هرکه  و  هرچه  جز  خدا  پـرستیده  شود،  وخود  پـرستنده‌ي  آنها  دوزخـی  است  و  به  آتش  می‌افتد.  وقتی‌که  این  سخن  بدیشان‌ گفته  شد،  برخی  عیسی  پسر  مریم  را  مثال  می‌زدند  -  بعضی  از  منحرفان  مسیحی  عیسی  را  پرستش  می‌کردند  -‌می‌گفتند:  آیا  او  هم  به  آتش  می‌افتد؟  مرادشان  از  این  پرسش  تنها  جدال  و  ستیز  بود  و  بس‌.گذشته  از  این  می‌گفتند:  وقتی‌که  اهل  کتاب  عیسی  را  می‌پرستند  و  عیـسـی  انسان  است‌،  ماکه  فرشتگان  را  می‌پرستیم  و  فرشتگان  دختران  خدایند،  ما  از  اهل  کتاب  راهیاب‌تر  و  هدایت‌یافته‌تریم!ا  این  سخن  باطل  اندر  باطل  و  پو‌چ  در  پوچ  است‌.

بدین  مناسبت  روند  قرآنی‌ گوشه‌ای  از  داستان  عیسی  پسرمریم  را  ذکرمی‌کند.  پرده  از  حقیقت  خودش  و  حقیقت  دعوتش  برمی‏دارد.  از  اختلاف  مردمان  پیش  از  او  و  بعد  از  او  صحبت  می‌کند.

آنگاه  حمل  منحرفان  از  راستای  عقیده  را  با  فرارسیدن  ناگهانی  قیامت  بیم  می‌دهد.  در  اینجا  قرآن  صحنه‌ي  دور  و  درازی  از  صحنه‌های  قیامت  را  ذکر  می‌کند.  این  صحنه  صفحه‌ای  از  نعمتهای  پرهیزگاران‌،  و  صفحه‌ای  از  عذاب  دردناک‌گناهکاران  را  نشان  می‌دهد.  افسانه‌های  ایشان  را  در  باره‌ي  فرشتگان  نفی  می‌کند،  و  یزدان  سبحان  را  پاک  و  منزه  می‌دارد  از  چیزهائی‌که  در  باره  او  می‌گویند.  خدا  را  با  برخی  ازصفتهایش  معرفی  می‌کند  و  می‌شناساند.  مالکیت  مطلق  این  جهان  و  آن  جهان  و  آسمان  و  زمین  یزدان  را  ذکر  می‌کند،  و  اعلام  می‌داردکه  همگان  به  سوی  ایزد  منان  برمی‌گردند.

سوره  را  خاتمه  می‌دهد  با  رهنمود  پیغمبر  صلی الله علیه و سلم  ‌به  عفو  و  گذشت  از  ایشان‌،  و  این‌که  دست  از  آنان  بدارد  تا  بدانند  آنچه  خواهند  دانست‌!  این  هم  تهدید  ضمنی  است  و  سزاوار مجادله‌کنندگان  ریاکار  است‌.  این  تهدید  بعد  از  این  روشنگری  و  تبیین و  توضیح‌،  بیان  می‌شود.

*
‌ (وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ (57) وَقَالُوا أَآلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ (58) إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلاً لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ (59) وَلَوْ نَشَاء لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ (60)‏ وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ (61) وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطَانُ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ (62) 

هنگامی  که  فرزند  مریم  به  عنوان  مثال  ذکر  شد،  قوم  تو  از آن  خندیدند  و سر  و  صدا  به  راه  انداختند.  (‌مشرکان  ادامه  دادند)  و  گفتند:  آیا  (‌به  نظر  شما)  معبودهای  ما  بهترند  یا  عیسی‌؟  (‌به  عقیده‌ي  شما  او  بـه  دوزخ  می‌رود،  پس  بگذار  ما  و  معبودهایمان  که  از  او  هـم  بدترند  به  دوزخ  برویم‌!)‌.  آنان  این  مثال  را  جز  از  روی  جدال  بیان  نمی‌دارند.  بلکه  ایشان  گروهی  کینه‌توز  و  پرخاشگرند  (‌و  برای  مبارزه‌ي  با  تو  و  جلوگیری  از  حق‌،  به  استدلال  باطل  متوسل  می‌شوند)‌.  عیسی  بنده‌ای  بیش  نبود  که  ما  بدو  نعمت  خود  را  ارزانی  داشتیم  و  او  را  نمونه  و  الگوئی  برای  بنی‌اسرائیل  کردیم‌.  اگر  ما  بخواهیم  از  شما  فرزندان  صالح  و  فرشته گونی  پدیدار  و  در  زمین  جایگزین  شما  می‌سازیم‌.  قطعاً  وجود  عیسی  خبر  از  وقوع  قیامت  می‌دهد،  و  هرگز  در  باره‌ي  قیامت  شک  و  تردید  نداشته  باشید،  و  از  من  پیروی  کنید  که  راه  راست  این  است‌.  (‌به  هوش  باشید)  شیطان  شما  را  (‌از  راه  خدا  و از  توجه  به  سرنوشتتان  در  رستاخیز)  باز ندارد.  او  دشمن  آشکار  شما  است‌.  (‌پس  مواظب  وی  باشید)‌. 

