ود حق نشات‌گرفته است‌، و برانگیخته شده است تا از حق حفاظت و حمایت‌کند، و بدان رو کند. همچون کارهائی بدین خاطر جاویدان و ماندگار است‌، زیرا حق جاویدان و ماندگار است و هدر نمی‌رود و ضائع نمی‌شود.

آن‌گاه در برابر این حقیقت هولناک می‌ایستیم‌، حقیقت زندگی شهیدان راه خدا ... حقیقت زندگی شهیدان راه خدا حقیقتی است‌که قبلا در این‌گفتار آفریدگار بزرگوار مقررگردیده است:

(وَلا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لا تَشْعُرُونَ).

به کسانی که در راه خدا کشته می‌شوند مرده مگوئید، بلکه آنان زنده‌اند، و لیکن شما (‌چگونگی زندگی ایشان را) نمی‌فهمید. (‌بقره/154)

ولی از حقیقت زندگی شهیدان در اینجا به‌گونه جدیدی و به شیوه تازه‌ای سخن می‌رود، و در حالت امتداد و رشد نموده می‌شود، در راهی‌که زندگی دنیا را در آن ترک‌گفته است‌، بدان‌گاه‌که آن را می‌پیموده است و می‌سپرده است‌، و آن راه‌، راه اطاعت و هدایت و خلوص و صفا و پاکی است‌:

(سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ).
به زودی خداوند آنان را (‌به سوی مقامات عالیه بهشت و گفتار نیک و کردار پسندیده‌) رهنمود می‌کند و حال و وضعشان را خوب و عالی می‌نماید.

خدا پروردگارشان‌، آن که در راه او کشته شده‌اند، پیوسته پس از شهادتشان ایشان را با هدایت می‌پاید، و با اصلاح دل و زدودن جان از باقیمانده‌های آلودگیهای زمین‌، از ایشان مراقبت می‌نماید. یا بر صفا و پاکی روح و روانشان می‌افزاید تا روح و روانشان هماهنگ و همآوا گردد با صفا و پاکی نور و روشنائی فرشتگان و صدرنشینان جهان بالائی‌که به سوی آن اوج گرفته‌اند و بالا رفته‌اند. این زندگی حیاتی است‌که پیوسته به راه خود ادامه می‌دهد و امتداد می‏‎یابد وگسیخته نمی‌شود مگر از دیدگاه ساکنان این زمین‌که از دیدن حقیقت آن در پس پرده‌اند. این زندگی حیاتی است که یزدان سبحان در جهان فرشتگان و صدرنشینان عالم بالا آن را می‌پاید و مراقبت می‌نماید و بر هدایت و راهیابیش می‌افزاید، و صفا و پاکیش را فزونی می‏بخشد و به رخشندگی و تابندگیش برکت می‌دهد. این زندگی حیاتی است‌که در پرتو الطاف الهی رشد و نمو می‌کند ... سرانجام یزدان سبحان آنچه راکه بدیشان وعده داده است تحقق می‌بخشد:

(وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ).

وآنان را به بهشتی داخل خواهد کرد که آن را بدیشان معرفی کرده است و (‌اوصافش را توسط پیغمبران و کتابهای آسمانی بازگو نموده است).

حدیثی در باره تعریف خدا از بهشت شهیدان روایت گردیده است‌که امام احمد آن را در مسند خود بیان کرده است وگفته است‌: برایمان زید پسر نمر دمشقی‌، و ابن ثوبان از پدرش‌، و او از مکحول‌، و مکحول ازکثیر پسر مره‌، و وی از قیس جذامی -‌که افتخار مصاحبت را داشته است - روایت کرده‌اند که پیغمبر خدا (صلی الله علیه و سلم) فرموده است‌:

(يعطى الشهيد ستّ خصال:عند أول قطرة من دمه , تكفر عنه كل خطيئة ; ويرى مقعده من الجنة , ويزوج من الحور العين , ويأمن من الفزع الأكبر ومن عذاب القبر , ويحلى حلة الإيمان).

به شهید شش چیز عطاء می‌گردد: با نخستین قطره خونی که از او بر زمین می‌افتد همه گناهانش بخشیده می‌شود، جایگاه خود را در بهشت می‌بیند، زنان سیاه چشم و درشت چشم بهشتی به ازدواج او درآورده می‌شوند، از خوف و هراس بزرگ قیامت و از عذاب گور ایمن می‏‎گردد، و جامه نوین ایمان به تن او می‏‎گردد.

