 فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ »‌.

کسانی  که  از  ایشان  از  تو  پیروی  کنند  ....

جنبه ‌گمراهی  ایشان  بر  جنبه  هدایت  بچربد،  و  از  ندای  خدای  مهربان  روی  برگردانند،  و  به  ندای  شیطان  بگرايند،  و  از  نشانه‌های  شناخت  خداکه  درگستره  هستی  پراکنده‌اند، و  از  آیاتی  که  خدا  به  همراه  انبیاء

فرستاده  است‌،  غافل  شوند  ...
(فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاؤُكُمْ).
دوزخ  سزای  شما  (‌اهریمن  و  آنان‌)  است‌.
(  جَزَاءً مَوْفُورًا).
سزای  فراوان  و  بی‌نقصان  است‌.

(وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ)‌.

و  بترسان  و  خوار  گردان  با  ندای  (‌دعوت  به  معصیت  و  وسوسه‌)  خود  هر  کسی  از  ایشان  را  که  توانستی‌،  و  لشکر  سواره  و  پیاده  خود  را  بر  سرشان  بشوران  و  بتازان  (‌و  همه  تلاش  خویش  را  برای  شکست  دادن  و  گول  زدن  ایشان  به‌کار  گیر)‌.

این  بخش،  وسا ئل‌ گمراهسازی  و  احاطه‌،  و  چیره  شدن  بر  دلها  و  حواس  و  عقول  را  به  تصویر  می‌کشد.  پیکار  پر  سروصدا  و  جنجال  و  غوغائی  است‌.  صداها  و  اسبها  و پیادگان  در  این  پیکار  شرکت  دارند،  بسان  پیکارها  و  رزمها  ...  در  این  رزم  و  پیکار  فریادها  سر  داده  می‌شود  و  دشمنان  با  آن  به  هراس  می‌افتند  و  ازکمین‌گاه  و  جایگاه‌های  محكم  خود  بیرون  می‌آیند،  یا  آهسته  آهسته  به  دام  نصب  شده  و  نيرنگ  اندیشه  شده  ميافتند.  گاه  کم‌کم‌به  دشت  درآمدند،  سوارکاران  ایشان  را  می‌گیرند،  و  مردان  آنان  را  احاطه  ميکنند.

(  وَشَارِكْهُمْ فِي الأمْوَالِ وَالأولادِ)  .

و  در  اموال  آنان  (‌با  تشویق  و  تحریکشان  برای  کسب  آن  از  حرام  و  صرف  آن  در  حرام‌)  و  در  اولاد  ایشان  (‌با  گول  زدن  اولیاء  و  رهنمود  فرزندانشان  به  کفر  و  فساد  در  پرتو  تربیت  نادرستشان‌)  شرکت  جوی‌.

این  شرکت  دادن‌،  در  اوهام  و  انگاره‌های  بت‌پرستی  جاهلی  مجسم  می‌گردد.  آنان  بخشی  از  اموال  خود  را  نصیب  خدایان  ادعائی  خویش  می‌کردند  -‌ این  هم  سهم  شیطان  بود  - ‌و  از  میان  اولاد  خو‌د  برخی  را  نذر  خدایان  می‌کردند  یا  آنان  را  بنده  بتها  و  خداگونه‌ها  می‌نمودند  -  این  هم  سهم  شيطان  بود  -‌ همچون  عبداللات‌،  و  عبد منات‌.  وگاهی  هم  مستقیماً  ایشان  را  سهم  شیطان  می‌نمودند،  همچون  عبدالحارث‌!

این  شرکت  دادن‌گاهی  در  اموالی  مجسم  می‌گرددکه  از  حرام  به  دست  آورده  می‌شود،  و  یا  در  آن  اموال  به  ناحق  تصرف  شود،  یا  در  راه‌ گناه  خرج‌گردد.  این  شرکت  دادن‌،  در  همه  فرزندانی  مجسم  می‌شودکه  از  راه  زنا  تولد  می‏یابند.  شرکت  دادن  شیطان  در  این  است‌.

تعبیرقرآنی  به  طورعام  مشارکتی  را  به  تصویرمی‌زند  که  میان  ابلیس  و  پیروان  ابلیس  منعقد  می‏‎گردد و  مشتمل  بر  اموال  و  اولاد  می‌گردد که  اساس  زندگی  هستند.  ابلیس  اجازه  دارد  از  همه  وسائل  خود  استفاده‌کند  و  آنها  را  به‌کارگیرد  از  جمله  از  وعده‌های‌گول‌زننده  نیرنگبازانه  خود  بهره  ببرد:

(وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلا غُرُورًا )  .

و آنان را به نبودن حساب و كتاب يا به شفاعت خدايان بتان وعده  بده  (‌و  بفریب‌)‌.  و  وعده  شیطان  به  مردمان  جز  نیرنگ  و  گول  نیست‌.

