 هم رسانند. چرا كه مقاومت‌، نیروهای نهان را بر می‌انگیزد و رشد و نموشان می‏بخشد و آنها را جمع می‌آورد و در كانال صحیحی رهنمودشان می کند. دعوت جدید هم نیاز به برانگیختن این چنین نیروهائی دارد تا بدین وسیله ریشه‌هایش فرو دود و استوار شود، و ژرفا یابد، و با خاك خوب و غنی موجود در اعماق فطرت تماس حاصل کند.

هم بدان علت است که تا پیروان این دعوت خودشان حقیقت خویشتن را شناسند. چراكه آنان عملا به زندگی و جهاد گام می گذارند و با مشكلات حیات و دشواریهای جهاد دست و پنجه نرم می کنند، و لذا باید كه با حدود و ثغور تاب و توان خویشتن آشنا گردند. و نیز با حقیقت نفس بشری و رازها و رمزهای نهفته آن آشنا شوند، و ماهیت گروهها و جامعه ها را هم بدانند. چون پیروان این دعوت می‌بینند که مبادی و اصول دعوت آسمانیشان چگو‌نه با شهوتهای درونشان و درون مردمان می‌جنگد، و می‌دانند كه اهریمن از كدام راهها به اندرون نفسها می‌خزد، و میدانند که لغزشگاههای راه كدام است و گمراهی ازكدام سوراخها و سنبه ها سرك می کشد و از چه گوشه و كنارهائی رخنه می کند.

گذشته از این‌، تا دشمنان این دعوت سرانجام بدانند که در این دعوت‌، خیر و خوبی و رازی و رمزی وجود دارد، این است که پـیروان آن در راه آن همه چیز را تحمّل می کنند و در برابر دشواریها نـمی هراسند، و مشقات و مشكلات‌، آنان را از جای نمی جنباند، و تاخت و تاز زمان ایشان را نمی ترساند... بدین هنگام چه بسا دشمنان این دعوت‌، دسته دسته بدان در آیند، و در نهایت دشمنی را به دوستی بدل نمایند.

این سنت دعو‌تهای آسمانی است‌... كسی نمی تواند رنجها و دشواریهای موجود در دعوتها را با شكیبائی پذیرا گردد، و دركشاكش پیكار تلخ‌، بر پرهیزگاری و ترس از خدا ماندگار شود، و در گیر و دار كارزار با تجاوزپیشگان‌، خودش به تجاوز و تعدی دست نیازد، و از رحمت خدا مایوس نگردد و امید به پیروزی را به هنگام گرفتار آمدن به شدائد و سختیها از دست ندهد... مگر دارندگان اراده استوار و نیرومندان متین و با وقار:

(وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الأمُورِ)‌.

اگر (‌در برابر آزمایش جانی و مالی‌) بردباری كنید و (‌از آنچه باید پرهیز كرد) بپرهیزید، ( کارهای شایسته همین است و) این اموری است كه باید بر انجام آنها عزم‌ را جزم كرد و در اجراء‌ آنها كوشید.

بدین منوال گروه مسلمانان در مدینه فهمیدند که چه قربانیها و فداكاریها در انتظار ایشان و بر سر راه آنان است‌،‌ و چه اذیت و آزارهای جانی و مالی از سوی اهل كتاب پیرامون خود، و از جانب كافران بدسگال خویش خواهند دید... اما مسلمانان با گامهای استوار به راه خود ادامه دادند، و خواری و پستی و ضعف و سستی به خود راه ندادند، و از راهی که در پیش گرفته بودند بر نگشتند و به سوی کفر و ضلال نچرخیدند... آنان یقین داشتند که هر نفسی مزه مرگ را می‌چشد، و در روز رستاخیز پاداش و پادافره به تمام و كمال پرداخت خواهد شد، و هر كه از آتش دوزخ بدور شود و به بهشت بر‌ده شود، واقعاً سعادت را فراچنك آورده است و نجات پیدا كرده است‌، و زندگی دنیا جز كالای فریب نیست‌... آنان بر چنین زمین صاف و هموار و استواری می‌ایستادند و در این راه اصلی و منتهی به هدف گام بر می‌داشتند... این زمین صاف و هموار و استوار هنوز هم که هنوز است برای پیروان این دعوت در همه زمانها باقی و پابرجا است‌، و راه اصلی و منتهی به هدف را هم اینك هم هر کسی می‌توا‌ند ببیند و دروازه آن بر روی هر فردی باز است‌. دشمنان این دعوت هم در قرون و اعصار پیاپی، همان دشمنانند. بدسگالان آنان در همه زمانها و مكانها درباره ایشان به مکر و كید و دسیسه و نیرنگ می‌نشینند... و قرآن هم همان قرآن است‌.