تنها امام احمد این حدیث را روایت نموده است‌. حدیث دیگری را نیز روایت‌کرده است‌که نزدیک به همین معنی است‌. در آن به صراحت آمده است که شهید جایگاه بهشت خود را می‏‎بیند. ترمذی آن را استخراج کرده است‌، و ابن ماجه آن را صحیح داشته است‌.

این‌، معرفی خدا از بهشت شهیدان راه خود است. این فرجام هدا‌یت مستمر و ادامه‌دار، و اصلاح حال و مآلی است که بدان نائل می‌آیند همین که این زمین را به‌درود می‌گویند. این است رشد و نمو و ترقی و تعالی زندگانیشان و هدایتشان و صلاح و فلاحشان در پیشگاه خدا.

*
در پرتو این کرامت و عزت‌کسانی‌که در راه خدا کشته می‌شوند، و در پرتو آن خشنودی و رضائی،‌که فراچنگ می‌آورند، و آن رعایت و عنایتی‌که بدان نائل می‌شوند، و آن مقام و منزلتی‌که می‌یابند، یزدان سبحان مؤمنان را به اخلاص با خدا فرامی‌خواند و ترغیب و تشویقشان می‌گرداند، و از ایشان می‌خواهد که به‌کمک و یاری برنامه خدا برای زندگی بگرایند و روی‌کنند. بدانان وعده می‌دهدکه در برابر این‌کمک و یاری و پایداری و استقامت درکارزار، ایشان را پیروز و بهروز فرماید، و دشمنانشان و دشمنانش را نابود و گمراه و بدبخت و بدبیار فرماید:

(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ . وَالَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْساً لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ .  ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ).

ای مؤمنان‌! اگر (‌دین‌) خدا را یاری کنید، خدا شما را یاری می‌کند (‌و بر دشمنانتان پیروز می‌گرداند) و گامهایتان را استوار می‌دارد (‌و کار و بارتان را استقرار می‌بخشد)‌. کافران‌، مرگ بر آنان باد، و خداوند اعمال (‌نیک‌) ایشان را باطل و بیسود گرداناد! این بدان خاطر است که چیزی را که خداوند فرو فرستاده است دوست نمی‌دارند و لذا خدا کارهای (‌نیک‌) ایشان را هم باطل و بیسود می‏‎گرداند.

چگونه مؤمنان یزدان سبحان راکمک و یاری می‌کنند تا به پیمان خود وفا بکنند، و دسترسی یابند به چیزی‌که بر سر آن با ایشان پیمان بسته شده است‌، از قبیل پیروزی و بهروزی و برقرار و استوار داشتن ایشان! حقی‌که خدا بر آنان دارد این است‌که خالصانه از آن او شوند، و چیزی را چه در ظاهر و چه در باطن انباز او نکنند، و شرک پیدا و ناپیدا نداشته باشند، وکسی و چیزی را با خدا در دلها و درونهای خود نگاه ندارند و باقی نگذارند، و خدا از ذات خودشان برایشان عزیزتر باشد، و از هر چیزی‌که بدان عشق می‌ورزند و آن را دوست می‌دارند، به خدا بیشتر عشق بورزند و او را دوست‌تر داشته باشند، و خدا را در تمایلات و رغبات و حرکات و سکنات وکششها و جهش و ظواهر و بواطن و در همه تلاشهای بیرون و خاطره‌های درون خود، قاضی و داور و حاکم و فرمانروا کنند ... این کمک و یاری خدا در ذات خودشان است‌.

خدا دارای شریعت و برنامه‌ای برای زندگی است‌. این شریعت و برنامه، بر ستونها و معیارها و مقیاسها و جهان‌بینی ویژه‌ای برای سراسر هستی و زندگی‌، برپا و برجا می‌گردد. کمک‌کردن و یاری نمودن یزدان سبحان باکمک‌کردن و یاری نمودن شریعت و برنامه خدا، و با فرمانروا ساختن شریعت و برنامه خدا در تمام زوایا و در همه مسائل زندگی بدون استثناء‌، تحقق پیدا میکند. این‌، کمک‌کردن و یاری نمودن یزدان سبحان در واقعیت زندگی است و بس.روند  قرآنی  از  ا