وناگون  و  دلربای  هستی  خیره  می‌کند،  تا  از  کنار  صحنه‌ها  غافل  و  چشم  بسته  نگذریم‌. که  اگر  چنین  کنیم  ا‌ز  این ‌کوچ  زندگی‌ که  بر  پشـت  این  زمین  سپری  می‌شود،  بدون  توشه  و  بدون  اندوخته  به  در  می‌رویم‌،  یا  با  اندوختۀ  اندک  و  ناچیز  جهان  را  به  درود  می‌گوئیم‌.  

*
روند  قرآنی  برای  نشان  دادن  صحنه‌های  جهان  به  پیش  می‌رود،  و  وراندازی  ما  را  بدانها  برمی‌انگیزد.  پیدایش  حیات  را  عرضه  می‌دارد،  و  آن  را  از  اصل  واحدی‌،  و  از  سرشت  یگانه‌ای‌،  معرّفی  شکند  و  برجوشیده  می‌شمارد  و  می‌گوید  بعدها  حیات  تنوّع  و  دگرگونی  پیدا کرده  است‌،  و  در  آغاز  وحدت  پیدایش  و  سرشت  داشته  است‌: 

(وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ) (٤٥)

خداوند  هر  جنبنده‌ای  را  از  آب  آفریده  است  (‌ولی  با  این  که  اصل  همۀ  آنها  آب  است‌،  دارای  انواع  گوناگون  و  استعدادهای  مختلف  و  طرز  زندگی  متفاوت  شگفت‌انگیزی  هستند)  گروهی  از  آنها  بر  شکم  خود  راه  می‌روند  (‌همچون: ماهیها  و  خزندگان‌)  و  گروهی  از  آنها  بر  روی  دو  پا  راه  می‌روند  (‌مانند:  انسانها  و  پرندگان‌)  و  دسته‌ای  پر  روی  چهار  پا  راه  می‌روند  (‌از  قبیل‌:  چهارپایان‌.  تازه  جنبندگان  و  جانداران‌،  منحصر  به  اینها  نیستند  و  بلکه  چهره‌های  بسیار  متنوّع  و  اشکال  مختلف  دیگر  دارند،  و)  خدا  هر چه  را  بخواهد  می‌آفریند.  قطعآ  او  بر  هر  چیزی  توانا  است‌.

این  حقیقت  سترگی ‌که  قرآن  آن  را  با  این  سادگی  بـیان  می‌دارد،  این  است  که  هر  جنبنده‌ای  از  آب  آفریده  شده  است‌.  مراد  قرآن  وحدت  عنصر  اساسی  در  ترکیب‌بند  جملگی  جانداران  و  جانوران  است‌.  این  عـنصر  اصلی  آب  است‌.  مقصود  همان  چیزی  است ‌که  دانش  نوین  می‌کوشد  آن  را  ثابت  بدارد  و  بگوید  حیات  از  دریا  یدیدار گشته  است  و  اصلاً  در  آب  نشاً‌ت  گرفته  است‌.  سپس  به  انواع  و  اجناس  متنوّع  و گوناگونی  تبدیل  شده  است  و  شاخه‌ها  و  نژادهای  جوراجوری  از  آن  منشعب  و  جدا  گردیده  است‌.

ولیکن  ما  به  شیوۀ  خود  به  پیش  می‌رویم  و  حقائق  ثابت  قرآنی  را  آویزه  و  د‌نباله‌رو  نظریّه‌های  علمی  قابل  تعدیل  و  تبدیل  نمی‌نمائیم ...  بر  این  اشارۀ  قرآنی  چیزی  نمی‌افزائیم‌،  و  به  اثبات  حقیقت  قرآنی  بسنده  می‌کنیم‌،  و  آن  این ‌که  خداوند  همۀ  جانداران  و  جانوران  را  از  آب  آفریده  است‌،  و  همۀ  آنها  دارای  اصل  واحدی  هستند.  سپس  همان‌ گونه  که  با  چشم  دیده  می‌شوند  دارای  سیماها  و  شکلهای  گوناگونی  گردیده‌اند.  از  جمله  خزندگان  هستند که  بر  روی  شکم  راه  مـی‌روند.  و  انسانها  و  پرنگان  هستند که  بر  روی  دو  پا  راه  می‌روند.  دستۀ  دیگری  حیوانات  هستند که  بر  روی  چـهارپا  راه  می‌روند.  همه  اینها  برابر  قانون  و  سنّت  و  مشیّت  و  اراده  خدا  صورت‌ گرفته  است‌،  و  از  جهش  و  تصادف  به  وجود  نیامده  است  و  پدیدار  نگردیده  است‌:
(يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ).
خدا  هر چه  را  بخواهد  می‌آفریند.

خدا  هرحه  را  بخواهد  می‌افریند  و  مقیّد  به  شکلی  و  سیما  و  نمادی  نیست‌.  چه  قوانین  و  سننی  ‌که  د‌ر  جهان  است‌،  مشیّت  و  ارادۀ  آزاد  الهی  مقتضی  آن  بوده است  و  بدان  خشنود  گردیده  است:
إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٤٥)
قطعاً  خدا  بر  هر  چیزی  توانا  است‌.

اگر  جانداران  و  جانوران  را  ورانداز کنی  و  آنها  را  با  این  همه  انواع  و  اشکال  و  احجام  و  نشانه‌ها  و  رنگهای  گوناگون  پیش  چشم  داری‌،  و  بدانی ‌که  همۀ  آنها  از  یک  اصل  واحد  نشأت  پیدا  کرده‌اند،  برای  تو  روشن  و  آشکار  می‌گردد  پیدایش  آنـها  از  روی  طرح  و  نقشۀ  پیشین  و  مورد  نظر،  و  برابر  اراده  و  مشیّت  اندیشندانه‌،  صورت‌ گرفته  است‌،  و  اندیشۀ  جهش  ناگهانی  و  تصادف  کور  نفی  و  مردود  می ‌گردد.  آخر  کدام  جهش  ناگهانی  است‌ که  این  همه  طرح  و  نقشه  دربر  داشته  باشد؟  و کدام  تصادف  کور  است‌ که  این  همه  اندازه‌گیری  و  دقّت  را  به  همراه  آورد؟  بلکه  ییدا  و  هویدا  است  که  اینها  سـاختار  خداوند  توانا  و کار  بجائی  است‌ که  هر  چیزی  را  آفریده  است  و  آفرینش  بخشیده  است  و  آن‌گاه  به  راه  خود  هدایت ‌کرده  است  و  رهنمود  فروده  است‌.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مراجعه شود به انبیاه/79 و سبأ /10 و ص/18 و 19.(مترجم)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:144.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:145.txt">قسمت دوم</a></body></html>سوره‌ي نور آيه‌ي 57-46

لَقَدْ أَنْزَلْنَا آيَاتٍ مُبَيِّنَاتٍ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (٤٦) وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ (٤٧) وَإِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ (٤٨) وَإِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ (٤٩) أَفِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتَابُوا أَمْ يَخَافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُ بَلْ أُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (٥٠) إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَنْ يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (٥١) وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ (٥٢) وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طَاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (٥٣) قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلا الْبَلاغُ الْمُبِينُ (٥٤) وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الأرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (٥٥) وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ (٥