سپرند.  افزون  بر  اینها  یزدان  سبحان  درگستره  جهان  نشانه‌های  هدایت  را  پخش  و  پراکنده  کرده  است‌،  نشانه‌هائی‌که  چشم  وگوش  و  حس  و  شعو‌ر  و  دل  و  خرد  انها  را  لمس  می‌کنند  و  ميپسایند،  به  هرکجا  روکنند  در  هر  لحظه‌ای  از  لحظه‌های  شب  و  روز  ...  گذشته  از  همه  اینها  رحمت  یزدان  نسبت  به  بندگانش  باعث‌گردیده  است‌که  افریدگار  جهان  ایشان  را  تنها  بدین  خرد  وانگذارد.  این  است‌که  برای  این  خرد  میزان  و  معیار  استواری  در  شرائعی  قرار  داده  است‌که  پیغمبرانش  ان  شرائع  را  با  خود  اورده‌اند.  هر  زمان‌که  کار  بر  خرد  مشتبه  شود  باید  بدین  میزان  و  معیار  برگردد  و  مراجعه  کند،  تا  خاطر  جمع  شود  از  این‌که  از  راه  این  میزان  و  معیار  استواری‌که  طوفان  هواها  و  هوسها  شاهین  ان  را  کج  نمی‌کند،  منحرف  نگردیده  است  یا  منحرف  شده  است‌.  یزدان  سبحان  به  پیغمبران  نیز  ان  اندازه  سلطه  و  توان  نبخشیده  است‌که‌گردنهای  مردمان  را  بگیرند  و  به  سوی  ایمان  کج‌کنند.  بلکه  آنان  را  مبلغ  و  رساننده  پیام  کرده  است  و  بر  ایشان  جز  تبلیغ  و  رساندن  پیام  چیز  دیگری  نیست‌.  به  بندگان  یزدان  دستور  می‌دهند  که  خدای  یگانه  را  بپرستند  و  بس‌،  و  جز  عبادت  از هر چیز  دیگری  از  قبیل‌:  بت‌پرستی‌،  هوا  و  هوس‌،  و  سلطه  و  قدرت‌،  اجتناب  کنند  و  دوری  گزینند:

(وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ).

ما  به  میان  هر  ملتی  پیغمبری  را  فرستاده‌ایم  (‌و  محتوای  دعوت  همه  پیغمبران  این  بوده  است‌)  که  خدا  را  بپرستید  و  از  طاغوت  (‌شیطان‌،  بتان‌،  ستمگران،  و  غیره‌)  دوری  کنيد

آن‌گاه  دسته‌ای  دعوت  را  پذیرفته‌اند  و  بدان  پاسخ  داده‌اند:

(فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ ).

خداوند  گروهی  از  مردمان  را  (‌که  براثر  کردار  نیک،  شایسته  مرحمت  خدا  شدند،  به  راه  راست‌)  هدایت  داد

و  دسته‌ای  دعوت  را  نپذیرفته  و  بدان  پاسخ  نداده‌اند  و  به  راه  ضلالت  رمیده‌اند:

(وَمِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ )‌.

و  گروهی  از  ایشان  (‌براثر  کردار  ناشایست‌)  گمراهی  بر  آنان  واجب  گردید  (‌و  سرگشتگی  به  دامانشان  چسبید)‌.  هم  این  دسته  و  هم  آن  دسته  هر  دوتای  ایشان  بر  اراده  و  مشیت  خدا  نشوریده‌اند،  و  خدا  هیچ‌یک  از  آنان  را  وادار  به  هدایت  یا  ضلالت  ننموده  است‌.  بلکه  هر  دسته‌ای  از  آن  دو  دسته  راهی  را  در پیش‌گرفته  است‌که  اراده  و  مشیت  خدا  خواسته  است  اراده  و  خواست  آن  دسته  را  در  پیمودن  آن  راه  آزادگذارد،‌گذشته  از  این‌که  نشانه‌های  راه  را  در  درون  و  بیرون  او،  و  به  عبارت  دیگر  در  آفاق  و  انفس‌،  به  وجود  آورده  است‌،  و  پیش  چشم  سر  و  خرد  او  داشته  است‌.

بدین  وسیله  قرآن  مجید  با  همچون  نصّی  انگاره  اجباری  را  نفی  می‌کندکه  مشرکان  بدان  اشاره‌کرده‌اند،  و  بسیاری  از  سرکشان  و  منحرفان  بدان  استناد  می‌کنند.  عقیده  اسلامی  در  این  راستا  عقیده  روشن  و  آشکاری  است‌.  چه  خدا  به  بندگان  خود  دستور  می‌دهد  خیر  و  ونيکي  را  در پیش‌گیرند،  و  از  ایشان  می‌خواهد  از  شر  و  بدی  دوری  گزینند.گاه‌گاهی  یزدان  بزهکاران  را  در  همین  دنیا  به  عذاب  پیدا  وکیفر  هویدا  می‌رساندکه  نشانه  خشم  خدا  بر  آنان  در  آن  عقوبتها  ظاهر  و  نمایان  است‌.  دیگر  جائی  برای  این  نمی‌ماندکه‌گفته  شود:  اراده  و  مشیت  خدا  است‌که  دخالت  می‌کند  تا  بزهکاران  را  به  انحراف  بکشاند،  و  بعد  از  آن  ایشان  را  عقاب  و  عذاب  برساند!  بلکه  مردمان  آزادند  و  می‌توانند  راه  خود  را  برگزینند،  و  اراده  و  مشیت  خدا  همین  را  خواسته  است‌.  هر  چیزی‌که  از  خیر  و  شر،  و  هدایت  و  ضلالت  از  ایشان  سر  بزند،  برابر  اراده  و  مشیت  خدا  انجام  می‌گیرد،  بدان  شیوه‌ای‌که  به  تفصیل  آن  پرداختیم‌.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:101.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:102.txt">قسمت دوم</a><a class="text" href="w:text:103.txt">قسمت سوم</a></body></html>سوره‌ي حج آيه‌ي 24-1
سورة الحج
سوره حج مدنی و 78 آیه است 
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ (١)يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ (٢)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ (٣)كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ (٤)يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِي الأرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا وَتَرَى الأرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ (٥)ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَأَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٦)وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ (٧)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلا هُدًى وَلا كِتَابٍ مُنِيرٍ (٨)ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَنُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ (٩)ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلامٍ لِلْعَبِيدِ (١٠)وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ (١١)يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لا يَضُرُّهُ وَمَا لا يَنْفَعُهُ ذَلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ (١٢)يَدْعُو لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلَى وَلَبِئْسَ الْعَشِيرُ (١٣)إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ (١٤)مَنْ كَانَ يَظُنّ