فتن  بر  آنان  نباید  سستی به خود  راه  دهند.  همچنين  با  بیان  حقیقت  موقعیّت  مؤمنان  و  موضعگری  دشمنانشان‌،  و  بیان  اختلاف  مسیر  و  دیدگاه  و  سرانجام  و  جزا  و  سزایشان، این  درس  خاتمه  می‌پذیرد.
در  درس  هشتم  قلّۀ  سربفلک‌ کشیدۀ  عدالت  اسلامی  را  می‌نگریم ‌که  در  داستان  یک  یهودی  شکل  پـذیرفته  است‌.  یهودیی‌ که  ستمگرانه  مورد  اتّهام  واقع  می‌شود  و  گواهیهای  دروغین  برای  مـحكوم کردنش‌، ساخته  و  پرداخته  می‌گردد  و  سر  هم  می‌شود.  ولیکن  قرآن  از  فراز  آسمان  نازل  مـی‌گردد  و  او  را  تبرئه  می‌کند! اگرچه  یهودیان  پیوسته  بر  ضدّ  اسلام  نـیرنگ  می‌کردند  و  همیشه  بر  ضدّ  مسلمانان  به  دوز  و کلک  می‌نشستند. امّا  دادگری  یزدانی  اسلامی‌،  عدالتی  است ‌که  از  مودّت  یا  دشمنانگی  مـتأثّر  نـمی‌گردد.  ایـن  قلّۀ  والائی  و  اوج  فلکسائی  است‌ که  بشریّت  هرگز  بدان  نمی‌رسد،  مگر  در  پرتو  این  برنامۀ  رفیع  و  یگانۀ  اسلام‌[1].
درس  نهم‌،‌ گشت  وگذاری  با  شرک  و  مشرکان  در  پیش  است‌،  و  از  خرافاف  شرک  و  تأثـیرات  آن  در  پـیدایش  شعائر  و  مراسم  گمراهسـاز،  و  جـهان‌بینی‌های  یـاوه  و  بی‌ارزش، سخن  می‌رود،  و  اوهام  و  خرافات  زدوده  می‌گردد  و  آرزوهای ‌کج  و كژ  و  دور  از  دادگسری  خدا  تصحیح  می شود،  و  بیان  می‌گردد که  سزا  و  جزا، طبق کردارها  و  رفتارها  است‌،  نه  برابر  آرزوهـا  و  خیال  پردازیها.  در  این  درس  همچنین  تأکید  می‌گردد که  تنها  اسلام  آئین  است‌،  و  آن  هم  آئین  ابراهیم  است‌.
درس  دهم  باز  می‌گردد  به  قضيّۀ  زنان  و  حقوق  ایشان‌،  بویژه  حقوق  یتیمان  آنان‌،  و  حقوق‌ کودکان  مسـتضعف‌.  این  خود  موضوعی است ‌که  سوره  با  آن  آغاز گشـته  است‌.  این  درس  بیانگر  مقرّراتی  است‌ که  با  آنها  شوهر  می‌توانـد  نشوز  و گریز  همسر  را  چاره‌جوئی  کند.  همچنین  بیان  می‌شود که  حدود  و  ثغو‌ر  عدالت  مطلوب  در  معاشرت  با  همسران  کدام  و  چگونه  است‌؟  عدالتی‌ که  زندگی  زناشوئی  جز  در  پرتو  آن  سر  و  سامان  نمی‌گیرد،  و  بدون  آن  جدا  شدن  از  همدیگر  بر  بودن  با  یکـديگر  برتری  دارد،  چرا که  بدین  هنگام  صلح  و  صفا  ناممکن  و  اصلاح  حال  دشوار  و  چه  بسا  محال  است‌.
وقتی ‌که  می‏‎بینیم  پـی‌نوشت  ایـن  احکام  مـتعلّق  به  خانواده‌،  و  دادگری  در  زندگی  زناشوئی‌،  این  حکمها  و  رهنمودها  را  به  خدا ، و  به  مالکیّت  آسمانها  و  زمین  خدا،  و  به  قدرت  آفریدگار  بر  از  میان  بردن  اینان  و  بر  جای  ایشان  قرار  دادن  دیگران‌،  ارتباط  می دهد،  عظمت  این کار  پدیدار  می‌آید،  و  پیوند  آن  با  حقیقت  بس  والای  الوهیّت  آشکار  می‌گردد  ... با  توجّه  بدین  واقعیّت‌،  طوفان  هراس  از  خدا  در دلها  به جوش و  خروش  درمی‌آید،  و  مؤمنان  را  به  سوی  عدالت  مطلق  در  همۀ  معاملاتشان  می‌راند،  و  به  دادگری  کامل  در  جملگی  احکام  مربوط  بدیشان  فرا  می‌خواند  ...  این  شیوۀ  قرآن  است  که  از  باریکۀ  تنگ  خاصّ‌،  به  سوی  اقیانوس  فراخ  عامّ  روان  است‌.
