قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ أَنْ تَقُولُوا مَا جَاءَنَا مِنْ بَشِيرٍ وَلا نَذِيرٍ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١٩)

ای اهل کتاب‌! پیغمبر ما (‌مـحمّد) بـه سـوی شـما آمـده است‌. بسیاری از چیزهائی را برایتان روشن می‌سازد که از کتاب (‌تـورات و انـجیل‌) پنهان نموده‌ایـد، و از بسیاری از چیزها (‌و مطالبی که پنهان ساخته‌اید و فعلا مورد نیاز نیست‌) صرف نظر مـی‌نماید. از سـوی خدا نوری (‌که پپغمبر است و بینشها را روشنی مـی‌بخشد) و کـتاب روشنگری (‌کـه قرآن است و هـدایت بـخش مردمان است‌) به پیش شما آمده است‌. خـداونـد بـا آن (‌کتاب‌) کسانی را بـه راهـهای امـن و امـان (‌از تـرس و هـراس دنـیا و آخـرت‌) هـدایت مـی‌کند کـه جویای 

خشنودی او باشند، و با مشیت و فرمان خود، آنان را از تاریکیهای (‌کفر و جهل‌) بیرون می‌آورد و به سوی نور (‌ایمان و علم‌) می‌برد، و ایشان را به راه راست رهنمود می‌شود. بطور مسلم‌، کسانی که می‌گویند: خدا، مسیح پسر مریم است‌! کافرند. بگو: اگر خداوند بخواهد مسیح پسر مریم و مادر او و همه کسانی را که در روی زمین هستند هلاک کند، چه کسی می‌تواند (‌کوچکترین‌) کاری بکند (‌و جلو دست خدا را بگیرد؟‌)‌. ازآن خدا است آنچه در آسمانها و زمین‌، و آنچه میان آن دو است‌. هـر چـه بخواهد می‌آفریید؛ و خدا بـر هـر چیزی تـوانا است‌. یهودیان و مسیحیان می‏‎گویند که ما پسران و عزیزان خدائیم‌! بگو: پس چرا شما را در برابر گناهانتان عذاب می‌دهد؟ بلکه شما انسانهائی همچون سائر انسـانهائی هستید که خدا آنان را آفریده است‌. خداونـد هـر کـه را بخواهد می‌بخشد و هر که را بخواهد عذاب مـی‌دهد. و سـلطنت آسـمانها و زمـین و آنـچه مـیان آن دو است‌، متعلق به خدا است (‌و همه چیز از آن او است‌) و برگشت (‌همگان‌) به سوی او است (‌و به حساب و کتاب هر کسی رسیدگی می‌کند)‌. ای اهل کتاب! پیغمبر مـا (‌مـحمّد) بـه سوی شما آمده است و به دنبال انقطاع مدت زمانی که میان پیغمبران بوده است‌، (‌حقائق را دیگر بـاره‌) بیان می‌کند، تـا ایـن که (‌در روز رسـتاخیز) نگوئید: مـژده دهنده و بیم دهنده‌ای (‌از پیغمبران‌) به سوی ما نـیامده است (‌تا فرمان خدا را به ما برسانند. هم اینک پـیغمبر) مژده دهنده و بیم دهنده‌ای (‌محمّد نام‌) به سـوی شـما آمده است (‌و عذری برای شما نمانده است‌)‌. و خداوند بر همه چیز توانا است‌.

اهل‌کتاب‌، این راگام فراتر نهادن از حدّ خود و حسادت و بزرگ‌بینی می‌شمرد‌ندکه پیغمبری آنان را به سوی اسلام فرا خواندکه از آنان نیست‌. پیغمبری از امّیهائی ایشان را به اسلام می‌خواندکه آنان قبلا خویشتن را بسی بالاتر و داناتر از ایشان می‌دانستند! زیرا آنان اهل کتاب بوده و اینان امّی و بیسوادند! امّا هنگامی‌که خدا   خوا ست به این امّیها و بیسوادها بزرگی عطاء فرماید، از میان ایشان خاتم الانبیاء را برانگیخت، و واپسین پیغامبری را در میانشان قرار داد، پیغامبری‌که برای هـمگی انسانها بود. بدین امّـیها درس آموخت و تعلیمشان فرمود، و آنان هم داناترین ساکنان‌کره زمین شــدند، و مـترقّی‌ترین و والاتـرین جهان‌بینی و ایدئولوژی را پیداکردند، و استوارترین برنامه را به دست‌گرفتند و درست‌ترین راه را پیمودند، و از همگان شریعت و نظامشان برتر و بهتر، و جامعه و ا‌خلاقشان شایسته‌تر و بایسته‌ترگشت ... همه اینها در پرتو لطف خدا بدیشان داده شده بود، و در سایه اعطاء این آئین بدیشان و پسند آن برایشان بود.

