  بدی  این  روز  و  از  شرّ  و  بدی  بعد  از  این  روز.  پروردگارا  از  سستی  و  تنبلی ‌کردن‌،  و  از  بدی  و  نابهنجاری  پیر  شدن‌،  خود  را  در  پناه  تو  می‌دارم‌.  پروردگارا  از  عذاب  دوزخ  و  از  عذاب  قبر  خود  را  در  پناه  تو  می‌دارم‌«‌.

پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  وقتی‌ که  به  شب  می‌رسید  می‌فرمود:  

(أمسينا وأمسى الملك لله ).

«‌به  شب  رسـدیم  و  هستی  به  شب  رسید  و  همه  چیز  از  آن  خدا گردید  .  .  .».  تا  آخر  .  .  .  (‌مسلم  آن  را  ذکر کرده  است‌)‌.

ابوبکر  صدّیق  رضی الله عنه  به  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  عرض‌ کرد:  به  من  دستور  بده  سخنانی  را  بگویم  وقتی‌ که  به  بامدادان  رسیدم  و  زمانی‌ که  به  شامگاهان  رسیدم‌.  فرمود  بگو:  

(اللهم فاطر السماوات والآرض , عالم الغيب والشهادة , رب كل شيء مليكه ومالكه . أشهد أن لا إله إلا أنت , أعوذ بك من شر نفسي وشر الشيطان وشركه , وأن أقترف على نفسي سوءا أو أجره إلى مسلم) . 

(‌خداوندا  ای  آفرینندۀ  آسمانها  و  زمین‌،  ای  آگاه  از  جهان  پنهان  و  نهان  و  پدیدار  و  آشکار،  ای  پروردگار  هر چیزی  و  شاه  و  مالک  آن‌. گواهی  می‌دهم  معبودی  جز  تو  وجود  ندارد.  به  تو  پناه  می‌آورم  از  شرّ  و  بلای  نفس  خودم‌،  و  از  شرّ  و  بلای  اهریمن  و  انبازش‌،  و  از  شرّ  و  بلای  این‌ که  بدی  به  خود  برسانم  یا  بدی  به  مسلمانی  برسانم‌«‌.

سپس  فرمود:
(قلها إذا أصبحت وإذا أمسيت وإذا أخذت مضجعك).
«‌‌آن  را  بگو  وقتی ‌که  به  بامدادان  رسیدی  و  وقتی‌ که  به  شب  رسیدی  و  زمانی ‌که  به  رختخواب  خود  رفتی‌«‌.  (‌حدیث  صحیحی  است‌)
سپس  ابن  قیّم  احادیث  زیادی  را  در  این  باب  ذکر کرده  است‌.
پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  وقتی  که  لباس  تازه‌ای  می‌پوشید  نام  آن  را  می‌برد.  مثلاً  عمامه  یا  پیراهن  یا  عبا  .  .  .  آن‌ گاه  می‌فرمود:
( اللهم لك الحمد , أنت كسوتنيه , أسألك خيره وخير ما صنع له , وأعوذ بك من شره وشر ما صنع له). 
«‌خداوندا  حمد  و  سپاس  تو  را  سزا  است‌.  تو  این  جامه  را  به  تن  من‌ کرده‌ای‌.  از  تو  درخواست  می‌کنم  خیر  و  خوبی  آن  را،  و  خیر  و  خوبی  آنچه  برای  آن  ساخته  شده  است‌.  و  از  شرّ  و  بلای  آن  و  از  شرّ  و  بلای  چیزی ‌که  برای  آن  ساخته  شده  است  به  تو  پناه  می‌آورم‌«‌. (‌حدیث  صحیحی  است‌)
از  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  روایت  شده  است  وقتی ‌که  به  خانه  برمی‌گشت  می‌فرمود:
(الحمد لله الذي كفاني وآواني , والحمد لله الذي أطعمني وسقاني , والحمد لله الذي من علي . أسألك أن تجيرني من النار). 
«‌حمد  و  سپاس  خدائی  را  سزا  است‌ که  مرا  بسنده  بود  و  مرا  منزل  و مأوا  داد.  حمد  و  سپاس  خدئی  را  سزا  است  که  مرا  خوراک  داد  و  مرا  نوشانید،  حمد  و  سپاس  خدائی  را  سزا که  بر  من  منّت  نهاد  و  با  من  بزرگواری  فرمود.  خداوندا  از  تو  درخواست  می‌کنم  مرا  از  دوزخ  در  پناه  خود  بداری‌«‌.
در  صحیح  مسلم  و  بخاری  آمده  است ‌که  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  وقتی‌ که  وارد  دستشوئی  می‌گردید،  می‌فرمود:
(اللهم إني أعوذ بك من الخبث والخبائث ).
«‌خداوندا  من  خود  را  در  پناه  تو  می‌دارم  از  چیزهای  ناپاک  و  از  اعمال  زشت  و  پلشت  ( ‌و  از  بلای  جنّیان  نر  و  جنّیان  ماده‌)‌«.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:26.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:27.txt">قسمت دوم</a><a class="text" href="w:text:28.txt">قسمت سوم</a><a class="text" href="w:text:29.txt">قسمت چهارم</a><a class="text" href="w:text:30.txt">قسمت پنجم</a></body></html>وقتی‌ که  از  دستشوئی  بیرون  می‌آمد،  می‌فرمود:
(‌غُفرانَکَ‌)‌.  «‌آمرزش  تو  را  می‌خواهم‌«‌.
روایت  شده  است‌ که  در  این  وقت  می‌فرمود:
(الحمد لله الذي أذهب عني الأذى وعافاني ).
«‌حمد  و  سپاس  خدائی  را  سزا است که  اذیّت  و  آزار  را  از  من  به  دور داشت  و  به  من  صحّت  و  سلامت  عطاء  فرمود»‌‌.  (‌ابن  ماجه  آن  را  روایت‌ کرده  است‌)‌.
از  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  ‌روایت  شده  است ‌که  دستش  را  در  ظرفی  فروبرد که  آب  در آن  بود.  فرمود:
(توضأوا باسم الله). 
«‌با  نام  خدا  وضو  بگیرید»‌.
از  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  روایت  است ‌که  هنگام  دیدن  هلال  ماه  می‌گفت‌:
(اللهم أهله علينا بالأمن والإيمان , والسلامة والإسلام , ربي وربك الله). 
«‌خداوندا  آن  را  همراه  با  امن  و  امان  و  عقیده  و  ایمان‌،  و  همراه  با  سلامت  و  اسلام‌،  ما و امان.  (‌ای  ماه‌)  پروردگار  من  و پروردگار  تو  خدا  است  و  بس‌«‌.
(‌ترمذی ‌گفته  است‌:  حدیث  حسنی  است‌)‌.  
وقتی‌ که  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم  دست  به  طعام  می‏‎برد  می‌فرمود:  «‌‌باسم  الله‌«‌.  «‌به  نام  خدا»‌‌.
به  کسی‌ که  خوراک  می‌خورد  دستور  می‌داد  بسم  الله  الرحمن الرحیم  را  بگو‌ید.  در  این  باره  می‌فرمود:    
(إذا أكل أحدكم فليذكر اسم الله تعالى , فإن نسي أن يذكر اسم الله في أوله فليقل:باسم الله في أوله وآخره).
«‌هر  وقت‌ کسی  از  شما  غذا  خورد  نام  خداوند  بزرگوار  را  ببرد  و  بر  زبان  راند،  اگر  فراموش‌ کرد  در آغاز  خوردن  نام  خدا  را  ببرد  و  بر  زبان  راند  بگو‌ید:  «‌باسم الله ‌فی ‌أوّله  وَ آخره‌«‌.  «‌به  نام  خدا  اوّل  و  آخر  غذا».  (‌حدیث  صحیحی  است‌)‌.

