شان  بدیشان  سودی  نرسانیده  است‌،  و  ثروت  و  قدرتشان  کاری  برایشان  نکرده  است‌.  بدینان  هم  خواهد  رسید  همان  چیزی‌که  به  پیشینیان  و  گذشتگان  رسیده  است‌.  چه  قانون  و  سنت  خدا  تبدیل  و  تغییر  نمی‌پذیرد.

(وَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ)‌.

و  آنان  هرگز  نمی‌توانند  (‌از  چنگال  عذاب  الهی  بگریزند  و  خدای  را)  ناتوان  کنند.

آفریدگان  ضعیف  و  ناچیز  خدا،  خدا  را  نمی‌توانند  عاجز  و  درمانده‌کنند.  و  امّا  چیزی‌که  خدا  از  نعمت  بدیشان  داده  است‌،  و  آنچه  از  رزق  و  روزی  بدانان  بخشیده  است‌،  همچون‌کاری  پیرو  اراده  و  مشیت  خدا  است  و  برابر  حکمت  و  فلسفه  و  تدبیر  و  تقدیری  صورت  می‌پذیردکه  ناظر  بر  بسط  دادن  و  فزونی  بخشیدن  روزی‌،  وکم  کردن  وکاستن  روزی  است‌.  افزایش  و  کاهش  رزق  و  روزی  برای  امتحان  و  آزمون  بندگان  خدا  است‌،  و  برای  این  است‌که  یزدان  اراده  و  مشیت  خود  را  اجراء  فرماید  بدانگونه  و  بدان  شکلی‌که  خود  می‌خواهد:

(أَوَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ).

مگر  ندانسته‌اند  که  خداوند  روزی  را  برای  هرکس  که  خود  بخواهد  گسترده  و  فراخ  یا  تنگ  و  کم  می‏‎گرداند؟  واقعاً  در  این  (‌افزایش  و  کاهش  نعمت‌)  نشانه‌های  مهمّی  برای  مومنان  است  (‌این  که  مواظب  باشند  مسبب  الاسباب  را  فراموش  نکنند  و  تنها  به  اسباب  چشم  ندوزند)‌.

آیات  خدا  را  سبب‌کفر  و  ضلال  نسازند.  چه  آیات  خدا  برای  هدایت  و  ایمان  نازل  گردیده‌اند.
-------------------------------------------------------
 [1] نگا:  قصص‌/٧٨  (‌مترجم‌)سوره‌ي زمر آيه‌ي 61-53

(قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (53) وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ (54) وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ العَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ (55) أَن تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَى علَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ (56)‏ أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ (57) أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ (58) بَلَى قَدْ جَاءتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ (59) وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ (60) وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (61) 

وقتی  خدا  حال  هراسناکی  را  به  تصویر  می‌کشد که  ستمگران  در  روز  قیامت  خواهند  داشت‌،  و  می‌فرماید: 

(وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِن سُوءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَبَدَا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ .‏ وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُون)  

 اگر  ستمکاران  (‌مشرک‌)  تمام  چیزهائی  که  در  زمین  است  و  همچندان  آن‌،  مال  ایشان  باشد،  حاضر  خواهند  بود  همه  آنها  را  در  برابر  رهائی  خود  از  عذاب  شدید  روز  قیامت  بپردازند  ...  و  از  جانب  خدا  چیزی  (‌از  شکنجه  و  عذاب‌)  برای  ایشان  جلوه‌گر  و  پدیدار  می‌شود  که  گمانش  نمی‌بردند  (‌و  به  فکرشان  هم  نمی‌رسید.  در  آن  روز)  اعمال  زشتی  را  که  (‌در  دنیا)  انجام  می‌داده‌اند  برای  ایشان  نمایان  و  آشکار  می‏‎گردد  (‌و  کیفر  بدیها  را  می‌بینند)  و  آنچه  را  که  (‌در  دنیا)  به  باد  تمسخر  می‌کرفته‌اند  آنان  را  دربر  می‏‎گیرد.

