َنْ يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَايَانَا أَنْ كُنَّا أَوَّلَ الْمُؤْمِنِينَ (٥١) وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ (٥٢) فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ (٥٣) إِنَّ هَؤُلاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ (٥٤) وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَائِظُونَ (٥٥) وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَاذِرُونَ (٥٦) فَأَخْرَجْنَاهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ (٥٧) وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ (٥٨) كَذَلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا بَنِي إِسْرَائِيلَ (٥٩) فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ (٦٠) فَلَمَّا تَرَاءَى الْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَابُ مُوسَى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ (٦١) قَالَ كَلا إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ (٦٢) فَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ (٦٣) وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ الآخَرِينَ (٦٤) وَأَنْجَيْنَا مُوسَى وَمَنْ مَعَهُ أَجْمَعِينَ (٦٥) ثُمَّ أَغْرَقْنَا الآخَرِينَ (٦٦) إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (٦٧)وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ (٦٨)

این  حلقه‌ا‌ی  از  زنجیرۀ  داستان  موسی  علیه السلّم   است‌.  در  این  سوره  هماهنگ  با  مـوضوع  سوره‌،  و  بـارویکرد  ذکر  می‌شود.  رویکرد  سوره  می‌گراید  به  سوی  بیان  فرجـام  تکذیب‌کنندگان  رسالت‌،  و  دلجوئی  از  پیغمبر  صلّی الله علیه و آله و سلّم   و  غمزدائی  از  او  در  برابر  رنجها  و  اندوه‌هائی  که  از  روی  گردانی  مشرکان  و  از  تکذیب  ایشان  دیده  است‌،  و  ذکر  عنایت  و  رعایتی ‌که  یزدان  نسبت  به  دعوت  خود  و  در  حقّ  مؤمنان  دارد  هر  چند  آنان  دارای  شوکت  و  قدرت  نباشند  و  دشمنانشان  در  زمین  نیرومند  و  مقتدر  باشند  و  با  اذیّت  و  آزار  بر  ایشان  چیره  شوند.  این  همان  موقعیّتی  است  که  مسلمانان  در  مکّه  داشتند،  بدان  هنگام  که  این  سوره  نازل  می‌گردید.  داستانهای  قرآنی  یکی  از  وسائل  تربیت  قرآنی  است  ‌که  در قرآن  مجید  ذکر  گردیده   است‌.  حلقه‌هائی  از  زنجیرۀ  داستان  موسی  علیه السلّم  تاکـنون  در  سوره‌های  بقره‌،  مائده‌،  اعراف‌،  یونس‌،  اسراء‌،  ‌کهف  و  طه  ذکر  گردیده  است‌،  جدا‌ی  از  اشاره‌هائی‌  که  در  سوره‌های  دیگر  به  داستان  موسی علیه السلّم  رقته  است‌.

هر  بار  حلقه‌هائی  از  زنجیرۀ  داستان  یا  اشاره‌هائی  بدان  ذکر  می‌شود  که  هماهنگ  با  موضوع  سوره‌،  یا  با  روندی  است  ‌که  سوره  در  آن  ذکر  می‌گردد،  بدان‌گونه  ‌که  در  این  سوره  آمده  است‌.  این  حلقه  ها  یا  اشاره‌ها  در  به  تصویر  کشیدن  موضوعی  ‌که  روند  قرآنی  به  سوی  آن  می‌گراید  و  جهتگیری  می نماید  شرکت  می کند.[1]

حلقه‌ای‌که  در  اینجا  عرضه  شده   است  حلقۀ  رسالت  و  تکذیب  و  سرگذشت  غرق  شدن  فرعون  و  فرعونیان  به  عنوان  سزا  و  جزایشان‌،  و  به  عنوان  عـقاب  و  عذاب  توطئه‌ای  است ‌که  درباره  موسی  و  مؤمنانی  روا  دیده  است  که  با  موسی  بوده‌اند. گوشۀ  دیگری  از  این  حلقه  نجات  موسی  و  بنی‏اسرائیل  از  نیـرنگ  ستمگران  است‌.  در  این  بخش  تصدیق  ‌گفتار  یزدان  سبحان  است  کـه  در  این  سوره  دربارۀ  مشرکان   ذکر  شده   است:

(وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ) (٢٢٧)

و  کسانی  کـه  ستم  می‌کنند  خواهند  دانست  که  بازگشتشان  به  کجا  و  سرنوشتشان  چگونه  است!.(شعراء/277)

و  تصدیق  این‌  گفتار  یزدان  است‌:
فَقَدْ كَذَّبُوا فَسَيَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ (٦)
آنان  (‌آیات  قرآنی  را)  دروغ  می‌نامند،  وهر  چه  زودتر  خبر  (‌مجارات‌)  چیزی  که  بدان  استهزاء  و  تمسخر  می‏‎کنند  بدیشان  خواهد  رسید  (‌و کیفر  کمرشکن  و  دردناک  کار  خود  را  خواهند  دید)‌. (شعراء/6)                    