هچون  وعده  دادن  به‌گریز  از  عقوبت  و  قصاص‌،  و  وعده  به  ثروتمند  شدن  از  راه  وسائل  حرام‌،  و  وعده  به  غلبه  و  توفیق  با  بهره  بردن  ازوسائل  ناپاک  و  از  شیوه‌های  پست‌.

شاید  بدترین  وعده‌ای‌که  می‌دهد  وعده  عفو  و  مغفرت  به  دنبال‌گناه  و  معصيت  باشد.  این  هم  راه  نفوذ  شیطان  است  و  از  آنها  به  بسیاری  از  دلها  وارد  می‌شود،  دلهائی  که  فتح  آنها  از  ناحیه  آشکارا  به‌گناه  و  معصیت  فراخواندن‌،  و  به  خودبینی  و  تکبر  دعوت  نمودن‌،  برای  اهریمن  مشکل  و  دشوار  باشد.  در  این  صورت  اهریمن  آهسته  و  آرام  به  سوی  این  دلهای  پرهیزگار  می‌رود،  و  گنا٥  و  معصیت  را  در  نظرشان  می‌آراید‌،  و  فراخی  رحمت  الهی  و  فراگیری  عفو  و  مغفرت  خدا  را  برای  ایشان  جلو‌ه‌گر  می‌نماید!

برو  تو  اجازه  داری  به‌گمراهي کسانی  بپردازی‌که  بسوي تو  می‌گرایند.  ولی‌کسانی  نیزهستندکه  تو  بر  آنان  سلطه  و  قدرت  ند‌اری‌،  چون  ایشان  مجهز  به  حفاظت  و  صیانتی  هستندکه  ایشان  را  از  تو  می‌پاید  و  از  سواران  وییادگان  تو  محفوظ  و  مصون  می‌نماید.

إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ وَكَفَى بِرَبِّكَ وَكِيلا)‌.

بی‏گمان  سلطه‌ای  بر  بندگان  (‌مخلص  و  مومن‌)  من  نخواهی  داشت‌،  و  همین  کافی  است  که  (‌ایشان  در  پناه  خدایند  و)  پروردگارت  حافظ  و  پشتیبان  (‌این  چنین  بندگان‌)  است‌.

هرگاه  دل  با  خدا  تماس  بگیرد،  و  با  عبادت  بدو  روكند،  و  هرگاه  دل  با  دستاویز  محکم  قرآن  ارتباط  داشته  باشد،  دستاویز  محکمی‌که‌گسختگی  ندارد،  و  هرگاه  دل  در  روح  خود  نفخه  ربانی  را  بیدارگرداند،  و  آن  روح  بدرخشد  و  نورافشان  شود،  بدین  هنگام  شيطان  بر  همچون  دل  به  خدا  رسیده‌ای‌،  و  بر  این  روح  درخشان  با  نور  ایمانی‌،  هیچ‌گونه  سلطه  و  قدرتی  ندارد.  چه‌:

(وَكَفَى بِرَبِّكَ وَكِيلا)‌.

پروردگارت  حافظ  و  پشتیبان  (‌این  چنین  بندگان‌)  است‌.

پروردگار  تو  محفوظ  و  مصون  می‌دارد،  وکمک  و  یاری  می‌نماید،  و  مکر  وکید  اهریمن  را  باطل  و  پوچ  می‏‎گرداند.

شیطان  به  دنبال  اجرای  تهدید  و  بیم  خود  روان  می‌گردد،  و  بندگان  خود  را  خوار  می‌دارد،  ولیکن  بر  بندگان  یزد‌ان  مهربان  جرات  و  جسارت  نمی‌ورزد،  چه  بر  آنان‌کم‌ترین  سلطه  و  قدرتی  ندارد.

*
شر  و  بدی  و  اذیت  و  آزاری‌که  شیطان  درنظر  دارد  این  چنین  است‌.  در  میان  مردمان  کسانی  یافته  می‌شوند  که  از  این  اهریمن  پیروی  و  متابعت  می‌کنند،  و  بدوگوش  فرامی‌دارند،  و  سخنان  او  را  می‌شنوند،  و  از  نداء  و  هدایت  خدا  اعراض  می‌نمایند  و  بدان  پشت  می‌کنند  ...  خدا  نسبت  بدیشان  مهربان  است‌.  ایشان  راکمک  می‌فرماید،  و  رهنمودشان  می‌نماید،  و  راه  زندگی  را  برایشان  هموار  و  آسان  می‌سازد،  و  از  زیان  و  ضرر  و  غم  و  اندوه  آنان  را  می‌رهاند،  و  در  موقيتهای  سخت  و  دشوار  و  در  تنگاهای  ناجور  و  ناگوار  به  تضرع  و  فریادشان  پاسخ  می‌گوید  و  رستگارشان  می‌سازد  ...  امّا  آنان  با  این  وجود  روی  می‌گردانند  وکافر  می‌شوند:

«رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الإنْسَانُ كَفُورًا »  .

پروردگارتان  آن  کسی  است  که  کشتیها  را  در  دریاها  به  حرکت  درمی‌آورد  تا  جویای  رزق  