  دعاکنندگان  دعا  و  نیازش  به  قبول  نزدیکتر  است‌،  چنانکه  امام  ابوداود  طیالسی  در  مسند  خویش  -  با  اسنادی ‌که  دارد  -  از  عبدالله  ابن  عمر رضی الله عنه  روایت  نموده  ا‌ست ‌که ‌گفته  است‌:  از  رسول  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم  شنیده‌ام‌که  فرمود:

(للصائم عند إفطاره دعوة مستجابة) 

روزه‌دار  به  هنگام  افطارش  دعای  مقبولی  دارد.

این  بو‌د که  عبدالله  ابن  عمر  به  هنگام  افطار  اهل  و  عیال  و  فرزندان  خود  را  می خواند  و  دعا  می‌کرد.  همچنین  ابن  ماجه  در  سنن  خویش  -  با  اسنادی‌که  دارد  -  از  عبدالله  ابن  عمر  روایت  نموده  است  اینکه  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم ‌فرموده  ا‌ست‌:

(إن للصائم عند فطره دعوة ما ترد )

روزه‌دار  را  به  هنگام  افطار  دعائی  است  که  برگشت  ندارد‌.

در  مسند  امام  احمد  و سنن  تر‌مذی  و  نسائی  و  ابن  ماجه  از  ابوهریره رضی الله عنهُ  روایت  شده  است‌ كه  رسول  خدا صلّی الله عليه وآله وسلّم   فرموده  است‌:

(ثلاثة لا ترد دعوتهم:الإمام العادل , والصائم حتى يفطر , ودعوة المظلوم يرفعها الله دون الغمام يوم القيامة , وتفتح لها أبواب السماء , ويقول:بعزتي لأنصرنك ولو بعد حين) 

  سه  کس  دعایشان  ردخور  ندارد:  پیشوای  دادگر،  و  روزه‌دار  تا  افطار  می‌کند،  و  ستمدیده‌،  که  خـدا  روز  رستاخیز  دعای  او  را  بر  فراز  ابـرها  مـی‌برد  و  درهای  آسمان  به  رویش  باز  می‌شود،  و  خدا  می‌فرماید:  به  عزّت  و  جلال  خود  سوگند،  تو  را  یاری  می‌دهم  اگر  هم  مدت  زمانی  بر  آن  بگذرد.

از  اینجا  است‌که  در  لابلای  سخن  از  روزه‌،  از  دعا  یاد  می‌شود.

*

آنگاه  روند گفتار  به  پیش  می‌رود  و  بعضی  از  احکام  روزه  را  برای  مؤمنان  بیان  می‌دارد.  از  جمله  برای  حلال  و  مباح  بودن  این  امور  را  معیّن  و  روشن  می‌سازد:  حلال  بودن  نزدیكی  با  زنان  در  شب  روزه  ازغروب  آفتاب  تا  سپیدۀ  بامداد،  همچنین  حلال  بودن  خوردن  و  آشامیدن‌،  و  تعیین  اوقات  روزه  از  سپیدۀ  بامداد  تا  غروب  آفتاب‌  و  حکم  نزدی  زناشوئی  در  مدّت  زمـان  اعـتکاف  در  مساجد:

(أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ) (١٨٧)

  آمیزش  و  نزدیکی  با  همسرانتان  در  شب  روزه‌داری  حلال  گردیده  است‌.  آنان  لباس  شمایند  و  شما  لباس  آنانید  (‌و  دوری  از  آمیزش  بـا  یکدیگر  برایـتان  بسی  رنج‌آور  است‌)‌.  خداونـد  می‌دانست  که  شما  (‌از  لذائذ  نفسانی  می‌کاستید  و  معتقد  بودید  که  شبها  بعد  از  بخواب  رفتن‌،  همخوابگی  با  همسران  حرام  است  و)  بر  خود  خیانت  می‌کردید،  خداوند  توبۀ  شما  را  پذیرفت  و  شما  را  بخشید،  پس  هم  اکـنون  (‌که  بـا  نـصّ  صریح‌،  همخوابگی  آزاد  است‌)  با  آنان  آمیزش  کنید  و  چیزی  را  بخواهید  که  خدا  برایتان  لازم  دانسته  است  (‌همچون  بقای  نسل  و  حفظ  دین  و  آبرو  و  پـاداش  اخروی‌)‌،  و  بخورید  و  بیاشامید  تا  آنگاه  که  رشتۀ  سپیدۀ  بـامداد  از  رشتۀ  سیاه  (‌شب‌)  برایتان  از  هم  جدا  و  آشکار  می‏‎گردد،  سپس  روزه  را  تا  شب  ادامه  دهید.  (‌همخوابگی  با  همسران  در  تمام  شبهای  روزه‌داری  حلال  است‌،  لیکن‌)  وقتی  که  در  مساجد  به  (‌عبادت‌)  اعتکاف  مشغولید  بـا  آبان  همخوابگی  نکنید.  این  (‌احکام  روزه  و  اعتكاف‌)  حدود  و  مرزهای  الهی  است  و  بدانها  نـزدیک  نشوید.  خداوند  ایـن  چنین  آیات  خـود  را  برای  مردم  روشن  می‌سازد،  باشد  که  پرهیزگار  شوند.