(وَلَمَّا جَاء عِيسَى بِالْبَيِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُم بِالْحِكْمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ (63) إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ (64) فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ (65).    

هنگامی  که  عیسی  با  در  دست  داشتن  معجزات  آشکار  و  آیات  روشن  (‌به  پیش  بنی‌اسرائیل‌)  آمد،  گفت‌:  من  شریعت  حکیمانه‌ای  را  (‌در  باره‌ي  مبدا  و  معاد  و  نیازهای  زندگی  بشر)  برای  شما  آورده‌ام‌،  و  آمده‌ام  تا  برایتان  برخی  از  امور  (‌دینی‌)  را  روشن  گردانم  که  در  آنها  اختلاف  می‌ورزید.  پس  از  خدا  بترسید  و  از  من  پیروی  کنید.  به  طور  قطع  خداوند  پروردگار  من  و  پروردگار  شما  است‌،  پس  او  را  پرستش  کنید.  راه  راست  این  است‌.  گروهها  و  دسته‌ها(‌ی  اهل  كتاب  نسبت  به  عیسی‌)  در  میان  خود  به  اختلاف  پرداختند  (‌و  هریک  او  را  به  نامی  خواندند  و  راه  افراط  و  تفریط  در  پیش  گرفتند)‌.  وای  بر  

کسانی  که  ستم  کردند!  چه  عذاب  دردنـاکی  در  روز  قیامت  گریبانگیرشان  می‌گردد! .

ابن  اسحاق  درکتاب  سیره  ذکرکرده  است  وگفته  است‌:  به  من‌چنین  خبر رسیده  است‌که‌پیغمبر صلی الله علیه و سلم  ‌با  ولید  پـسر  مغیره  در  مسجد  نشست‌.  نضر  پسر  حارث  آمد  و  با  ایشان  نشست‌.  در  مجلس  مردانی  از  قریش  بودند.  پیغمبر  خدا  صلی الله علیه و سلم    به  سخن  پرداخت.  نضر  پسر  حارث  به  پیش  پیغمبر صلی الله علیه و سلم    آمد.  پیغمبر  خدا  با  او  سخن‌گفت  و  او  را  مغلوب ‌کرد.  سپس  برایشان  تلاوت‌کرد:

 (إِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَهَا وَارِدُونَ (98).

شما  و  چیزهائی  که  جز  خدا  مـی‌پرستید  آتشگـیره  و  هیزم  دوزخ  خواهید  بود.  شما  حتماً  وارد  آن  می‌گردید.  (انبیاء/98)

 سپس  پیغمبر  خدا صلی الله علیه و سلم    برخاست  و  رفت‌.  عبدالله  پسر  زبعری  تمیمی  بیامد  و  نشست‌.  ولید  پسر  مغیره  بدو  گفت‌:  به  خدا  سوگند  نضر  پسرحارث  با  پسر  عبدالمطلب  نشست  و  برخاست  نمی‌کند!  محمّدگمان  می‏‎برد  ما  و  معبودها  و  الهه‌ای‌که  می‌پرستیم  آتشگیره  و  هیزم  دوزخ  هستیم‌.  عبدالله  پسر  زبعری‌گفت‌: به  خدا  سوگند  اگر  من  محمّد  را  ببینم  با  او  می‌جنگم‌.  شما  از محمد  بپرسید  آیا  همه‌ي  چیزها  و  همه‌کسانی‌که  بجز  خدا  پرستیده  می‌شوند  همراه  با  پرستندگانشان  در  دوزخ  خواهند  بود؟  ما  فرشتگان  را  می‌پرستیم‌.  یهودیان  عزیر  را  می‌پرستند.  مسیحیان  عیسی  پسر  مریم  را  می‌پرستند.  ولید  و کسانی  که  در  مجلس  او  بودند  از  سخن  عبد  پسر  زبعری  شگفت‌زده  گردیدند.  چنین  تصورکردند  که  او  دلیل  و  برهان  لازم  راگفته  است  و  در  استدلال  و  مبارزه  پیروز  است‌.  این  سخنان  به  سمع  مبارک  پیغمبر  خدا   صلی الله علیه و سلم   رسید.  فرمود:

  (كل من