یمانه‌ای  ( ‌که  انسان  را  با  حقیقت  آشنا  و  به  سعادت  برساند،  و  او  را  از  باطل  و  شقاوت  دور گرداند،  از  سوی  خدا)  بیان  و  مقرّر گشته  است‌.  در  این  شب  معیارها  و  مقیاسها  و  ارکان  و  اصولی  وضع  گردیده  است‌.  در  این  شب  گذشته  از  مقدّرات  افراد،  مقدّرات  ملّتها  و  دولتها  و  نژادها  رقم  خورده  است  و  معیّن ‌گردیده  است‌ که  بزرگتر  و  بیشتر  از  مقدّرات  افرادند  .  .  .  بلکه  از  این  مقدّرات  هم  بزرگتر  و  بیشتر  از  اینها  هم  رقم  خورده  است  و  معیّن ‌گردیده  است ‌که  مقدّرات  حقائق  و  اوضاع  و  دلها  است‌.

انسانها  به  خاطر  جهالتشان  و  بدشگونـشان  از  ارزش  لیله‌ القدر،  و  از  حقیقت  همچون  رخدادی‌،  و  از  عظمت  چنین  کاری  غافل  و  بی‌خبر  گردیده‌اند.  انسانها  از  آن  زمان‌ که  از  این  امر  غافل  گردیده‌اند  و  به  ترک  آشنائی  با  آن‌ گفته‌اند،  بهترین  و  زیباترین  نعمتهائی  را  از  دست  داده‌اند که  خدا  بدیشان  عطاء‌ کرده  است‌،  و  خوشبختی  را  باخته‌اند،  و  امن  و  امان  و  صلح  و  صفای  حقیقی  را  از  دست  داده‌اند که  امن  و  امان  و  صلح  و  صفای  دل  و  درون  و  خانه  و کاشانه  و  جامعه  و  اجتماع  است‌،‌[2]  امن  و  امان  و  صلح  و  صفائی‌ که  اسلام  بدیشان  ارمغان  داشته  است‌.  جای  این  چیزهائی  را که  از  دست  داده‌اند  پر  نکرده  است  درگاه‌های  همه  چیز  مادی  و  تمدّن  و  آبادانی‌ای‌ که  بر  رویشان  بازگردیده  است‌.  این  است  انسانها  با  وجود  فراوانی  تولیدات  و  فزونی  وسائل  زندگی  بدبختند!

نور  زیبائی‌ که  دفعه‌ای  در  روح  انسانها  پرتوافکن  گردید،  خاموش  شد،  و  شادی  رخشانی‌ که  انسانها  با  آن  بال  و  پر گرفتند  و  به  سوی  جهان  بالا  و  والای  فرشتگان  به  پرواز  درآمدند،  از  میان  رفت‌،  و  صلح  و  صفا  و  امن  و  امانی ‌که  جانها  و  دلها  را  نور باران ‌کرده  بود  از  بین  رفت  و  از  دیدگان  نهان  گردید.  چیزی  برای  انسانها  جایگزین  شادی  روح  و  نور  آسمان  و  آزادانه  به  سوی  اعلی  علّیّین  و  جهان  برین  پرواز کردن  نشد  و  جای  آنها  را نگرفت‌.  .  .

*

ما  مؤمنان  موظّف  هستیم  این  یادمان  را  فراموش  نکنیم  و  از  آن  غافل  نگردیم‌.  پیغمبر  ما  صلّی الله علیه وآله وسلّم  راه  سـهل  و  ساده‌ای  را  برایمان  قرار  داده‌اند  برای  زنده  کردن  این  یادمان  در  ارواحمان‌،  تا  ارواحمان  همیشه  با  این  یادمان  پیوند  و  تماس  داشته  باشد،  و  پیوسته  با  این  حادثۀ  جهانی  بماند  که  در  آن  یادمان  روی  داده  است‌.  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  بدین  منظور  ما  را  برانگیخته  است‌ که  هر ساله  در  این  شب  بیدار  بمانیم،  و  آن  را  بجوئیم  و  بطلبیم  در  شبهای  دهگانۀ  آخر  رمضان  .  .  .  در  صحیح  مسلم  و  بخاری  آمده  است ‌که  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  فرموده  ا‌ست‌:

(تحروا ليلة القدر في العشر الأواخر من رمضان ).

«‌لیله ‌القدر  را  در  شبهای  دهگانۀ  آخر  رمضان  بجوئید».  در  صحیح  مسلم  و  بخاری  همچنین  آمده  است‌:

( من قام ليلة القدر إيمانا واحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه). 