زندگانی  پیغمبر  صلّی الله علیه وآله وسلّم سراسر  آن  دقیقه  به  دقیقه  متأثّر  از  همین  رهنمود  و  رهنمون  الهی  بود،  رهنمود  و  رهنمونی ‌که  در  نخستین  لحظۀ  وحی  دریافت  داشته  بود.  جهان‌بینی  ایمانی  او  نیز  بر  همین  پایه  و  اساس  اصلی  و  بنیادین،  برجا  و  برپا  شده  بود  .  .  .

*
از  مقتضیات  این  حقیقت‌،  یعنی  حقیقت  این ‌که  خدا  انسان  را  آفریده  است‌،  و  به  او یاد  داده  است‌،  و  او  حرمت  و  کرامت  مبذول  فرموده  است‌،  این  بود که  انسان  آگاه  و  هوشیار  باشد  و  بداند  و  سپاسگزاری  بکند.  امّا  چیزی ‌که  روی  داده  است  جز  این  بوده  است‌.  همین  انحراف  است  که  بند  دوم  سوره  از آن  سخن  می‌گوید:

(كلا ! إن الإنسان ليطغى . أن رآه استغنى . إن إلى ربك الرجعى). 

قطعاً  (‌اغلب‌)  انسانها  سرکشی  و  تمرّد  می‌آغازند،  اگر  خود  را  دارا  و  بی‌نیاز  ببییند.  مسلّماً  بازگشت  (‌همگان  در  آن  جهان‌)  به  سوی  پروردگار  تو  خـواهد  بود  (‌و  او  سرکشان  و  متمرّدان  را  به  کیفر  اعمالشان  مـی‌رساند)‌.  کسی ‌که  بدو  داده  است  و  او  را  دارا  و  بی‌نیاز کرده  است  خدا  است‌.  همچنین  خدا  است‌ که  او  را  آفریده  است  و  کرامت  و عظمتش  بخشیده  است  و  بدو  آموخته  است  و  آگاهی  داده  است‌.  و لیکن  انسان  به  طور  عام  -‌ کسی  مستثنی  نمی‌گردد  مگر  آن‌ که  ایمانش  او  را  محفو‌ظ  و  مصون  بدارد  - ‌شکر  و  سپاس  نمی‌گوید  وقتی ‌که  بدو  نعمت  داده  می‌شود  و  دارا  و  بی‏نیاز  می‌گردد،  و  سرچشمۀ  نعمتی  را  هـم  نمی‌شناسد که  او  را  دارا  و  بی‌نیاز  نموده  است‌.  او  همان  سرچشمه