در  آغاز  وجوب  روزه‌،  همخوابگی  و  خوردن  و  نوشیدن  در  صورتی‌که  روزه‌دار  بعد  از  افطار کردن  بخواب  می‌رفت‌،  قدغن  بود.  اگر  در  شب  -  هر  چند  پیش  از  دمیدن  سپیدۀ  بامداد  هم  می‌بود  -  از  خواب  برمی‌خاست  همخوابگی  و  خوردن  و  آشامیدن  برای  او  حلال  نبود.  اتفاقاً  یکی  از آنان  هنگام  افطار،  خـوراكی  در  نزد  اهل  و  عیال  خود  آماده  نیافت  و  خواب  بر  او  چیره  شد.  بعد  از  چندی  بیدار گردید  ولی  خوردن  و  نوشیدن  برایش  حلال  نبود،  این  بودکه  بدون  طعام  به  روزه‌داری  ادامه  داد.  فردای  آن  روز  به  مشقّت  افتاد و  خبرش  بـه‌گـوش  ییغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم ‌رسید.  همچنین  يكی  ازآنـان  یـا  همسر  یکی  از  ایشان  بعد  از  افطار  بخواب  رفت‌،  سپس  انگیزۀ  همان  مرد  را  برانگخت  و  با  همـسرش  نزديكی ‌کرد  و  خبرش  به ‌گوش  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم رسید.  مسـلمانان  به  مشقّت  این  تکلیف  دچار  آمدند،  لیکن  خداوند  ایشان  را  از  این  رنج  نجات  داد  و  در  حالی‌که  مزۀ  آزمون  در  اندرونشان  پد‌یدار  بود  آنان  را  به  سوی  آسـودگی  برگرداند  تا  ارزش  آسانی  و  اندازۀ  رحمت  الهی  و  ارج  اجابت  دعا  را  بدانند...  این  بودکه  این  آیه  نازل  شد  تا  برای  آنان  همخوابگی  را  در  فاصلۀ  میان  غروب  آفتاب  و  سپیده‌دمان‌،  حلال  دارد:

(أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ )

همـوابگی  بـا  همسرانتان  در  شب  روره‌داری  حلال  گردیده  است‌.

(الرَّفَثُ) مقدّمات  همخوابگی  یا  خود  همخوابگی  است‌،  در  اینجا  هر  دوی  آنها  مقصود  و  مباح  است‌...  لیکن  قرآن  همین  جوری  ازکنار  این  معنی  نمی‌گذرد  بدون  آنکه  دست  نوازشگرانه  و  مهربانانه  و  قشنگ  و  زیبائی  بر  آن  کشد،  بگونه‌ای‌که  پیوند  زناشوئی  را  رخشندگی  و  آرامش  و  شادابی  می‏بخشد،  و  آن  را  از  درشتی  و  درندگی  معنی  حیوانی  بدور  می‌دارد،  و  مـعنی  ستر  و  پوشش  را  در  میسّر گرداندن  این  پیوند،  زنده  و  بیدار  مي‌سازد.

(هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ )

آنان  لباس  شمایند  و  شما  لباس  آنانید.

لباس  پوشاننده  و حفظ  کننده  است‌...  این  پیوند  موجود  میان  شوهر  و  همسر  نیز  چنین  است‌.  هر  یک  از  آن  دو  می‌پوشانند  و  محفوظ  می‌دارند.  اسلام  دینی  است  که  این  پدیدۀ  انسانی  را  به  همان  شکلی ‌که  هست  و  با  تمام  حقایق  درونی  و  واقعیت  بیرونی  او  می‌پذیرد  و  ساختمان  وجودی  وی  را  و  فـطرت  او  را  ارضاء  می‌سازد،  و  دستش  را  می‌گیرد  و  با  همۀ  وجودی ‌که  دارد  او  را  به  سوی  مدارج  ترقّی  و  تعالی  اوج  می‌دهد...  اسلام كه  این  دیـد  او  است‌،  به  انگیزه‌های  گوشت  و  خـون  لبّیک  می‌