اشد، برای آنان بهتر و به حالشان سودمندتر است‌)‌. هنگامی كه کار جدّی می‌شود (‌و جهادگران آمادۀ حرکت به سوی رزمگاه می‌گردند) اگر با خدا راست باشند (‌و ایمان صادقانه و فرمانبرداری مخلصانه داشته باشند، از دوروئی و بزدلی‌) برای ایشان بهتر خواهد بود. آیا اگر (‌از قرآن و برنامۀ اسلام‌) رویگردان شوید، جز این انتظار دارید که در زمین فساد کنید و پیوند خویشاوندی میان خویش را بگسلید؟ آنان کسانیند که خداوند ایشان را نفرین و از رحمت خویش به دور داشته است‌. لذا گوشهایشان را (‌از شنیدن حق‌) کر، و چشمانشان را (‌از دیدن راه هدایت و سعادت‌) کور کرده است‌.

(محمّد20-23)

ایشان را رسوا می‌سازد بدان خاطر که اهریمن را به دوستی‌ گرفته‌اند، و با یهودیان ساخت و پاخت نموده‌اند. ایشان را تهدید به عذاب در هنگامۀ مرگ می‌کند. آنان را از رسوائی معرّفی یکایک ایشان در جامعۀ اسلامی می‌ترساند، جامعۀ اسلامی‌ای که خود را در میان آن پنهان و نهان می‌دارند و خویشتن را از زمرۀ مسلمانان قلمداد می‌کنند ولی از جملۀ آنان نمی‏‎باشند، و بلکه بر ضدّ جامعۀ اسلامی به نیرنگ می‌پردازند و توطئه می‌چینند:

(إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُمْ. ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا مَا نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ الْأَمْرِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ. فَكَيْفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمْ الْمَلَائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ. ذَلِكَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَا أَسْخَطَ اللَّهَ وَكَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ. أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغَانَهُمْ.‏ وَلَوْ نَشَاء لَأَرَيْنَاكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِيمَاهُمْ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَالَكُمْ. وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ).

کسانی که بعد از روشن شدن (‌راه حقیقت و) هدایت‌، به کفر و ضلال پیشین خود برمی‌گردند، بدان خاطر است که اهریمن کارهایشان را در نظرشان می‌آراید و ایشان را با آرزوهای طولانی فریفته می‌دارد. این (‌چرخ زدن و از دین برگشتن‌) بدان خاطر است که به کسانی که دشمن چیزی هستند که خدا فرو فرستاده است‌، گفته بودند: در برخی از کارها از شما اطاعت و پیروی می‌کنیم‌! خدا آگاه از اسرارشان می‌باشد. حال آنان چگونه خواهد بود بدان هنگام که فرشتگان مأمور قبض ارواح به سراغشان می‌آیند و چهره‌ها و پشتها (‌و سائر اندامهای‌) ایشان را به زیر ضربات خود می‌گیرند؟‌! این گونه (‌جان برگرفتن ایشان‌) بدان خاطر است كه آنان به دنبال چیزی می‌روند که خدای را بر سرخشم می‌آورد، و از چیزی که موجب خشنودی او است بدشان می‌آید، و لذا خداوند کارهای (‌نیک‌) ایشان را باطل و بیسود می‏‎گرداند. آیا کسانی که در دلهایشان بیماری (‌نفاق و کینه‌توزی اسلام‌) است‌، گمان می‌برند خدا کینه‌ها و دشمنانگیهای ایشان را (‌که از اسلام و مسلمین در دل دارند) ظاهر و برملا نمی‌گرداند؟ اگر ما می‌خواستیم آنان را به تو نشان می‌دادیم و تو از روی قیافه و علامتشان ایشان را می‌شناختی‌. تو قطعاً آنان را از روی طرز سخن و نحوۀ گفتار می‌شناسی‌. خداوند آگاه از کارهایتان می‌باشد (‌و حقیقت پندار و گفتار و رفتارتان را می‌داند و همگان را خوب می‌شناسد و پاداش و پادافره لازم را به هر کسی خواهد داد)‌. ما همۀ شما را (‌با وجود آگاهی از اعمالتان‌) قطعاً آزمایش می‌کنیم‌، تا معلوم شود مجاهدان (‌واقعی‌) و صابران شما کیانند (‌و مجاهدنماها و ناشکیبایان سست عنصر کیان‌)‌. و اخبار شما را بیازمائیم (‌که آیا در راه اسلام صادقانه سخن گفته‌اید یا خیر. دعوت مستمر و خستگی‌ناپذیر داشته‌اید و از اسلحۀ گفتار در قلع و قمع کفّار سود برده‌اید، یا از لوم لائم ترسیده‌اید).

(محمّد/25-31)

در گردش و چرخش سوّمین و واپسین سوره‌، به ‌کافران قریش و يهود و تاخت و تاز ایشان‌، برگشت می‌شود: 

(إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ وَشَاقُّوا الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدَى لَن يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً وَسَيُحْبِطُ أَعْمَالَهُمْ). 

کسانی که کافر می‌شوند، و مردمان را از راه خدا بازمی‌دارند، و به دنبال آن که هدایت برایشان شناخته و روشن می‏‎گردد با پیغمبر به مخالفت و دشمنانگی می‌پردازند، هرگز کم‌ترین زیانی به خدا نمی‌رسانند، و بلکه خدا کارهای (‌نیک‌) ایشان را هم باطل می‏‎گرداند.

(محمّد/32)

مؤمنان هم برحذر داشته می‌شوند که بپایند تا آنچه گریبانگیر کافران می‌گردد گریبانگیر ایشان نیز نشود: 

(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ (33) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ مَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ).

ای مؤمنان‌! از خدا و پیغمبر اطاعت کنید و کارهای خود را (‌با انجام معاصی‌) باطل مگردانید. کسانی که کافر گردند و مردمان را از راه خدا بازدارند و سپس بمیرند در حالی که کافر باشند، هرگز خداوند ایشان را نخواهد بخشيد.

(محمّد/33 و 34)

مؤمنان همچنین تشویق و ترغیب می‌گردند که در هنگامۀ جنگ ایستادگی کنند:
(فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ).
سست مشوید، و (‌کافران را) به صلح مخوانید. چرا که شما برترید و خدا با شما است‌، و هرگز از (‌اجر و ثواب‌) اعمالتان نمی‌کاهد.(محمّد/35) 

مقام زندگی جهان و کالاها و بهره‌مندیهای آن خوار و ناچیز شمرده می‌شوند. بر بذل و بخششی تشویق و ترغیب می‌گردد که خدا از آن خشنود است‌. خد‌اوند بذل و بخشش را برای ریشه‌کن کردن و از میان بردن همۀ اموال قرار نداده است‌، چون نسبت به مؤمنان مهربان است‌، و بخل درون انسانها را می‌شنا‌سد، و مي‌‌داند اگر مصرّانه به بذل و بخشش دستور دهد، مردمان به تنگنا می‌افتند و بیزار می‌شوند:

(إِنَّمَا الحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِن تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْأَلْكُمْ أَمْوَالَكُمْ (36) إِن يَسْأَلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَيُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ). 

زندگی دنیا بازی و سرگرمی بیش نیست‌، و اگر ایمان بیاورید و پرهیزگاری کنید، خداوند پاداش شما را به نحو کامل می‌دهد و دارائی شما را هم نمی‌خواهد. اگر خدا از شما اموالتان را درخواست کند، و حتّي اصرار هم بورزد، شما (‌به خاطر دلبستگی شدید و مال‌دوستی سر