آن‌گاه  برمی‏گردد  و  دو  لنگه  درهای  رحمتش  را  برای  توبه  باز  می‌فرماید.  تا  بدانجا  که  گناهکاران  هر  اندازه  هم‌گناه‌کرده  باشند  به  مرحمتش  و  به  مغفرتش  چشم  طمع  می‌دوزند.  یزدان  مهربان  بزهکاران  را  به  توبه  و  برگشت  دعوت  می‌فرماید،  و  از  ایشان  می‌خواهد  مایوس  و  ناامید  نگردند.  همراه  دعوت  به  مرحمت  و  مغفرت  تصویری  از  چیزی  است‌که  منتظرشان  است  اگر  برنگردند  و  توبه  نکنند،  و  اگر  از  این  فرصت  و  مهلت  داده  شده  استفاده  نکنند  و  زمان  آن  بگذرد  و  مدت  آن  بسر رسد ...  

*
( قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ).

  (‌از  قول  خدا  به  مردمان‌)  بکو:  ای  بندگانم‌!  ای  آنان  که  در  معاصی  زیاده‌روی  هم  کرده‌اید!  از  لطف  و  مرحمت  خدا  مایوس  و  ناامید  نگردید،  قطعاً  خداونـد  همه  گناهان  را  می‌آمرزد.  چرا  که  او  بسیار  آمرزگار  و  بس  مهربان  است.

این  رحمت  فراخ  و  فراوانی  است‌که  هرگناهی  را  دربر  می‌گیرد،  این‌گناه  هرچه  بوده  است  و  هرچه  هست‌.  این  دعوت  به  برگشتن  و  توبه  نمودن  است‌.  دعوت  بزهکاران  اسراف‌کننده  گریزپای  فرو  رفته  در  ژرفای  گمراهی  است‌.  دعوت  ایشان  به  سوی  امید  و  آرزو  و  یقین  و  اطمینان  به  عفو  وگذشت  یزدان  است‌،  یزدانی‌که  نسبت  به  بندگانش  بس  مهربان  است‌.  او  ضعف  و  عجزشان  را  می‌داند،  و  عوامل  و  اسباب  و  انگیزه‌های  درونـی  و  بیرونی  وجودشان  را  می‌شناسد.  آگاه  است  از  این  که  اهریمن  در  اینجا  و  آنجا  و  همه‌جا  درکمین  ایشان  است‌.  هر  راهی  از  راه‌هایشان  را  می‌گیرد  و  -  سر  راهی  از  راه‌هایشان  می‌نشیند.  با  سواران  و  پیادگان  خود  بر  سرشان  می‌تازد.  اهریمن  کاملاً  در  کار  زشت  و  پلشت  خود  جدی  و  تلاشگر  است!  می‌داندکه  ساختار  وجودی  این  آفریده انسان  نام  سست‌بنیاد  و  لرزان  است‌.  انسان  بیچاره  است‌،  و  هرچه  زودتر  فرو  می‌افتد  اگر  رشته  یزدان  یعنی  قرآن  از  دستش  بگسلد،  رشته‌ای  که  او  را  محکم  نگاه  می‌دارد،  و  اگر  دستاویز  الهی  یعنی‌کتاب  آسمانی  از  دستش  به  در  رود،  دستاویزی‌که  او  را  بر  جای  خود  استوار  و  پایدار  می‌دارد.  اهریمن  می‌داند  که  وظائف  و  امیال  و  شهواتی‌که  در  ترکیب‌بند  سرشت  انسان  است‌،  هرچه  زودتر  از  توازن  و  همآوائی  منحرف  می‌گردد،  و  در  اینجا  یا  آنجا  انسان  را  به‌کژراهه  می‌اندازد،  و  او  را  به‌گناه  آلوده  می‌سازد،  انسانی  که  در  این  هنگام  ناتوان  از  حفظ  توازن  صحیح  و  همآوائی  درست  است‌.

یزدان  