این  حلقه  به  صحنه‌های  نمایشی  تقسیم  ‌گردیده  است‌.  در  وسط  آنها  فاصله‌هائی  است  بدان  اندازه  که  پرده  بـر  صحنه  فرو  افتد،  و  سپـس  پرده  از  صحنۀ  دیگری  به  ‌کنار  

رود  که  در  پی  آن  می‌آید.  این  هم  یک  پدیدۀ  هنری  دیدنی  در  شیوۀ  قرآنی  به  هنگام  عرضۀ  داستان  است‌.[2]  در  اینجا  هفت  صحنه  است‌:  اول  صحنۀ  ندا  در  دادن  و  وحی‌ کردن  و  مناجات  موسی  علیه السلّام   با  پروردگار  خودش  است‌.  دوم  صحنۀ  رویاروی  شدن  موسی  با  فرعون  و  فرعونیان  به  وسیلۀ  رسالتش  و  دو  معجزۀ   عصا  و  ید  بیضاء  است‌.  سوم  صحنۀ  توطئه  چینی  و  نیرنگبازی  و  همایش  جادوگران  و  جمع  فراوانی  از  مردمان  برای  مبارزه  بزرگ  است‌.  چهارم  صحنۀ  جادوگران  در  دربار  فرعون  است‌.  جادوگران  به  اجر  و  پاداشی  که  دریافت  می‌دارند اطمینان  پیدا  می‌کنند  و  فرعون  را  به  غلبه  ‌کردن  و  چیره  شدن  خود  اطمینان  میدهد.  پنجم  صحنۀ  خود  مسابقه  و  مبارزه  و  ایمان  آوردن  جادوگران  و  تهدید  کردن  و  بیم  دادن  ایشان  توسّط  فرعون  است‌.  ششم  صحنه‌ای  با  دو  بخش  است  :  بخش  نخست  صحنۀ  پیام  دادن  خدا  به  موسی  است  مبنی  بر  این ‌که  بندگان  او  را  در  شب  حرکت  بدهد  و  بکوچاند..  بخش  دیگر  صحنۀ  ارسال  قاصدان  از  طرف  فرعون  به  شهرها  است  برای  جمع‌آوری  سپاهیان  جهت  پیوستن  به  بنی‏اسرائیل.  هفتم  صحنۀ  رسیدن  به  دریا،  و  سرانجام  دو  تکّه  شدن  دریا  و  غرق  ‌گردیدن  ستمگران  و  نجات  مؤمنان  است‌.

این  صحنـه‌ها  در  سوره‌های  اعراف  و  یونس  و  طه  نشان  داده  شده  است‌.  ولیکن  در  هر  جائی  گوشه‌ای  عرضه  می‌شود که  مناسب  با  آن  جا  باشد،  و  به  شیوه‌ای  اداء  می‌گردد که  هماهنگ  با  رویکرد  آن  جایگاه  باشد.  هم  در  اینجا  و  هم  در  آنجا  نقطه‌های  معیّنی  است‌  که  بر  آنها  تکیه  می‌شود.

برای  مثال  در  سورۀ  اعراف  با  صحنۀ  رویارویی  موسی  و  فرعون  چکـیده‌وار  آغاز گردیده  است‌،  و  صحنۀ  جادوگران  ادامه  می‏‎یابد  و  تند  و  سریع  پایان  می‌گرد.  در  صورتی‌ که  توطئه‌ها  و  نیرنگهای  فرعون  و  فرعونیان  بعد  ا‌ز  آن  با  شرح  و  بسط  به  میان  آمده  است‌،  و  از  معجزات  موسی  و  اقامت  در  مصر  بعد  از  توفیق  در  مبارزه  ،  و  پیش  از  صحنۀ  غرق  شدن  فرعون  و  فرعونیان  و  نجات  از  دریا،  در  حلقه‌های  زیادی  استمرار  پیدا  کرده  است  ...  این  امر  را  در  اینجا  خلاصه  نموده  است  و  بدان  اشاره  نکرده  است‌.  در  صورتی‌  که  در  صحنۀ  سـتیز  و  جدال  موسی  و  فرعون  پیرامون  وحدانـیّت  یزدان  سبحان  و  وحی  او  به  ییغمبرش  ‌گسترده  سخن  رفته  است‌.  وحی  در  این  سوره  موضوع  ستیز  و  جدال  مشرکان  و  پیغمبر  یزدان  صلّی الله علیه و آله و سلّم   است‌.

در  سورۀ  یونس‌،  روند  قـرآنی  با  صحنۀ  رویاروئی  آغازیده  است  و  چکیده‌وار  بدان  پرداخته  است  و  معجزه‌های  عصا  و  ید  بیضاء  را  رها  کرده  است‌،  و  صحنۀ  مبارزه  را  نیز  چکیده  وار  بیان  داشته  است‌. 