سپس  آخرین  درس  این  جزء  فرا  می‌رسد.  ایـن  درس  تقریباً  سراسر  آن  مربوط  است  به : تـهدید  منافقان  و  حملۀ  به ‌کار  نفاق‌،  و  دعوت  مؤمنان  به  ایمان  جدّی  و  روشن  و  راستین‌، و  بر  حذر  داشتن  مؤمنان  از  دوستی  با  غیر مؤمنان  و  به  ییشوائی  پذیرفتن  رهبرانی  سوای  رهبران  خاصّ  خود،  و  بیم  دادنشان از سستی  ورزیدن  و  شل  و  ول  بودن  در  آئینشان‌،  به  خاطر  سازش  با  دیگران  یا  مراعات  روابط  جامعه  یا  مصحلت  جویی  با  منافقان  و  دشمنان  این  دین‌.  چرا  که  این  نشانه‌ای  از  نشانه‌های  نفاق  و  دوروئی  است‌،  و  مـنافقان  و  دورویـان  هـم  در  ژرفای  دوزخ  و  در  پائین‌ترین  جای  آن  هستند  ...  ایـن‌،  منافقانند که‌ کافران  را  به  دوستی  و  سرپرستی  می‌گیرند.  این  درس  و  این  جزء  هر  دو  با  همدیگر،  پایان  می‌پذیرند  با  حقیقت  مؤثّری  از  صفات  خداوند  متعال‌،  و  ارتباط  ذات  ذوالجلال  با  بندگانش،  و  فلسفۀ  عقاب  و  عـذاب  کژراهه‌روان  و گمراهان  توسّط  یزدان  سبحان‌.  همچنین  با  ذکر  این  مطلب‌ که  اگر  بندگان  ایـمان  بیاورند  و  سپاسگزاری ‌کنند،  خداوند  نیازی  به  عقاب  و  عذاب  آفریدگان  خود  ندارد:
(ما يَفْعَلُ اللهُ بِعَذابِكُمْ إنْ شَكَرْتُمْ وَآمَنْتُمْ ؟ وَكانَ اللهُ شاكِراً عَليماً). 
خداونـد  چه  نیازی  بـه  عذاب  دادن  شما  دارد،  اگر  شکرگزاری  کنید  و  ایمان  بیاورید؟  پروردگار  شکرگزار  (‌طاعت  و  عبادت  بندگان  و)  آگاه  (‌از  اعمال  و  نیّات  همگان‌)  است‌.  (‌نـساء  /  47‌1) 
 این‌،  تعبیر  شگفتی  است‌.  رحمت  خدا  را  به  دل  الهـام  می‌دارد،  و  بی‏نیازی  یزدان  سبحان  از  عذاب  بندگان  را  اعلام  می‌نماید،  وقتی‌ که  بر  راستای  راه  بوده  و  به  برنامۀ  الهی  چنگ  زده  باشند،  و  سپاسگزار  فضل  و  لطف  خدا  در  اعطای  این  برنامه  بوده،  و  منّتی  را  سپاس  دارند  که  بر  ایشان  نهاده  است‌.  اما  بندگان  ناسپاسی  یـافته  می‌شوند که  باکفر  و  انکار،  و  با  فسادی‌ که  در  زمین و  در نفس و در زندگی  پديد  می‌آورند،  عذاب  را  برای  خود  خریداری  می‌نمایند!
--------------------------------------------------------------------------------
[1] داستان  اين يهودی را  در  ديباچۀ  سورۀ  نساء در جزء  چهارم بخوانيد.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:208.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:209.txt">قسمت دوم</a><a class="text" href="w:text:210.txt">قسمت سوم</a><a class="text" href="w:text:211.txt">قسمت چهارم</a><a class="text" href="w:text:212.txt">قسمت پنجم</a><a class="text" href="w:text:213.txt">قسمت ششم</a><a class="text" href="w:text:214.txt">قسمت هفتم</a><a class="text" href="w:text:215.txt">قسمت هشتم</a><a class="text" href="w:text:216.txt">قسمت نهم</a><a class="text" href="w:text:217.txt">قسمت دهم</a><a class="text" href="w:text:218.txt">قسمت يازدهم</a></body></html>سوره‌ي نساء، آيه‌ي 35-24 

بدین  صورت ‌که  دیدیم‌،  این  جزء  بر  این  همه  اهداف  و  موضوعات‌،  بالهای  خود  را  می‌پراکند،  و گسترۀ  فراخی  را  زیر  بالهای  خود  می‌گیرد.  در  دیباچۀ  این  جزء  بدین  اشارات  گذرا  بسنده  می‌کنیم‌،  و  بدون  فوت  وقت  آیه‌های  قرآنی  را  با  توفیقات  و  عنایات  خدا  به  شکل  زیر  بررسی  و  از  مدّ  نظر  می‌گذرانیم‌:
وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاء إِلاَّ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ كِتَابَ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَاء ذَلِكُمْ أَن تَبْتَغُواْ بِأَمْوَالِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُم بِهِ مِن بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيماً حَكِيماً (24) وَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنكُمْ طَوْلاً أَن يَنكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِن مِّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم مِّن فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ وَاللّهُ أَعْلَمُ