وسائل و ابزار آزمایشها و گرفتاریها با دگرگونی زمان دگرگون می‏‎گردد، و وسائل و ابزار تبلیغ بر ضد گروه مسلمانان تغییر می‏‎یابد، و ابزار و آلات شكنجه و آزار مسلمانان در امر بدنام کردن آنها، و ننگین جلوه دادن اركان و اصول معتقداتشان‌، و زیان رساندن به ناموس و هدف و مقصـود و مطلوبشان‌، و توهین به مقدساتشان‌، دستخوش اختلاف و دگرگونی مـی گردد... ولی قاعده كار یكی بیش نیست.

(لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا).

بطور مسلم از لحاظ مال و جان خود مورد آزمایش قرار می‏گیرید و حتماً از كسانی كه پیش از شما بـدیشان كتاب داده شـده است‌، و از كسانی كـه كفر ورزیده اند، اذیت و آزار فراوانی می‌بینید!.

این سوره پر از شكلهای مختلف از مکر و كید اهل كتاب و مشركان‌، و از تبلیغ سوء آنان برای آشفتن احوال و پریشان كردن افكار مومنان است‌. گاهگاهی خدنگ نیرنگ خویش را به سوی اصول این دعوت و حقیقت آن گرفته اند و نشانه رفته اند، و گاهگاهی به تیرهای زهرآگین خود را متوجه پیروان این دعوت و پیشوائی آن كرده‌اند‌. این شكلها با گذشت زمان دگرگو‌ن می‌شوند و با اختراع ابزارهای نوین تبلیغاتی گوناگو‌ن می گردند و تنوع می‌پذیرند و بر ضد اسلام و اصول اعتقادی آن و علیه مسلمانان و پیشوائی اسلامی بكار می‌افتند. اما بیرون از این قاعده ای نیستند که خدا از آن برای گروه مومنان نخستین پرده برداشته است‌، بدانگاه که برای ایشان سرشت راه را بیان فرموده است و خوی دشمنان کمین کرده د‌ر این راه را بدیشان فهمانده است‌.

این رهنمود قرآنی به عنوان اند‌وخته ای برای گروه مومنان بر جای می‌ماند و می‌توانند از آن بهره برداری كنند هر زمان که برابر این عقیده راه روند و بخواهند برنامه خدا را در زمین پیاده کنند. شك نیست که‌ بدین هنگام وسائل کید و مکر و فتنه و آشوب بر ضد آنان بكار می‌افتد، و ابزار و ادوات تبلیغاتی جدید برای زشت و ناتراشیده و ناخراشیده جلوه دادن مقاصد مسلمانان و از هم کسیختن پیوند ایشان شروع به کار می کنند... آن وقت این رهنمود با ارزش قرآنی‌، حاضر و آماده است و با پرتو خود سرشت این دعوت را به چشمها نشان می‌دهد، و سرشت راه آن را به همگان می‌نمایاند، و خوی دشمنان کمین کرده در راه آنان را ظاهر و آشكار می‌سازد، و در دلهای مسلمانان نور ایمان به وعده یزدان را می‌پراكند و مومنان همه چیز را در پرتو چنان وعده‌ای سهل و ساده می‏بینند و همه مشقتها و محنتها را به جان می‌خرند... لذا هنگامی که از هر سو گرگها با دندانهای اذیت و آزارها آنان را كشان كشان از هم دریدند، و بدانگاه که با وسائل تبلیغاتی خود در پیرامون آنان زوزه کشیدند، و آن وقت که آزمایشهای الهی بدیشان رو كرد و فتنه ها و بلاها آنان را احاطه داد، آنان از پای نمی نشینند و به راه خود ادامه می‌دهند و علائم و نشانهای راه را واضح و آشكار می‌بینند!

بر این اساس است که مسلمانان در برابر چنین آزمونها و اذیت و آزارها و ادعاهای پوچ و یاوه سرائیهائی که درباره آنان می گو