َمُونَ  إِذِ الْأَغْلَالُ فِي أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ يُسْحَبُونَ فِي الْحَمِيمِ ثُمَّ فِي النَّارِ يُسْجَرُونَ ...  »‌. 

 کسانی  که  کتابهای  آسمانی  و  چیزهائی  را  که  به  همراه  پیغمبران  فرو  فرستاده‌ایم  تکذیب  می‌دارند،  به  زودی  (‌نتیجه شوم  کار  خود  را)  خواهند  فهمید،  آن  زمان  که  غلها  و  زنجیرها  در  گردن  دارند  و  روی  زمین  کشیده  می‌شوند.  در  آب  بسیار  داغ  برافروخته‌،  و  سپس  در  آتش  تافته  می‌کردند...  . (غافر/70-72)  

از  جمله  پسوده‌های  خوشایند  و  شادی‌آفرین‌،  صحنه  بردارندگان  عرش  با  دعاهای  خاشعانه  خداجویانه  است‌: 

 ( الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ .‏ رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدتَّهُم وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . وَقِهِمُ السَّيِّئَاتِ وَمَن تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ)  .

آنان  که  بردارندگان  عرش  خدایند  و  آنان  که  گرداگرد  آنند  به  سپاس  و  ستایش  پروردگارشان  سرگرمند  و  بدو  ایمان  دارند  و  برای  مومنان  طلب  آمرزش  می‏‎کنند  (‌و  می‌گویند:‌)  پروردگارا!  مهربانی  و  دانش  تو  همه  چیز  را  فراگرفته  است  (‌هم  اعمال  اقوالشان  را  کاملا  می‌دانی  و  هم  مرحمت  و  مهربانیت  می‌تواند  ایشان  را  دربـر  گیرد)  پس  درگذر  از  کسانی  که  (‌از  گناهان  دست  مـی‌کشند  و  به  طاعت  و  عباداتت  می‌پردازند،  و  از  راه‌های  انحرافی  دوری  می‌گزینند  و  به  راستای  راهت‌)  برمی‌گردند  و  راه  تو  را  در پیش  می‏‎گیرند،  و  آنان  را  از  عذاب  دوزخ  مصون  و  محفوظ  فرما.  پروردگارا!  آنان  را  به  باغهای  ماندگار  بهشتی  داخل  گردان  که  بدیشان  (‌توسط  پیغمبران‌)  وعده  داده‌ای‌،  همراه  با  پدران  خوب  و  همسران  شایسته  و  فرزندان  بایسته  ایشان‌.  قطعا  تو  (‌بر  هر  چیزی‌)  چیره  و  توانا  و  (‌در  هر  کاری‌)  دارای  فلسفه  و  حکمت  هستی‌.  و  آنان  را  از  (‌عقوبت  دنیوی  و  کیفر  اخروی‌)  بدیها  نگاهدار.  و  تو  هرکه  را  در  آن  روز  از  کیفر  بدیها  نگاهداری،  واقعا  بدو  رحم  کرده‌ای  (‌و  مورد  الطاف  خود  قرار  داده‌ای‌)  و  آن  مسلمّاً  رستگاری  بزرگ  و  نیل  به  مقصود  سترکی  است‌.                   (‌غافر/٧-‌٩) 

از  پسوده‌های  الهامگرانه‌ای  که  آیات  و  نشانه‌های  خدا  را  در  انفس  و  آفاق  می‌نمایانند،  می‌خوانیم‌:

(هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّى مِن قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلاً مُّسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ . هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ فَإِذَا قَضَى أَمْراً فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ).

