ه  پایان  آمد،  هیچ‌گونه  بازگشت  و  رجوعی  وجود  نخواهد  داشت‌.  آهای‌!  هم  اینک  شما  در  دنیا  هستیدکه  سرای  عمل  وکارکردن  است  و  مزرعه  آخرت  بشمار  است‌.  دنیا  یک  فرصت  و  مهلت  است‌،  هر  زمان  این  فرصت  و  مهلت  تمام  شد  و  به  پایان  آمد،  دیگر  برنمی‌گردد.  از  شما  در  باره  فرصت  و  مهلت  دنیا  پرس  و  جو  می‌گردد،  آن  هم  با  سرکوبی  و  خوار  داشتن  همراه  است‌:

(  بَلَى قَدْ جَاءتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ).

آری‌!  (‌ای  پشیمان‌!)  آیه‌های  من  (‌که  دربرگیرنده  تعالیم  من  بود،  توسط  پیام‌آورانم‌)  به  تو  رسید،  ولی  آنـها  را  تکذیب  کردی  و  تکبر  نمودی  و  از  زمره  کافران  گشتی‌.  (‌مقصر  اصلی  خودت  هستی  و  خودکرده  را  چاره  نیست‌)‌.

*
آن‌گاه  روند  قرآنی  به  پیش  می‌رود،  در  حالی‌که  دلها  را  و  احساسها  را  به  میدان  آخرت  رسانده  است  .  .  .  به  پیش  می‌رود  و  به  نشان  دادن  صحنه  تکذیب‌کنندگان  و  پرهیزگاران‌،  در  آن  موقعیت  بزرگ  و  جایگاه  سترگ،  می‌پردازد:

(وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ؟ وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ).

کسانی  که  بر  خدا  دروغ  می‌بندند،  روز  قیامت  آنان  را  خواهی  دید  که  (‌بـراثر  غم  و  اندوه  و  ذلت  و  خواری‌)  روهایشان  سیاه  است‌،  مگر  جایگاه  متکبران  دوزخ  نیست‌؟  خداوند  کسانی  را  که  تقوا  پیشه  کرده‌اند  رهائی  می‌بخشد  و  به  مقصودشان  می‌رساند.  هیچگونه  بدی  و  بلائی  بدیشان  نمی‌رسد  و  غمگین  و  اندوهگین  نمیگردند.

این  سرنوشت  واپسین  است‌.  دسته‌ای  از  خواری  و  دل‌شکست  و  شعله‌های  آتش  دوزخ‌،  سیاه‌روی  هستند.  این  دسته  جماعتی  می‏‎باشند  که  در  زمین  تکبر  می‌ورزیدند  و  خودبزرگ‌بینی  می‌کردند.  آن‌کسانیندکه  به  سوی  خدا  دعوت  می‌شدند،  و  این  دعوت  بعد  از  اسراف  ایشان  درگناه  و  سرکشی  ادامه  داده  می‌شد،  ولی  آنان  نداء‌دهنده  نجات  و  رستگاری  را  پاسخ  نگفته‌اند.  اینان  ایشانندکه  امروز  در  خواری  و  پستی  هستند  و  از  خواری  و  پستی  روهایشان  سیاه  است‌.  دسته  دیگری  گروه  رستگارانند.  بدی  بدیشان  نمی‌رسد  و  ایشان  را  نمی‌پساید  و  غم  و  اندوه‌گرد  ایشان  نمی‌گردد  و  آنان  را  لمس  نمی‌نماید.  اینان  گروه  پرهیزگارانند،  آن  کسانیند  که  در  دنیا  زیسته‌اند  در  حالی  از  عذاب  آخرت  خویشتن  را  برحذر  داشته‌اند،  و  چشم  طمع  به  رحمت  خدا  دوخته‌اند.  این  است  که  امروز  به  نجات  و  رستگاری  و  مقصود  و  مراد  و  امن  و  امان  می‌رسند:

( لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ).

هیچگونه  بدی  و  بلائی  بدیشان  نمی‌رسد  و  غمگین  و  اندوهگین  نمی‌گردند.  

بعد  از  این  بیان  هرکس‌که  می‌خواهد  ندای  دعوت  به  سوی  رحمت  خوشایند  و  سایه‌انداز  پاسخ  بگویدکه  در  پشت  در  باز  وگشوده  است‌،  و  هركس‌که  می‌خواهد  در  اسراف  خود  و  در  بدی‏های  خویش  بماند  تا  عذاب  ایشان  را  فرا  می‌گیرد  در  حالی‌که  آنان  غافل  و  بی‏خبر  زندگی  را  می‌سپرند!سوره‌ي زمر آيه‌ي 75-62

( اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ (62) لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (63) قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ (64) وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ (65) بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَكُن مِّنْ الشَّاكِرِينَ (66) وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ (67)‏ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاء اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُم قِيَامٌ يَنظُرُونَ (68) وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاء وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ (69) وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ (70) وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ (71) قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ (72) وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ (73) وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاء فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ (74)‏ وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ (75) 

این  بخش  واپسین  سوره‌،  حقیقت  توحید  و  یگانه‌پرستی  را  از  جنبه  وحدانیت  آفریدگاری  اعلان  ميدارد  که  همه  چیز  را  آفریده  است‌،  و  مالک  و  صاحب  همه  چیز  است  و  متصرف  در  همه  چیز  است‌.  این  حقیقت  توحید  می‌آغازد  با  دعوت  مشرکان  از  پیغمبر  (ص)  برای  شـرکت  او  در  عبادت  بتها  و  خداگونه‌هایشان  تا  آنان  هم  شرکت  بکنند  در  عبادت  خدای  او)  این  دعوت‌،  عجیب  و  غـریب  جلوه‌گر  می‌آید.  مگر  خدا  آفریدگار  همه  چیز،  و  متصرف  در  ملکو‌ت  آسمانها  و  زمین  بدون  شریک  و  انباز  نیست‌؟  پس  چطور  با  او  چیز  دیگری  پرستیده  می‌شود،  در  حالی‌که  مالکیت  و  حاکمیت  آسمانها  و  زمین  تنها  در  دست  قدرت  او  است‌؟‌)

(وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ).

آنان  آن‌گونه  که  شایسته  است  خدا  را  نشناخته‌اند  (‌این  است  که  تو  را  به  شرک  می‌خوانند)‌.

آنان  برای  خدا  شریک  و  انباز  قرار  می‌دهند،  در  صورتی‌که  تنها  او  معبود  توانا  و  چیره  است‌:

(وَالْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِيَّا