرد...  بسیاری  از مفسران ‌قرآن ‌این‌ امر را  پذیرفته‌اند،‌ و  بسیاری‌ هم  آن‌ را  نقد  نموده‌ و  حادثه  را مربوط به آینده می‌دانند. (‌نگا: التفسیر  القرآنی للقرآن‌، المراغـی‌، المنتخب‌، المصحف المیسر )‌. (‌مترجم‌) 
  [2] ‌در  روایتی  به  جای‌ «‌هکذا» ‌«‌کَهاتَیْن‌»  آمده  است‌.  واژه  «‌الساعه‌»  را  نیز  با  رفع‌ و  نصب  ذکر کرده‌اند.  (‌مترجم‌) 
  [3] ‌مسلم‌ و  بخاری  ازقول  ابوحازم  سلمه  پسر  دینار آن  را  روایت‌کرده‌اند.   
[4]  چکیده  مختصری  است  ازکتاب‌:  «‌مشاهد القیامة فی القرآن‌»‌.  چاپ  «‌دارالشروق» 
  [5] مراجعه  شود  به  کتاب‌:  «‌التصویر  الفنی  فی  القرآن‌»‌.  فصل‌:  «‌داستان  در  قرآن‌»‌.  چاپ  دارالشروق‌. 
 [6] واژه  «‌سُعَُر»‌  در  این  آیه  دو  معنی  دا‌رد:  الف  -  دیوانگی  و  جنون‌.  ب   آ‌تش  سراپا  شعله‌.  مولف  ،‌بیشتر  معنی  دوم  را  در  نظر  داشته  است‌.  (‌مترجم‌)  
  [7] مراجعه  شود  به  تفسیر  سوره فرقان  آیه  دوم‌.   
[8]  کتاب‌:  «‌الله  والعلم  الحدیث‌»‌.  تاليف‌:  استاد  عبدالرزاق  نوفل.  صفحات  ٤٦  و  ٤٧ 
  [9]  اوقیه  12/1 (يك دوازدهم)  ليتر  است‌.  (‌مترجم‌) 
[10]  کتاب‌:‌  «‌الله  والعلم  الحديث‌»‌.  تالیف‌:  اسناد  عبدالرزاق  نوفل‌.  صفحات  ٤٧  و  ٤٨
 [11] مرجع  سابق‌،  صفحات  ٥١  و  ٥٢   
  [12] مصدر  سابق،  صفحات  ٧١  و  ٧٢   
[13] مصدر  سابق‌،  صفحات  ٧١و  72   
 [14] مرجع  سابق‌.  صفحات  73  و  ٧٤  
 [15] مرجع  سابق‌.  صفحات  73  و  ٧٤  
 [16] مرجع  سابق‌.  صفحات  ١٠١  و 102<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:72.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:73.txt">قسمت دوم</a><a class="text" href="w:text:74.txt">قسمت سوم</a><a class="text" href="w:text:75.txt">قسمت چهارم</a></body></html>سوره ‌الر‌حمن
سوره ‌الر‌حمن  مدني  و   78 آیه  است
بسم  الله  الرحمن  الرحيم  

الرَّحْمَنُ (١)عَلَّمَ الْقُرْآنَ (٢)خَلَقَ الإنْسَانَ (٣)عَلَّمَهُ الْبَيَانَ (٤)الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ (٥)وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ (٦)وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ (٧)أَلا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ (٨)وَأَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلا تُخْسِرُوا الْمِيزَانَ (٩)وَالأرْضَ وَضَعَهَا لِلأنَامِ (١٠)فِيهَا فَاكِهَةٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الأكْمَامِ (١١)وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّيْحَانُ (١٢)فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ (١٣)خَلَقَ الإنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ كَالْفَخَّارِ (١٤)وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ (١٥)فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ (١٦)رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ (١٧)فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ (١٨)مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ (١٩)بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لا يَبْغِيَانِ (٢٠)فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ (٢١)يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُ