ند:

(مَا كَانَ لَكُمْ أَن تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَن تَنكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِن بَعْدِهِ أَبَداً).

شما  حقّ  ندارید  پیغمبر  خدا  را  آزار  دهید،  و  هرگز  حقّ  ندارید  کـه  بـعد  از  مرگ  او  هـمسرانش  را  بـه  هـمسری  خویش  درآورید.

نقل  است‌ که  یکی  از  منافقان‌ گفته  است‌:  او  منتظر  است  که  با  عائشه  ازدواج‌ کند!

(إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِندَ اللَّهِ عَظِيماً) (53) 

این  کار  در  نزد  خدا  (‌گناهی  نابخشودنی  و)  بزرگ  است‌.  چه  هراس‌انگيز  است  چیزی  که  در  پیشگاه  خدا  بزرگ  باشد!

روند  سخن  در کنار  این  بیم  دادن  هولناک  نمی‌ایستد،  بلکه  آن  را  با  تهدید  وحشتناک  دیگری  پی  می‌گیرد:  

(إِن تُبْدُوا شَيْئاً أَوْ تُخْفُوهُ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً) (54)‏ 

اگر  چیزی  را  آشکـار  کنید،  و  یـا  آن  را  پنهان  داریـد،  خداوند  از  همه  چیز  آگاه  است  (‌و  هر  کسی  مـناسب  بـا  نیّت  و  عملکردش  رفتار  می‌کند).

در  این  صورت  این  خدا  است ‌که ‌کار  و  بار  را  به  عهده  می‌گیرد.  او  آگاه  از  هر  آن  چیزی  است‌ که  پیدا  یا  ناپیدا  گردد.  مطّلع  از  هر  اندیشه‌ای  و  از  هر  تدبیری  است‌.  این  امر  در  پیشگاه  او  بزرگ  بشمار  می آید.  پس  هر کس‌ که  می‌خواهد  اعـتراض  کند.  هر کس  که  اعتراض  کند  خویشتن  را  در  معرض  یورش  درهم ‌شکننده  و  هراسناک  و  بزرگ  خدا  قرار  می‌دهد.

بعد  از  تهدید  و  بیم،  روند  قرآنی  برخی  از کسـانی  را  مستثنی  می‌سازد که  زنان  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  مانعی  ندارد که  خویشتن  را  بدانان  نشان  دهند:

(لَّا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِي آبَائِهِنَّ وَلَا أَبْنَائِهِنَّ وَلَا إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاء إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاء أَخَوَاتِهِنَّ وَلَا نِسَائِهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ وَاتَّقِينَ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً) (55) 

بر  آنان  (‌یعنی  هـمسران  پـیغمبر)  گناهی  نـیست  که  بـا  پـدران‌،  فرزندان‌،  بـرادران‌،  فرزند  بـرادران‌،  فرزندان  خواهران  خود،  و  زنان  مسلمان‌،  و  بردگان  خود  (‌بدون  حجاب  تماس  بگیرند)‌.  از  خدا  بترسید،  قطعاً  خدا  بر  هـر  چیزی  حاضر  و  ناظر  است‌.

این  افراد  محرم  کسانیند  که  برای  همۀ  زنـان  مسـلمانان  آزاد  شده  است‌ که  خویشتن  را  بدیشان  نشان  دهند  .  .  .  

نتوانستم  روشن‌ کنم‌ که  کـدام  یک  از  آیـات  از  لحـاظ  نزول  بر  ديگری  مقدّم  بوده  است‌.  آیا  آیه‌ای ‌که  ويژۀ  زنان  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  است  پـیشتر  نازل‌ گردیده  است‌،  آیه‌ای‌ که  در  اینجا  آمده  است‌،  یا  آیه‌ای ‌که  عامّ  است  و  برای  همۀ  زنان  مسلمانان  در  سورۀ  نور  مذکور  است‌؟‌[4]  ارجح  این  است‌،  نخست  فرمان  حجاب  خاصّ  هـمسران  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  بوده  است  سپس  عامّ ‌گردیده  است‌.  ایـن  بـرداشت  به  سـرشت  وظائف  و تکالیف  نـزدیک‌تر  می‌نماید.

رهنمود  به  ترس  از  خدا،  و  اشاره  به  اطّلاع  خدا  بر  هـر  چیزی  را  از  یاد  نبریم ‌که  در  اینجا  مذکور  است‌:

(وَاتَّقِينَ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً) (55) 

 از  خدا  بترسید،  قطعاً  خدا  بر  هر  چیزی  حـاضر  و  نـاظر  است.  