امّیها هرگزا هرگز سزاوار ابن نـبودندکـه سـرپرستان انسانهاکردند، اگر این نعمت الهی نبود. و هرگزا هرگز توشه‌ای نداشته‌انـد و نـخواهند داشت‌که آن را به انسانها تقدیم دارند مگر چیزی‌که این آئـین بدیشان ارمغان داشته است‌.

در ا‌ین ندا‌ء الهی خطاب به اهل‌کتاب‌، یـزد‌ان جهان برایشان مكتوب و مـقطوع داشته است‌که آنان به اسلام خوانده شده‌اند، و به ایمان بدین پیغمبر و یاری دادن و کـمک نـمودن او و پشـتیبانی‌کردن از او، دعوت گشته‌اند. همچنین پیمان پیروی از او از ایشان‌کگرفته شده است‌. این نداء الهی‌، گواهـی یزدان سبحان را بر آنان مکتوب و مقطوع می‌دارد دال بر این‌که این پیغمبر امّی‌، فرستاده خدا است و به پیش ایشان روانه شـده است هم بدان سان‌که فرستاده خدا است و به پـیش عربها روانه‌گشـته است‌، و بلکه به سوی جملگی مردمان جهان فرستاده شده است‌. اولا انکار رسالت آسمانی او بیجا است‌، و ادعای انحصار رسالت او بر عربها بی‌معنی و پوچ است‌. ثانیاً آیا این آیه خطاب به اهل کتاب نیست‌.

يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيرًا مِمَّا كُنْتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ 

ای اهل کتاب! پپغمبر ما (‌مـحمّد) بـه سـوی شـما آمـده است‌. بسیاری از چیزهائی را برایتان روشن می‌سازد 

که از کتاب (‌تـورات و انجیل‌) پـنهان نـموده‌ایـد، و از بسیاری از چیزها (‌و مطالبی که پنهان ساخته‌اید و فعلا مورد نیاز نیست‌) صرف نظر می‌نمایيد.

او فرستاده خدا به سوی شما است‌. نقش او با شما این است‌که برایتان حقائقی را روشن سازد و توضیح دهد و هو‌یدا نمایدکه شما بر پنهان‌کردن و مخفی داشتن آنها توافق کرده‌اید. حقائقی که درکتاب آسـمانی خودتان موجـود و در دسترستان قـرار دارد، د‌ر دسـترس شما یهودیان و مسیحیان ... مسیحیان پایه بنیادین دین‌، یعنی توحید و یک‌پرستی را پـنهان داشته‌انـد، و یـهودیان بسیاری از احکام شریعت را مخفی‌کرده‌اند، از قبیل‌: سنگسار زناکار، و تحریم ربا بطورکلی. همچنین در نهان‌کردن همه اخبار مربوط به برانگیختن پیغمبر امّی‌، «‌پیغمبری‌که وصف او را پیش خود در تورات و انجیل نگاشته می‌یابند‌[2]. همچنین او صرف نظر مـی‌کند و چشم‌پوشی می‌نماید از بسیاری از چیزهائی‌که آنها را پنهان‌کرده‌اند و یا تحریف نموده‌اند، چیزهائی‌که در شریعت او ازآنها ذکری نرفته است‌. خدا چیزهائی را از احکام کتاب‌های آسمانی پـیشین و شـریعتهای گذشته منسوخ فرموده است که در جامعه انسـانی‌، کارکردی ندارند و نیازی بدانها نمانده است‌. از آن چیزهائی‌که وظیفه موقتی و تکلیف گذرائی در جامعه‌های‌کـوچک ویژه بوده‌اند. جامعه‌های کوچک ویژه‌ای‌که خداوند در روزگاران پیشین پیغمبران را به میان آنـان روانه فرموده است و برای مدت محدودی از زمان - بدان اندازه‌که یزدان می‌دانـد - به‌کار پـیام رسـانی و راهنمائی مردمان گماشته است‌. تا آنگاه‌که رسالت فراگیرو جاوید دررسید و پایدارو برقرارماند، پـس از آن‌که یزدان جهان آن را تکمیل فرمود و نعمت خویش را بدان تمام‌نمود وبه عنوان‌آئین‌مردمان پذیرفت و از آن اظهار خشـنودی‌کرد. دیگر در آن هیـچگونه منسوخ 