‌«‌کسی ‌که  بیدار  بماند  شب  قدر  با  ایمان  و  اخلاص‌،  گناهان  گذشتۀ  او  بخشیده  می‌شود»‌.

اسلام  تنها  شکلهای  ظاهری  نیست‌.  بدین  خاطر  پیغمبر  خدا  صلّی الله علیه وآله وسلّم  در  بارۀ  بیدار  ماندن  در  این  شب  فرموده  است‌،  بیدار  ماندن‌:

(إيمانا واحتسابا). «‌همراه  با  ایمان  و  اخلاص‌»‌.

تا  همچون  بیدار ماندنی  برای  زنده  نگاه  داشتن  معانی  و  مفاهیم  بزرگی  باشد که  این  شب  در  بر  دارد  وقتی  «‌با  ایمان‌‌»  صورت  می‌پذیرد،  و  «‌خالصانه‌»  برای  خدا  انجام  می‌گیرد  ...  بدین  سبب  حقیقت  معیّنی  با  این  بیدار  ماندن  و  شب ‌زنده‌داری ‌کردن‌،  در  دل  به  تکان  می‌افتد.  حقیقت  معیّنی‌ که  با  آن  معنی ‌که  قرآن  با  خود  به  ارمغان  آورده  است  پیوند  و  ارتباط  دارد.

برنامۀ  تربیت  اسلامی‌،  میان  عبادت  و  حقائق  عقیده  را  در  دل  و  درون  ربط  و  پیوند  می‌دهد،  و  عبادت  را  وسیله‌ای  برای  زنده  گرداندن  این  حقائق  و  روشنگری  آنها  و  استوار  داشتن  آنها  می‌سازد،  به  گونه‌ای  که  ایـن  حقائق  به  لابلاهای  عقل  و  شعور  بخزد  و  سرک  بکشد  و  آگاهانه  پدیدار  و  نمودار  آیند،  و  فقط  در  حدود  و  ثغور  اندیشیدن  نایستند  و  نمانند.

ثابت  شده  است  که  این  برنامۀ  یگانه‌،  شایسته‌ترین  برنامه‌ها  برای  زنده‌ گرداندن  همچون  حقائقی‌،  و  جنبش  و  حرکت  بخشیدن  بدانها  در  جهان  دل  و  درون  و  در  جهان  رفتار  و کردار  است‌،  و  این ‌که  تنها  درک  و  فهم  نظری  این  حقائق‌،  بدون  پشتیبانی  عبادت  و  پشتوانۀ  پرستش‌،  و  از  راهی  جز  راه  عبادت  و  پرستش‌،  این  حقائق  را  استقرار  نمی‏‎بخشد،  و  این  حقائق  را  به ‌گونه‌ای  به  تکان  و  جنبش  نمی‌اندازد که  زندگی  فرد  یا  زندگی‌ گروه  را  برانگیزد  و  به  پیش  براند  و  اوج  بخشد  .  .  .

این  چنین  پیوند  و  ارتباطی  میان  یادمان  لیله‌ القدر  و  میان  شب ‌زنده‌داری  در  آن  از  روی  ایمان  و  اخلاص‌،  گوشه‌ای  از  این  برنامۀ  اسلامی  پیروز  و  درست  و  استوار  و  یایدار  است‌.

*
--------------------------------------------------
[1]برای اطّلاع بیشتر مراجعه شود به‌ کتاب‌: «‌السلام العالمی و الاسلام‌»‌.  
[2] فصلهائی از کتاب‌: «‌السلام العالمی و الاسلام‌» است‌.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:253.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:254.txt">قسمت دوم</a></body></html>سورۀ ‌بیّنه  مكّی  و  ٨  آیه  است
بسم  الله  الرحمن  الرحيم  

(لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ (١)رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفًا مُطَهَّرَةً (٢)فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ (٣)وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ (٤)وَمَا أُمِرُوا إِلا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ (٥)إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُولَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ (٦)إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ (٧)جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ) (٨)

این  سوره‌،  در  قرآن  و  در  بیشتر  روایات‌،  مدنی  بشمار  آمده  است‌.  برخی  از  روایات  نیز  آن  را  مکّی  قلمداد  کرده‌اند.  با  وجود  این ‌که  از  ناحیۀ  روایت‌،  و  از  لحاظ  شیوۀ  بیان  و  نحوۀ  تعبیر،  این  سوره  مدنی  است‌،  ولی  مکّی