خدا  کسی  است  که  شما  را  از  خاک  می‌آفریند،  سپس  (‌خاک  را)  به  منی  تبدیل  می‏‎گرداند،  و  بعد  (‌منی  را)  به  زالو گونه‌ای  تبدیل  می‌نماید،  و  آنگاه  به  شکل  نوزادی  (‌از  شکم  مادرانتان‌)  بیرونتان  می‌آورد.  بعد  (‌شما  را  زنده  نگاه  می‌دارد)  تا  می‌رسید  به  کمال  قوت  خود،  آنگاه  پیر  می‌شوید.  برخی  از  شما  پیش  از  آن  مرحله  می‌میرند  -‌ و  (‌باز  هم  شما  را  زنده  نگاه  می‌دارد)  تا  به  وقت  معین  (‌اجل  تام‌)  می‌رسید.  امید  است  شما  (‌درسهای  عبرت  و  نشانه‌های  قدرتی  را  که  در  این  احوال  و  اطوار  است‌)  بفهمید.  او  کسی  است  که  زندگی  می‌بخشد  و  می‌میراند،  و  هنگامی  که  خواست  کاری  انجام  پذیرد،  تنها  بدو  می‌گوید:  باش‌،  پس  می‌شود.     (‌غافر/67و68) 

( اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِراً إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ . ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لَّا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ؟  )  .

خداوند  کسی  است  که  شب  را  برای  شـما  آفرید  تا  درآن  بیاسائید  و  بیارامید،  و  روز  را  روشن  گردانید  (‌تا  در  آن  به  فعالیت  و  کار  و  کوشش  بپردازید)‌.  خداوند  نسبت  به  مـردم  فضل  و  کرم  دارد،  ولیکن  بیشتر  مردم  شکرگزاری  نمی‌کنند.  آن  (‌که  دهنده  نعمتها  است‌)  الله‌،  پروردگار  شما،  و  آفریدگار  همه  اشیاء  است  و  جز  او  معبودی  نیست‌.  پس  چگونه  منحرف  گردانده  ميشويد؟             (‌غافر/61و62)  

( اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَاراً وَالسَّمَاء بِنَاء وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ).

خدا  کسی  است  که  زمین  را  جایگاه  و  قرارگاه  شما  کرد،  وآسـمان  را  به  شکل  خیمه  و  خرگاه  ساخت  و  شما  را  شکل  بخشید  و  شکلهایتان  را  زیبا  بیافرید،  و  خوراکیـهای  پاکیزه  نصیبتان  نمود.  آن  که  چنین  (‌الطافی‌)  در  حق  شما  کرده  است  الله  است‌.  پس  بالا  و  والا  خداوند  تعالی  است  که  پروردگار  جهانیان  است‌. (‌غافر/64)  

اینها  و  آنها  فضای  سوره  را  به  تــصویر  می‌کشند،  و  سایه‌روشنهای  آن  را  ترسیم  می‌کنند،  و  با  موضوع  سوره  با  قالب  آن  هماهنگ  می‌گردند.

*
روند  سوره  موضوعات  را  در  چهار  مرحله  جداگانه  به  پیش  می‏‎برد.  

نخستین  مرحله  سوره  باشروع  سوره‌به‌وسیله ‌حروف  مقطعه  می‌آغازد:

(  حم (1) تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ).  

حا.میم ...فرو  فرستادن این کتاب (‌قـرآن‌) از سوی یزدان چیره و  آگاه  انجام  می‌پذیرد. (‌غافر/1و2) 

 به  دنبال  آن‌،  این  آواها  و  آهنگهای  متین  و  استوار  - می آ ید:

(غَافِرِ الذَّنبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ )  .

یزدانی  که  بخشنده  گناه،  پذیرنده  توبه‌،  دارای  عذاب  سخت‌،  و  صاحب  انعام  و  احسان  است‌.  هیچ  معبودی  جز  او  وجود  ندارد.  بازگشت  به  سوی  او  است‌. (‌غافر/3)  

سپس  بیان  می‌داردکه  سراسر  هستی  مطیع  و  فرمانبردار  خدا  است‌.  و  جزکسانی  که  کافر  باشند  در  باره  آیات  و  نشانه‌های  خدا  به  جدال  و  ستیز  نمی‌پردازند،  و  آنان  با  این  جدال  و  ستیز  از  سائر  موجودات  و  مخلوقات  دور  می‌افتند  وکژراهه  می‌روند.  بدین  خاطر  است  که  ایشان  سزاوار  این  نیستندکه  پیغمبر  خدا  (ص)  بدیشان  اهمّیت  بدهد،  هراندازه  هم  د