ن زیادی بر ایشـان‌گذشته بود، دلهـایشان سـخت و سنگین‌گشـته بود. خـردمندان خداپرست مسلمانان‌، پیغمبران بـی‌اسرائیل را سـرمشق خود قرار دهند، هنگامی‌که دیدند نسلهائی از زادگان مسلمانان‌، هواها و هوسها را فرمانروانی می‌دهند، و هدایت و رهنمود الهـی را نمی‌پذیرند، و دسته‌ای از دعوت‌کنندگان به سوی حق را تکذیب مـی‌کنند و دروغی می‌خوانند، و دسته دیگری را می‌کشند و نابود می‌کنند! همانگونه و همانسان که ستمگران بنی‏اسرائیل در تاریخ دور و دراز خود چنین می‌کردند و در این مسیر بر یکدیگر سبقت ميگرفتند!

بنی‏اسرائیل، همه ایـن بـزهکاریها و پـلشتیها را انـجام می‌دادند، و گمان می‏بردند که یزدان جهان، ا‌یشـان را گرفتار بلا و مصیبت نمی‌نماید، و به عقاب و عذاب دچار نـمی‌فرماید. ایـن حساب وکتاب نـادرست را داشتند، چون از قاعده و سنت خدا بی‏خبر شده بودند. گول این را خورده بودندکه «‌ایشان ملت گزیده خدایند!»‌:

(وَحَسبُوا الَّا تكُُونَ‌ فِتنَةُ‌ فَعَمُُوا ‌و صَمَّوُا )

بنی‌اسرائیل گمان بردند که آزمایشی در میان نیست (‌تا مــومنان راسـتین را از مومنان دروغین ایشـان جدا سازد) و بلا و عذابـی (‌در بـرابر تکـذیب و قتل انـبیاء گریبانگیرشان‌) نخواهد بود. لذا کور شدند (‌و ازمونها و شدائـد گذشتگان را نـادیده گـرفتند) و کـر شـدند (‌و سخنان حق انبیاء را نشنیدند)‌.

یزدان چشمانشان را بی‌نور و بی‌سوگردانیده بود. این بود چیزی راکه می‌دیدند آن را فـهم نـمی‌کردند. بر گو‌شهایشان پرده‌ای انـداخته بود، لذا چیزی را که مـی‌شنیدند مـعنی آن را نـمی‌فهمیدند و بهره‌ای نمی‌بردند.

« ثُمَّ تابَ الله‌‌ عَلَيهـِــم » ٠

سپس خداوند توبه ایشان را پذیرفت‌.

ایشان را با لطف و مرحمت خود فراگرفت ... امّـا از زشتیها و پلشتیها دست نکشیدند و از الطاف الهی سود نبردند:

( ثم عمُوا و صَمَّوا.کثير منهـم ) ٠

دوبـاره بسـیاری از آنان (‌از راه راست مـنحرف و از دیدن حقائق‌) کور شدند و (‌از شنیدن سخـنان پیغمبران و خیرخواهان‌) کر شدند.

خداوند ایشان را به سزا و جـزای خود رسـانید، و در برابر چیزی‌که از ایشان دید و از آنان فهمیدکیفرشان داد. ایشان نتوانستند بگریزند و خود را ازکیفر الهـی برهانند.

کافی است‌کسانی‌که مسلمانند این تاریخ‌کهن یهودیان را بخوانند و بدانند، و این واقعیت تازه را بینند و بشناسند، تا دلهای با ایمانشان از دوستی و یاری ایشان رمان وگریزان شود، همانگونه‌که دل عبَّاده پسر صامت رمان وگریزان شد. لذا یهودیان را به دوستی و یاری نمی‌گیرند مگر منافقانی همچون عبدالله پسر ابَّی پسـر سلول‌»

*
این‌کار یهودیان اهل‌کتاب بود ... امّا کار مسیحیان چه‌؟ روند قرآنی با قاطعیت و تاییدی توضیح می‌دهد و تبیین مــی‌کندکه با سرشت سوره‌و سرشت موضـعگیریی که بدان می‌پردازد، همآهنگ و همآوایی دا‌رد.

در روند سوره گذشت‌که کسـانی راکافر نـامیدکه مي‌گفتند:

( ان الله‌هو المسیح ابن مريم ) 

بطورمسلم‌،‌کسانی‌که می‌‌گویند:‌خدا،‌مسیح پسـرمـریم است‌!کافرند. (‌مائده/17) 

 هم اینک این وصف تکرار می‌گردد. چه درباره کسانی که می‌گفتند:

( ان الله ثالث ثلاثه ) ٠

خدا یکی از سه خدا است‌!.

و چه درباره‌کسانی‌که می‌گفتند:

( ان الله‌هو المسیح ابن مريم ) .

خدا همان مسیح پسر مریم است‌.

گواهی عیسی (ع) نیز درباره ایشان ذکر می‌گردد کـه آنان را متصف به‌کفر می‌فرماید، و ایشان را حذر می‌دارد از این که جز یزدان سبحان کسی را خدا بدانند و بنامند. در نهایت ایشان را برحذر می‌نماید از این‌که بركفر بمانند و زندگی را باکفر بگذرانند به سبب چنین سخنانی‌که‌کسانی آنها را بر زبان نـمی‌رانند و بدانها دم نمی‌زنندکه به خدا و آئین صحیح مسـیح (ع) اینان داشته باشند:

(لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقَالَ الْمَسِيحُ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ... لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلاثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلا إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌأَفَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلانِ الطَّعَامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الآيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلا نَفْعًا وَاللَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلا تَتَّبِعُوا أَهْوَاءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيرًا وَضَلُّوا عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ).

بی‏گمان کسـانی کافرندکه مـیگویند: (‌خدا در عیسی حلول کرده است و) خدا همان مسیح پسر مـریم است‌. (‌در صورتی که خود) عیسی گفته است‌: ای بنی‌اسرائیل خـدای یگانه‌ای را بـپرستید کـه پروردگار مـن و پروردگار شما است‌. بی‏گمان هر کس انبازی برای خدا قرار دهد، خدا بهشت را بر او حرام کرده است (‌و هرگز به بهشت گام نمی‌نهد) و جایگاه او آتش (‌دوزخ‌)‌.است‌. و ستمکاران یار و یاوری ندارنـد (‌تـا ایشـان را از عذاب جـهنم بـرهاند)‌. بی‏گمان کسـانی کـافرند کـه می‏‎گویند خداوند یکی از سه خدا است‌! (‌در صورتی که‌) معبودی جز معبود یگانه وجود ندارد (‌و خدا یکی بیش نیست‌) و اگر از آنچه می‏‎گویند دست نکشند (‌و از معتقدات باطل خود برنگردند) به کافران آنان (‌که بر این اعتقاد بـاطل ماندگار می‌مانند) عذاب دردناکـی خواهـد رسید. آیـا (‌اینان از ایـن عقيده مـنحرفانه دست نـمی‌کشند و) بـه سوی خدا برنمی‌گردند و از او آمرزش (‌گناهان خود را) نـمی‌خواهـند؟‌! خــداونـد دارای مـغفرت و رحمت فراوان است (‌و اگر توبه نمایند و طلب آمـرزش کـنند، خداوند ایشـان را مـی‌بخشد و بـدیشان رحـم مـی‌کند)‌. مسیح پسر مـریم جز پـیغمبری نـبود. پـیش از او نـیز پیغمبرانی (‌چون او انسان و برکشیده یزدان بوده‌انـد و به میان مردمان روانه شده‌انـد و پس از روزگاری از دنیا) رفته‌انـد، و مـادرش نیز زن بسیار راستکار و راستگوئی بود. هم عیسی و هـم مـادرش (‌از انجا که انســان بـودند) غـذا مـی‌خوردند. بنگر کـه چگونه (‌نشــانه‌های انسـانی آن دو را برمی‌شماریم و) آیـات (‌خــود) را بـرای آنـان (‌که عیسی و مـادرش را خدا می‌دانند!) توضیح و تبیين مـی‌کنیم‌؟ دوبـاره بنگر کـه چ