اشاره  به  تقوا  و  ترس  از  خدا،  و  به  مراقـبت  و  نـظارت  خدا،  در  مـثل  چنین  مواردی  و  مـواضـعی‌،  عادی  و  همیشگی  است‌.  زیـرا  تـقوا  و  تـرس  از  خدا  ضمانت  نخستین  و  واپسین  است‌.  تقوا  و  ترس  از  خدا  نگاهبان  بیدار  و  شب  زنده‌داری  بر  دلها  است‌.
*
روند  قرآنی  به  تهدید  و  بیم ‌کسانی  ادامه  مـی‌دهد کـه  پیغمبر صلّی الله عليه وآله وسلّم‌ ‌را  می‌آزارند  چه  با کارهائی ‌که  مـتوجّه  خودش  می‌کنند  و  چه  بـا کـارهائی‌ که  مـتوجّه  اهل  و  عیالش  می‌نمایند.  روند  قرآنی ‌کاری  را که  چنین  کسانی  می‌کنند  زشت  و  پلشت  قلمداد  می‌فرماید  .  .  .  این  امر از  دو  راه  انجام  می‌پذیرد:  راه  اوّل  تـمجید  و  تـعریف  از  پیغمبر  خدا  صلّی الله عليه وآله وسلّم  و  بیان  مکانت  و منزلت  او  در نـزد  پروردگارش  و  در  میان  فرشتگان‌،  یعنی  ساکنان  جـهان  بالا،  و  راه  دوم  بیان  این ‌که  اذیّت  و  آزار  رسـاندن  به  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  اذیّت  و  آزار  رساندن  به  خـدای  سبحان  است‌!  و کیفر  اذیّت  و  آزار رساننده  محروم‌ کردن  او  از  رحمت  خدا  در دنیا  و  آخرت  است‌،  و  عذاب  و  عقابی  است‌ که  مناسب  با کار  زشت  و  پلشت  او  است‌:

 (إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيماً (56) إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَاباً مُّهِيناً) (57) 

خد‌اوند  و  فرشتگانش  بر  پـیغمبر  درود  مـی‌فرستند،  ای  مؤمنان‌!  شما  هم  بر  او  درود  بفرستید  و  چنان  کـه  بـاید  سلام  بگوئید.  کسانی  که  خدا  و  پیغمبرش  را  (‌بـا  کفر  و  الحاد  و  سخنان  ناروا)  آزار  می‌رسانند،  خداوند  آنان  را  در  دنــیا  و  آخـرت  نفرین  مـی‌کند  (‌و  از  رحمت  خود  بــی‌نصیب  مـی‌گردانـد)  و  عذاب  خوارکـننده‌ای  برای  ایشان  تهیّه  می‌بیند.

درود  خدا  بر  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  ستودن  او  در  جهان  فرشتگان  و  در  عــالم  بالا  است‌.  درود  فرشتگان  خدا،  برای  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  در  پیشگاه  خداوند  سبحان  دعا کردن  است‌.  وای  چه  مرتبه  و  مقامی‌!  مرتبه  و  مقام  والائی‌ که  تعریف  و  تمجید  خدا  از  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  است  و  در گوشه  و کنار  سراسر گسترۀ  هستی  طنین‌انـداز  مـی‌گردد،  و  سراسر گسترۀ  هستی  با  آن  منوّر  و  درخشان  می‌شود،  و  زوایای  جهان  آن  را  تکرار  و  پـژواک  می‌کند،  و  ایـن  تعریف  و  تمجید  ازلی  و  ابدی  و همیشگی  وماندگار،  بر  پیکر  جهان  ثبت  و  ضبط  می‌گردد.  فراتر  از  این  نعمت  و  بالاتر  از  این  بزرگد‌اشت‌،  نعمت  و  بزرگداشتی  نـیست‌.  درود  و  سلام  انسانها کجا،  و  درود  و  سـلام  خداوند  بزرگوار  و  درود  و  سلام  فرشتگان  در  جهان  بالا کجا؟‌!  خداوند  می‌خواهد  مؤ‌منان  را  بزرگ  دارد  و  احترام  بگذارد.  بدین  منظور  درود  و  سلام  ایشان  را  با  درود  و  سلام  خود  و  با  درود  و  سلام  فرشتگان  خود  مـقرون  می‌دارد،  و  از  این  مسير  ایشان  را  به  افق  والا  و  ارجمند  و  ابدی  و  ازلی  واصل‌ گرداند.

در  پرتو  این  تعریف  و  تمجید  الهی‌،  اذیّت  و  آزاری‌ که  مردمان  به  پیغمبر  صلّی الله عليه وآله وسلّم  می‌رسانند،  زشت  و  پلشت  و  نفرین  شده  و  پلید  جلوه‌گر  می‌آید:

(إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَاباً مُّه